بازگشت

 

صفحه اول

 

 

سرمقاله

ربع قرن رهبری امام‌گونه
اگر قرار بود در دهه چهل تعریفی از امام خمینی(ره) ارائه شود، گفته می‌شد یکی از مراجع تقلید مخالف حکومت شاه است. اگر قرار بود در دهه پنجاه امام خمینی(ره) تعریف شود، گفته می‌شد، مرجعی است که رهبری مردم در مخالفت با حکومت جبار پهلوی را به عهده دارد. اگر تعریف و وصف امام خمینی(ره) در دهه شصت بازخوانی شود، امام خمینی(ره) در آن زمان ولی‌فقیه و رهبر انقلاب اسلامی و بنیانگذار جمهوری اسلامی بود. اگر امام خمینی در آخرین سال حیاتش تعریف می‌شد، این عبارت جامع‌تر و برازنده‌تر بود که: امام خمینی(ره) با قیام علیه حکومت مستبد پهلوی و سرگونی آن رژیم، انقلاب سلامی را تثبیت و جمهوری اسلامی را تأسیس و تا چند سال کشتی آن را در دریای توفان‌زده دسیسه‌ها و توطئه‌ها هدایت کرد. تاریخ پس از انقلاب گویای آن است که امام خمینی(ره) فرصت ده‌ساله پس از انقلاب را صرف مسائل تثبیت‌کننده و استحکام‌بخش انقلاب در قالب تأسیس نظام سیاسی و ارکان آن کرد؛ یعنی بلافاصله کار تدوین قانون اساسی، انتخابات نظام سیاسی، انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی، انتخابات ریاست‌جمهوری، انتخابات مجلس شورای اسلامی و انتخابات مجلس خبرگان رهبری را آغاز کرد و به نتیجه رساند و تقریباً به موازات آن هم مدام درگیر خنثی‌ کردن توطئه‌های به‌واقع روزمره بود. آخرین اقدام تعیین‌کننده سیاسی ایشان نیز پذیرش قطعنامه ۵۹۸ بود که به جنگ تحمیلی پایان داد و در کمتر از یک سال پس از پذیرش قطعنامه نیز رحلت کردند. مرحله به مرحله از زندگی امام خمینی(ره) از دوران مبارزه تا پیروزی انقلاب و پس از آن رهبری نظام اسلامی استقراریافته تا زمان رحلت، سرشار از آموزه‌های ارزشمند و بی‌بدیل است، اما با این حال در این زندگی سراسر نور و تکاپو در مسیر الهی یک جای خالی بزرگ برای کسانی که مایلند از حرکت‌های پیامبرگونه در دنیای پیچیده‌ و پرتحول امروزی بهره ببرند، وجود دارد که اجل فرصت نداد امام خمینی(ره) آن جای خالی را پرکند و گویا دست تقدیر اینگونه رقم زده بود که این جای خالی را «امام» دیگری پر سازد. آشکار شدن نشانه‌های رحلت امام راحل(ره)، اطرافیان امام(ره) و دل‌سوختگان انقلاب را دچار این نگرانی کرده بود که در این وضعیت پرمخافت چه کسی توانایی دارد سکانداری این کشتی عظیم را که امید میلیون‌ها انسان است، به عهده بگیرد و آن را همانند امام (ره) به پیش‌ ببرد. همه چیز حکایت از آن داشت که انقلاب در این برهه و لحظه سرنوشت‌ساز به یک «امام» دیگر نیاز دارد. برای «امام» شدن صرف درس خواندن در حوزه، روحانی بودن، اجتهاد داشتن، در زمره مبارزان بودن، شاگرد و یار امام(ره) بودن و... با اینکه لازم بود، کفایت نمی‌کرد. برای «امام» شدن باید جنس «امامی» مهیا می‌بود تا امامی دیگر جایگزین امام خمینی(ره) شود. به ضرس قاطع می‌توان گفت همه کسانی که در مجلس خبرنگان تشکیل شده پس از رحلت امام(ره)، به رهبری امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) رأی دادند، نمی‌دانستند به حقیقت تمام به «امامی دیگر» روی کرده‌اند؛ این از نقص تشخیص آنها نبود؛ زیرا جنس «امامی» امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) در حوادث و رخدادهای خطیر و سهمگینی نهفته بود که در آینده به‌وقع می‌پیوست و سنت الهی می‌بایست آن را در کوران آن حوادث آشکار سازد. چون بخش اعظم این حوادث کاملاً با حوادث دوران امام در برهه مبارزه و پیروزی و استقرار نظام، متفاوت بود و به دوران پس از امام یعنی دوران پس از مبارزه، پیروزی و استقرار یعنی عصر تداوم و زنده نگه‌داشتن انقلاب در مسیری که امام خمینی(ره) ترسیم کرده بود، تعلق داشت و ره سپردن در آن نیازمند «امام» دیگری بود.
و امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) دوره ربع قرنی پس از امام خمینی را با اقتدار کامل و صیانت دقیق از انقلاب و هدایت آن به‌سوی اهداف بلند و پشت سرگذاشتن برخی از این اهداف به پیش‌برد، معلوم شد که وی (امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی)) «امام» دیگری در تاریخ انقلاب اسلامی است که نشان داد چگونه می‌توان راه امام(ره) موسس را در سخت‌ترین اوضاعی که دشمنان داخلی و خارجی رقم می‌زنند، طی کرد و موانع را یکی پس از دیگری کنار زد و توطئه‌ها را خنثی کرد و دستاوردهای جدید را یکی پس از دیگری به کارنامه انقلاب پویا و بالنده افزود و آمال و آرزوهای رویایی دشمن را که در دنیای بدون امام خمینی(ره) شکل گرفته بود، بر هم ریخت. جایگاه و ویژگی‌های امروز انقلاب اسلامی روشن‌ترین و معتبرترین تفسیر این کلام امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) است که پس از رحلت حضرت امام(ره) هشدارگونه به همه و به‌ویژه کسانی که خناسانه آرزوی شومی در سر داشتند، اعلام کردند: «راه ما راه امام است». ربع قرن رهبری معظم‌له بیانگر وفاداری ایشان به این فریاد رسا و تعهد اعلام شده است. جا دارد به پاس این ربع قرن تلاش که آگاهان می‌دانند با چه خون‌دل‌هایی همراه بوده با عاریت گرفتن نیم‌کلامی از حاج آقا روح‌الله خمینی، خودمانی و صادقانه به امام عزیز و بزرگ‌مان آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) عرض کنیم آ سید علی آقا خدا قوت، خسته نباشید، سایه‌تان مستدام و دشمنتان خوار و ذلیل باد. ان‌شاء‌الله
رضا گرمابدری


دکتر احمد توکلی بیان کرد
ویژگی‌های یک اقتصاد مقاوم

دکتر احمد توکلی در تبیین اقتصاد مقاومتی گفت: انعطاف اقتصادی نزدیک‌ترین مفهوم به اقتصاد مقاومتی است. به گزارش خبرنگار صبح‌صادق، این نماینده مجلس که در بیستمین همایش سراسری هادیان سیاسی سپاه سخن می‌گفت، افزود: اگر در مسیر رشد اقتصادی یک کشور در اثر ایجاد یک شوک یا تکانه تغییر ایجاد نشود، آن اقتصاد، مقاوم است. بنابراین، یک اقتصاد وقتی مقاوم است که بتواند در مقابل تکانه‌های درونی و بیرونی مقاومت کند. تکانه ناشی از افزایش نرخ محصولات وارداتی، فجایع طبیعی، تکانه ناشی از افزایش نرخ ارز و... از جمله این تکانه‌ها هستند. وی با اشاره به اینکه اقتصاد مقاومتی دست‌یافتنی است، تصریح کرد که برخی ویژگی‌های موجود در یک کشور می‌تواند سبب مقاوم‌سازی اقتصاد شود، اما در صدر این ویژگی‌ها، سیاست‌گذاری‌های صحیح و دقیق قرار دارد. بنابراین، اقتصاد مقاومتی مقوله‌ای سیاست‌بنیان است.
نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی همچنین افزود: برخی عوامل غیراقتصادی بر مقاومت اقتصادی موثرند که از جمله آنها می‌توان به کیفیت سرمایه اجتماعی اشاره کرد که به‌ویژه در مقابله با تکانه‌های خارجی موثر است. وی گفت: خیرخواهی عامه، بی‌طرفی حکومت در مقابل شهروندان، آزادی‌های سیاسی و اجتماعی، اتحاد ملی، قضاوت عادلانه، ثبات سیاسی، عدالت توزیعی دارایی و درآمد، اعتماد در حاکمیت، در مردم و بین حاکمیت و مردم، نبود فساد سیاسی و... از جمله عوامل ایجادکننده سرمایه اجتماعی هستند.
دکتر توکلی در ادامه با اشاره به نقش دولت در اقتصاد مقاومتی، افزود: دولت هرچه اعتبار بیشتری در نزد مردم داشته باشد، نقش مثبت‌تری در مدیریت کشور خواهد داشت. ایشان، پیش‌بینی‌پذیری در تقنین و سیاست‌گذاری، پیش‌بینی‌پذیری در رفتار قضایی، امنیت شخصی و حقوق مالکیت، برداشت از ثبات سیاسی و میزان فساد در دولت را مهم‌ترین شاخص‌های این اعتبار دانست.
وی همچنین اشاره کرد که کشمکش‌های قومی، مذهبی، جناحی و... در مهار تکانه‌ها تأثیر منفی دارد و مانع تصمیم‌گیری درست می‌شود و یا تأخیر در تصمیم‌گیری را در قبال تکانه‌ها در پی دارد.
دکتر توکلی در پایان افزود: برای مقاوم‌سازی اقتصاد باید مدل رشدمحور و البته همراه با عدالت پیگیری شود. در مقابل این، نگرش دیگری معتقد به مدل رشدمحور صرف است، این مدل خواهان انطباق و همسویی کامل با سیاست جهانی است، اما تبعیت از این مدل، نه‌تنها مقاوم‌سازی را در پی نخواهد داشت، بلکه افزایش شکنندگی اقتصاد را نیز در پی خواهد داشت.


در همایش هادیان سیاسی مطرح شد
تبعات سیاسی امنیتی کاهش رشد جمعیت

دکتر خلیل علی محمدزاده، از کارشناسان مسائل جمعیتی، در بیستمین همایش سراسری هادیان سیاسی سپاه با اشاره به اینکه امروز کشور نیازمند جمعیت جوان است، گفت که در یک کشور در حال توسعه، جمعیت جوان حداقل باید 40 درصد جمعیت را شامل شود. وی گفت آمریکایی‌ها گفته‌اند وضعیت ایران در حال حاضر به لحاظ جمعیت مانند کشورهای توسعه‌یافته است. بنابراین ما اگر به همین منوال پیش برویم، در سال 1425 جمعیت سالمند کشور سه برابر خواهد شد و این در حالی است که یک سالمند، 15 برابر بیشتر از صندوق بهداشت و درمان هزینه برداشت می‌کند.
دکتر علی محمدزاده با اشاره به گزارش موسسه گالوپ در اوت 2013 که حاصل یک نظرسنجی در میان تحصیل‌کردگان آمریکا است، گفت: این افراد تحقیق‌ کرده‌اند که برنامه کنترل جمعیت، سن ازدواج را افزایش داد و سبب افزایش اختلاف سنی میان والدین و فرزندان شد که حاصل آن، شکاف نسلی و دورشدن فرزندانو والدین از یکدیگر بود. این امر نیز به نوبه خود، تبعات اجتماعی زیادی از جمله فرزندان معتاد و والدین تنها را به بار آورد. از این رو، این افراد مدعی شده‌اند که ما شعار فرزند کمتر، زندگی بهتر را کنار گذاشته‌ایم.
وی در ادامه با بیان آفات کاهش نرخ رشد جمعیت در کشور، اظهار داشت: آمریکایی‌ها گفته‌اند که ما نتوانستیم پیچ و مهره هسته‌ای ایران را سست کنیم، اما پیچ و مهره‌های جمعیتی ایران در حال سست شدن است. از این رو، وقتی مقام معظم رهبری در این باره تذکر دادند، با واکنش آمریکایی‌ها مواجه شد و آنها اعلام کردند که ایشان نقشه راه ما را کشف کرده‌اند. این کارشناس مسائل جمعیتی در ادامه با بیان اینکه مقام معظم رهبری، بحث سبک زندگی را برای مقابله با بحران جمعیتی مطرح کردند، افزود: در اوضاع فعلی در ارتباط با جمعیت، دو نگرش عمده وجود دارد: یک نگرش، جمعیت زیاد را اساس پیشرفت و توسعه می‌داند و نگرش دیگر به عکس این مسئله اعتقاد دارد. مقام معظم رهبری معتقد به نگرش اول هستند.


یادداشت
دکتر یدالله جوانی

آمریکا و تعبیر دروغین جامعه جهانی
دروغگویی از ویژگی‌های برجسته دولت ایالات متحده آمریکا است. آمریکایی‌ها با ادعای دروغین دفاع از حقوق بشر، در سرنوشت ملت‌های جهان دخالت کرده و در راستای تأمین منافع خود، بیشترین جنایت‌ها را در حق ملت‌ها مرتکب می‌شوند. جنایت‌های آمریکایی‌ها در اشغال سرزمین‌های اسلامی در سال‌های اخیر مانند افغانستان و عراق نمونه‌های جدید از خون‌آشامی‌های این دولت استکباری است. دولتمردان آمریکا با ادعای دروغین مبارزه با تروریسم، بزرگ‌ترین گروه‌های تروریستی را در دنیا شکل داده و در واقع خود سرکرده تروریست‌های عالم هستند. اینک در پشت صحنه بسیاری از اقدامات تروریستی در کشورهای مختلف جهان، چهره خبیث آمریکا مشاهده می‌شود. کشور سوریه، در چهل ماه گذشته، صحنه اقدامات تروریستی گروهک‌هایی بوده که مدیریت اصلی پشت صحنه آنان در دستان آمریکایی‌ها است. آمریکایی‌ها با شعار دفاع از حقوق بشر یا دفاع از دموکراسی و دفاع از حقوق مردم سوریه، عامل اصلی کشته شدن بیش از صدهزار نفر از مردم این کشور و نابودی سرمایه‌های سوری‌ها هستند. آمریکایی‌ها با شعار دروغین تلاش برای برقراری صلح و ثبات جهانی، بیشترین نقش را در بحران‌آفرینی‌ها و جنگ‌های رخ داده میان کشورها طی چند دهه اخیر داشته‌اند. نقش آمریکا در تحریک، حمایت و پشتیبانی از رژیم بعثی عراق در تجاوز نظامی به جمهوری اسلامی ایران بر هیچ‌کس پوشیده نیست. تمامی این دروغ‌پردازی‌ها، برای آن است تا بتوانند با فریب افکار عمومی جهان، زیاده‌خواهی‌ها، جنایت‌ها و رفتارهای ضدبشری خود را توجیه کنند.
از دروغ‌های بزرگ حاکمان آمریکا طی دهه‌های اخیر، تعبیر دروغین قرار داشتن «جامعه جهانی» در برابر جمهوری اسلامی ایران است. دولتمردان ستمگر حاکم در آمریکا، در ادبیات تهدید و قلدرمآبانه خود در قبال ملت ایران، برای توجیه زورگویی‌ها و فشارها به جمهوری اسلامی، به‌صورت یک عادت همواره این دروغ بزرگ را تکرار می‌کنند که: «جمهوری اسلامی در برابر جامعه جهانی ایستاده است!» یا «جامعه جهانی نگران فعالیت‌های هسته‌ای ایران است!» یا «ایران باید به خواست جامعه جهانی پاسخ مثبت دهد!»
جامعه جهانی دربرگیرنده همه ملت‌ها و کشورهای جهان با حدود دویست کشور و بیش از هفت میلیارد انسان است. اگر در میان ملت‌های گوناگون جهان، میزان تنفر یا محبوبیت رهبران سیاسی جهان مورد پرسش و سنجش قرار گیرد، به‌طور قطع رهبران خون‌آشام آمریکایی، منفورترین خواهند بود. میزان محبوبیت رهبران برجسته ایران طی دهه‌های اخیر، در سفرهایی که این رهبران به کشورهای مختلف جهان داشته‌اند، آشکار و قابل مطالعه است. با این حال، آمریکایی‌ها خود را معادل و مساوی جامعه جهانی پنداشته و از ایستادگی ملت ایران در برابر زورگویی‌ها و سلطه‌گری ایالات متحده، با تعبیر دروغین مقابله ایران با جامعه جهانی یاد می‌کنند! مشکل اصلی آمریکایی‌ها با ملت ایران طی ۳۵ سال گذشته، ایستادگی با صلابت و همراه با موفقیت جمهوری اسلامی در برابر نظام سلطه است. نظامی که جهان را به دو بخش سلطه‌گر و سلطه‌پذیر تقسیم کرده و براین اساس چند کشور قدرتمند و زورگو را بر بسیاری از ملت‌ها و دولت‌ها مسلط ساخته است. این ایستادگی همراه با عزت و اقتدار ملت ایران در برابر چنین نظام ظالمانه و ضدانسانی، برای آمریکایی‌ها که در محور نظام سلطه قرار دارند، بسیار گران تمام شده و آنان می‌کوشند تا با معرفی ایران به عنوان مخالف جامعه جهانی! هر نوع اقدام خود علیه ایران را توجیه کنند.
برای آشکارسازی این دروغ بزرگ، نمونه‌های فراوانی را می‌توان مورد توجه قرار داد. موضوع هسته‌ای یکی از این نمونه‌ها است.
در موضوع هسته‌ای ایران، چند کشور دارای سلاح هسته‌ای و خصوصاً چند کشور غربی با محوریت آمریکا، جامعه جهانی را مخالف فعالیت‌های هسته‌ای ایران معرفی می‌کنند و با این توجیه که جامعه جهانی نگران فعالیت‌های هسته‌ای ایران است فشارهایی را به ویژه در حوزه اقتصادی علیه ملت ایران اعمال می‌کنند. این دروغ بزرگ در حالی گفته و تکرار می‌شود که جنبش عدم تعهد با عضویت بیش از ۱۲۰ کشور جهان و در برداشتن بیش از دوسوم جمعیت روی کره زمین، طی ۱۰ سال گذشته با صدور بیش از ۵۰ بیانیه، حمایت‌های صریح و قاطع خود را از فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران اعلام داشته است. بسیاری از کشورهای دیگر جهان نیز که در گروه «عدم تعهد» عضویت ندارند، طی این سال‌ها، به شکل‌های گوناگون از فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران حمایت کرده‌اند. متأسفانه عده‌ای در داخل کشور به‌گونه‌ای فریب این دروغ را خورده و می‌گویند باید با جامعه جهانی آشتی کنیم! رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در هفته گذشته با حضور در دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(ع) در بیانات خود ضمن تشریح دلایل دشمنی‌ها با ملت ایران، درخصوص دروغ آمریکایی‌ها چنین فرمودند: «بنده موافق نیستم که تعبیر دروغین «جامعه جهانی» را در مقابل جمهوری اسلامی ـ که دشمنان ما به کار می‌برند، به کار ببریم؛ کدام جامعه جهانی؟ کسانی که در مقابل جمهوری اسلامی قرار دارند جامعه جهانی نیستند، چند دولت مستکبرند که آنها هم عمدتاً زیر نفوذ یک مشت کمپانی‌داران صهیونیست غارتگر بدنام بد دلند؛ این جامعه جهانی نیست؛ آنها خودشان را جامعه جهانی می‌نامند. جامعه جهانی ملت‌ها هستند؛ جامعه جهانی دولت‌های مظلومی هستند که جرئت و دلیری اظهار مخالفت را ندارند و اگر فضا پیدا کنند، آنها هم مخالفت خواهند کرد. جامعه جهانی دانشمندان و اندیشمندان و متفکران و عالمان و خیرخواهان و آزادیخواهانی هستند که در همه دنیا متفرقند و حقیقت را می‌فهمند و آن را ستایش می‌کنند.»


 

صفحه 2 سياسي

 

 

امام خامنه‌ای در دانشگاه افسرى امام حسین(ع)
ایستادگی ملت ایران در مقابل تقسیم دنیا به «سلطه‌گر و سلطه‌پذیر» آمریکا را عصبانی کرده است

در آستانه سوم خرداد، سالروز عملیات غرورآفرین بیت‌المقدس و فتح خرمشهر، مراسم دانش‌آموختگی دانشجویان افسری و تربیت پاسداری دانشگاه امام حسین(ع) با حضور حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای فرمانده معظم کل قوا برگزار شد. حضرت آيت‌الله‌العظمی خامنه‌اي در اين مراسم در سخناني تربيت جوانان مؤمن، متعهد، انقلابي، محقق و متخصص در دانشگاه افسري امام حسين(ع) را يک نمونه بارز از رويش‌هاي انقلاب اسلامي دانستند و با اشاره به ايستادگي ملت ايران در مقابل نظام سلطه و تقسيم‌بندي دنيا به سلطه‌گر و سلطه‌پذير، تأکيد کردند: امروز جبهه استکبار از پيشرفت‌هاي ملت ايران و نظام اسلامي که بدون اتکا به آمريکا و قدرت‌هاي غربي و با تکيه بر ظرفيت‌ها و توانايي‌هاي داخلي به دست آمده، به شدت عصباني است و ما در پاسخ به آنها همان جمله معروف شهيد بهشتي را تکرار مي‌کنيم که «از عصبانيت بميريد.»
* رويش‌هاي نوبه‌نو
رهبر معظم انقلاب اسلامي «رويش‌هاي نوبه‌نو» در جمهوري اسلامي را يکي از مسائل مهم و اساسي برشمردند و با اشاره به نگراني برخي در سال‌هاي گذشته، درخصوص ريزش‌ها، افزودند: همانگونه که آن زمان گفته شد، اکنون رويش‌هاي انقلاب اسلامي بر ريزش‌ها غلبه کرده و نسل جوان و انقلابي در سراسر کشور، نويدبخش آينده‌اي روشن و همراه با پيشرفت هستند.
حضرت آيت‌الله‌العظمی خامنه‌اي يک نکته را به نسلِ جوانِ متعهد به آرمان‌هاي انقلاب اسلامي متذکر شدند و گفتند: اين نسل نو بايد بر افق‌هاي دور و آينده که همان تشکيل «تمدن نوين اسلامي» است، متمرکز شود و فقط آينده نزديک و جلوي پاي خود را نبيند.
ايشان با تأکيد بر اينکه، اسلام تنها راه نجات بشريتِ مجروح و زخم‌خورده از حوادث گوناگون قرن‌هاي متمادي و تنها مسير تحقق کرامت واقعي انسان‌ها است، خاطرنشان کردند: جوانان مؤمن و متعهد، سازندگان آينده اين کشور و هسته‌هاي اصلي براي ايجاد «تمدن نوين اسلامي» هستند.
رهبر معظم انقلاب اسلامي با اشاره به چالش‌هايي که نظام اسلامي درگير آنها است، گفتند: وجود چالش، انسان‌هاي بصير، آگاه و شجاع را هيچ‌گاه نگران نمي‌کند، بلکه نگاه آنها را به ظرفيت‌هاي موجود و احياناًً ظرفيت‌هاي معطل مانده داخلي معطوف مي‌کند.
حضرت آيت‌الله‌العظمی خامنه‌اي علت اصلي اين چالش‌ها را توان پيشرفت و استحکام و اقتدار روزافزون در نظام اسلامي دانستند و تأکيد کردند: ملت ايران به واسطه پيروزي انقلاب اسلامي، 35 سال است که در مقابل عادت نفرت‌انگيز و زشت نظام سلطه براي تقسيم دنيا به سلطه‌گر و سلطه‌پذير ايستاده و به همين علت، قدرت‌هاي زورگو و باج‌گير بين‌المللي و در رأس آنها آمريکا برآشفته و خشمگين شده‌اند.
* ايستادگي ایران موجب شيفتگي ملت‌هاي دنيا
معظم‌له افزودند: البته همين ايستادگي، موجب شيفتگي ملت‌هاي دنيا به‌سوي ملت ايران شده است و حتي بسياري از دولت‌هايي هم که جسارت ايستادگي در مقابل قدرت‌هاي زورگو را ندارند، از ايستادگي نظام جمهوري اسلامي خرسند هستند و آن را تمجيد مي‌کنند.
رهبر معظم انقلاب اسلامي طرح موضوعاتي همچون هسته‌اي و حقوق بشر و برخي موضوعات ديگر از طرف قدرت‌هاي زورگو را برضد ملت ايران، صرفاًً بهانه دانستند و خاطرنشان کردند: تلاش آنها اين است که با اين بهانه‌ها و فشارها، ملت ايران را از ايستادگي در مقابل زورگويي‌ها و قلدري‌هاي خود، منصرف کنند، اما اين اتفاق هيچ‌گاه نخواهد افتاد.
حضرت آيت‌الله‌العظمی خامنه‌اي افزودند: ملت ايران توانايي‌هاي خود را در ميدان‌هاي مختلف اثبات کرده و نشان داده است که بدون تکيه بر آمريکا هم مي‌توان به پيشرفت‌هاي علمي و اجتماعي و نفوذ بين‌المللي و عزت سياسي دست پيدا کرد.
ايشان تأکيد کردند: ملت ايران راه درست را انتخاب کرده است و به مسير خود ادامه خواهد داد و اکثريت دنيا نيز با اين ملت است.
رهبر معظم انقلاب اسلامي با اشاره به تلاش هميشگي امپراتوري خبري استکبار براي جلوگيري از رسيدن آوازه پيشرفت‌ها و موفقيت‌هاي ملت ايران به گوش جهانيان، گفتند: با وجود همه اين تلاش‌ها، امروز جمع کثيري از مردم دنيا به ملت ايران اعتماد دارند و اين ملت را ستايش مي‌کنند.
حضرت آيت‌الله‌العظمی خامنه‌اي با انتقاد از به‌کار برده شدن تعبيرِ دروغينِ «جامعه جهاني» در مقابل جمهوري اسلامي ايران، افزودند: نبايد تعبيري را که دشمنان به کار مي‌برند ما هم به‌کار ببريم، زيرا واقعيت آن است که آنها جامعه جهاني نيستند و فقط چند دولت مستکبر تحت نفوذِ کمپاني‌هاي متعلق به صهيونيست‌هاي بدنام هستند.
ايشان تأکيد کردند: جامعه جهاني، ملت‌ها و دولت‌هاي مظلومي هستند که به‌دليل فشار قدرت‌ها، جسارت اظهار مخالفت با زورگويان را ندارند، اما اگر فضايي به‌دست آورند، قطعاًً اين مخالفت را ابراز خواهند کرد.
رهبر معظم انقلاب اسلامي افزودند: جامعه جهاني، دانشمندان و انديشمندان و خيرخواهان و آزاديخواهان دنيا هستند.
فرمانده کل قوا در بخش ديگري از سخنان خود، دانشگاه افسري امام حسين(ع) را مرکز مهمی براي فراگيري دانش و تحقيق و آموزش‌هاي انقلابي و مهارت‌هاي رزمي و کسب بصيرت و معنويت دانستند و دانشجويان جوان اين دانشگاه را به قدر دانستن اين فرصت بزرگ و مسئولان و استادان دانشگاه را نيز به بهره‌برداري حداکثري از اين فرصت توصيه کردند.
حضرت آيت‌الله‌العظمی خامنه‌اي در پايان خطاب به جوانان گفتند: کشور و آينده آن، متعلق به شما است، خود را براي فتح افق‌هاي دور دست و انجام کارهاي بزرگ آماده کنيد.


ابلاغ سیاست‌های کلی جمعیت
حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی سیاست‌های کلی «جمعیّت» را ابلاغ کردند. متن ابلاغیه رهبر معظم انقلاب به شرح زیر است:
بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم
با عنایت به اهمیّت مقوله جمعیّت در اقتدار ملّی و با توجه به پویندگی، بالندگی و جوانی جمعیّت کنونی کشور به عنوان یک فرصت و امتیاز و در جهت جبران کاهش نرخ رشد جمعیّت و نرخ باروری در سال‌های گذشته، سیاست‌های کلی جمعیّت ابلاغ می‌گردد. با در نظر داشتن نقش ایجابی عامل جمعیّت در پیشرفت کشور، لازم است برنامه‌ریزی‌های جامع برای رشد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور متناسب با سیاست‌های جمعیّتی انجام گیرد. همچنین ضروری است با هماهنگی و تقسیم کار بین ارکان نظام و دستگاه‌های ذی‌ربط در این زمینه، اقدامات لازم با دقّت، سرعت و قوّت صورت گیرد و نتایج رصد مستمر اجرای سیاست‌ها گزارش شود.
سیّدعلی خامنه‌ای
۳۰/اردیبهشت/۱۳۹۳
سیاست‌های کلی جمعیّت
۱ـ ارتقای پویایی، بالندگی و جوانی جمعیّت با افزایش نرخ باروری به بیش از سطح جانشینی. ۲ـ رفع موانع ازدواج، تسهیل و ترویج تشکیل خانواده و افزایش فرزند، کاهش سن ازدواج و حمایت از زوج‌های جوان و توانمندسازی آنان در تأمین هزینه‌های زندگی و تربیت نسل صالح و کارآمد. ۳ـ اختصاص تسهیلات مناسب برای مادران به‌ویژه در دوره بارداری و شیردهی و پوشش بیمه‌ای هزینه‌های زایمان و درمان ناباروری مردان و زنان و تقویت نهادها و مؤسسات حمایتی ذی‌ربط. ۴ـ تحکیم بنیان و پایداری خانواده با اصلاح و تکمیل آموزش‌های عمومی در باره اصالت کانون خانواده و فرزندپروری و با تأکید بر آموزش‌ مهارت‌های زندگی و ارتباطی و ارائه خدمات مشاوره‌ای بر مبنای فرهنگ و ارزش