گفتمان امام(ره) و رهبری اساس هیئت انقلابی است

حجت‌الاسلام علی سرلک کارشناس دینی در گفت‌وگو با صبح صادق

0
617

هیئت‌های مذهبی نقش سازنده‌ای در تحکیم و تثبیت باورهای دینی مردم دارند و می‌توانند جریان‌ساز و هدایت‌کننده در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی باشند؛ مانند همان جلسه‌های مذهبی پیش از پیروزی انقلاب که در ایستادگی و مقاومت مردم مقابل رژیم شاهنشاهی نقش اساسی و بارزی داشتند. هیئت انقلابی برخاسته از نهضت عاشوراست و هیئتی سیاسی به شمار می‌آید که با تمام مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه آشناست، دوست و دشمن این کشور اسلامی را به خوبی می‌شناسد و همیشه سعی دارد هیئتی‌ها را از آن آگاه کند تا در مسیر درست اسلام و انقلاب قدم بردارند، همچنین بچه هیئتی‌های انقلابی اخلاق و منش خوب و صمیمی با یکدیگر و دیگران داشته و خانواده‌ای گرم و با محبت دارند که همین سبک زندگی خاص می‌تواند سرلوحه دیگران باشد. برای روشن شدن بیشتر مطلب با حجت‌الاسلام «علی سرلک» کارشناس دینی و عضو هیئت علمی دانشگاه، به گفت‌وگو نشستیم.

* به نظر شما هیئت انقلابی چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟
قانون اساسی یک هیئت انقلابی، اندیشه‌های حضرت امام(ره) و رهبر معظم انقلاب است. اساساً یک هیئت انقلابی در عصر غیبت، هیئتی است که کیان انقلاب اسلامی را با قرائت امام(ره) پاس می‌دارد و خود را مدیون و مرهون این جریان نگرشی می‌داند که به عبارتی حیات باطنی و حقیقی را در عصر انجماد معنویت و خودپسندی بشر مطرح می‌کند.

* با این توضیح «زیست هیئتی» چه شاخصه‌هایی داشته و چه نسبتی با مقوله سبک زندگی ایرانی‌ـ اسلامی دارد؟
عمده فعالیت اهالی هیئت و زیست آنها باید بر نگاه دینی و اخلاقی مبتنی باشد. در واقع مجاهدانی بر اساس آموزه‌های دینی، «رُحَماءُ بَینَهُم» و خدمت‌گذار یکدیگر هستند و از طرفی در برابر دشمن و جریان کفر به هیچ وجه اهل نرمش و کوتاه آمدن نیستند. سبک زندگی اعضای یک هیئت انقلابی، کوشا بودن و مهارت‌اندوزی است و در مقوله‌هایی که با استعدادها و علایق آنها همخوانی دارد، تخصصی برخورد کرده و توانمندی‌ای برای خود فراهم می‌کنند. به تعبیر روایات، فضای ارتباطی آنها فضای الفت است و به تعبیر قرآن مجید، نرم‌خو هستند. همچنین اعضای یک هیئت انقلابی با یکدیگر مهربان و در برابر هم غم‌گسار و گشاده دست هستند.
براساس روایات مؤمنان به گردن یکدیگر حق دارند که این حق گاهی زیاد و گاهی کمتر است و اهل هیئت این حق را نسبت به هم و در زندگی‌شان رعایت می‌کنند. آنچه اهمیت دارد، این حقوق را از پایگاه و خاستگاه خانواده آغاز می‌کنند و در واقع اهالی هیئت انقلابی یک خانواده گرم، پرمحبت و عاشقانه دارند و زندگی آنها جذاب و دوست داشتنی است و تلخی‌ها و سردی‌ها در آن راهی ندارد، البته ممکن است به دلایل گوناگون سختی‌ها و دشواری‌ها در زندگی آنها راه یافته باشد. در چنین خانواده‌هایی به تعبیر قرآن مجید، رابطه زن و شوهر بر اساس مؤدت و
رحمت است.

* هیئت‌های مذهبی چگونه می‌توانند نقش خود را از برگزاری مراسم‌های آیینی فراتر ببرند و کارکرد خود را برای نسل امروز در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی گسترش دهند؟
به نظر بنده این موضوع به خط فکری سخنران‌ها، مداح‌ها و افرادی مربوط است که در هیئت‌ها ذی‌نفوذ هستند. در واقع اگر هیئت‌ها مبتنی بر تبیین معارف، وظیفه‌شناسی و تکلیف‌محوری باشند، خود به خود ظرفیت‌های وجودی‌شان در عرصه‌های گوناگون هویدا می‌شود که این بسیار مهم است. هیئتی که تنها به یک اسلام خمود، مخدر و به بی‌تفاوت کردن اهالی خود روی آورد، مشخص است نمی‌تواند در رسالت‌هایش موفق باشد.
هیئت سکولار با جریان ظلم و ظالمان تاریخی مانند یزید و شمر مخالف و از آنها عصبانی است؛ اما در برابر ظالمی که در زمان خودشان زیست می‌کند، بی‌تفاوت است و گاهی نیز با آنها همراه می‌شود. هیئت‌هایی که به نام خدا، قرآن و اهل بیت(ع) شکل می‌گیرند، اما در برابر جبهه استکبار و آمریکا هیچ واکنشی نشان نمی‌دهند شبیه ساختمانی هستند که برق‌کشی شده؛ اما مجوز اداره برق دریافت نکرده است و نمی‌تواند از امکانات روشنایی استفاده کند و همه وسایل روشنایی دکوری هستند. متأسفانه برخی هیئت‌ها در این فضا به سر می‌برند و به اسلامی تاریخی، بی‌خاصیت و غیرکنش‌گر روی آورده‌اند. حتی ممکن است برخی از آنها توجیه‌گر جریان ظلم و بانی دیگ پلوی آنها سفارت انگلیس باشند.

* در تعریف هیئت انقلابی رابطه هیئت‌های مذهبی با نظام سیاسی چگونه باید تعریف شود؟ آیا هیئت‌ها به نوعی به سمپات حاکمیت تبدیل می‌شوند؟
پیش از هر مطلب باید ارزش‌هایی را بفهمیم که هیئت برای بزرگداشت آنها شکل می‌گیرد؛ اینکه از کدام اسلام برمی‌خیزد؛ اسلام اجتماعی، اسلام فردی، مسئولیت‌گریز؟ اسلامی که ما می‌شناسیم و به نوعی هیئت‌ها داعیه پیروی از دین اسلام را دارند، اسلامی اجتماعی، در صحنه و زنده و پا در میدان است و طبیعتاً اقتضائات خود را دارد همچنین اسلامی کنشگر است که پیروان خود را به ایستادگی در برابر ظلم و ایجاد هزینه ایجاد کردن برای ظالم دعوت می‌کند.
هیئت چنین اسلامی، هیئتی است که به مسائل قدرت و موازنه قدرت در جامعه و اجتماع ناظر است و به شدت مراقبت می‌کند که مبادا موازنه قدرت به نفع جریان ظلم تمام شود. به همین دلیل اساساً حاکمیت دینی از دل این هیئت‌ها می‌جوشد؛ همان طور که در پیروزی انقلاب اسلامی هیئت‌های مذهبی و مراسم‌های عاشورا توانستند این انقلاب را شکل دهند.
در دوران دفاع مقدس نیز همین نگاه در جبهه‌ها حاکم و جاری بود و این خط تا ماجرای مدافعان حرم امتداد یافت. مدافعان حرم حقیقت شناخته شده‌ای هستند که برخاسته از چنین خواستگاه نگرشی است و این افراد کسانی هستند که از سیدالشهداء که حقیقتی زنده و عملیاتی است پیروی می‌کنند؛ اگر چه به ظاهر سال‌های سال از روزگار سال ۶۱ هجری فاصله گرفته باشیم؛ بنابراین نه تنها هیئت مذهبی به معنای دقیق سکولار نیست، بلکه سمپات حکومت دینی و خاستگاه شکل‌گیری و محافظت از حکومت دینی نیز به شمار می‌آید.

* در مورد مواجهه با برخی کاستی‌ها، آیا هیئت‌ها باید به توجیه‌گر کم‌کاری‌های برخی مسئولان ‌تبدیل شوند یا می‌توانند نقش اصلاح‌گری و مطالبه‌گری خود را برگرفته از منطق امام حسین(ع) حفظ کنند؟
هیئت‌های مذهبی باید جریان موجود را کامل و عیوب را برطرف کنند و از مسئولان بخواهند که آیا مسیرشان بر معیار و خطوط دینی برقرار است یا خیر؟ اگر هیئت‌های مذهبی جایگاه صیانت و مراقبت از حاکمیت دینی را برای خود تعریف نکنند، عملاً دچار دگردیسی شده و از ماهیت اسلامی و انقلابی خارج می‌شوند؛ بنابراین باید موضع امر به معروف و نهی از منکر را در برابر خطاها و کاستی‌ها حفظ کرده و با حریت، زبان بدون لکنت، خیرخواهی، شفقت و مهربانی مطالبات دینی و اسلامی خود را بسیار روشن و جدی مطرح کنند.

* بر پایه مفهوم آتش به اختیار که رهبر معظم انقلاب مطرح کردند چگونه می‌شود چارچوب‌هایی را برای مواضع و رفتارهای هیئت‌های انقلابی تدوین کرد که تضمین‌کننده حمایت این هیئت‌ها از نظام اسلامی در عین حفظ استقلال آنها باشد؟
باید چند ویژگی در هیئت وجود داشته باشد تا با هویت خود قهر نکند و حقیقتاً هیئت باشند؛ نخست اینکه هیئت باید بر معارف دینی و حقایق اسلامی مبتنی بوده و خط معرفتی آن پررنگ باشد. همچنین بیان و تعریف معارف و توضیح آنها از نگاه کارشناسی، نگاهی پرخریدار و پرطرفدار باشد. در این صورت اگر هیئت مذهبی بر منوال تعاریف قرآنی، وحیانی و اهل بیت(ع) باشد، می‌تواند ادعای هیئتی بودن را ادعای صادقی بداند.
دوم اینکه رفتار اهالی یک هیئت انقلابی و اسلامی باید با رعایت آداب اسلامی و با خلقیاتی که فضای هیئت را آکنده از عطر مودت و رحمت کند توأم باشد و «رحما و بینهم» را ارائه کند.
ویژگی سوم این است که این هیئت باید در برابر خلأها، مشکلات جامعه، فقرها، کمبودها و محرومیت‌هایی که متأسفانه دامن جامعه را گرفته است، کنش‌گری داشته باشد. هیئت انقلابی باید در برابر محرومان و مستضعفان جامعه‌ـ چه از نظر محرومیت‌های اقتصادی و چه از نظر فرهنگی‌ـ که بحث جنگ نرم است بی‌تفاوت نباشد، بلکه باید بسیار منضبط، دقیق و همیشه در صحنه باشد. همچنین هیئت انقلابی بر اساس این نگاه‌ها، همان تعبیر آتش به اختیار است که از خلأها و مشکلات جامعه جلوگیری می‌کند.
طبیعتاً یک هیئت تراز و هیئتی که مبتنی بر ماهیت دینی و انقلابی شکل گرفته، هیئتی است که کاملاً کنشگر است و به هنگام عمل می‌کند.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید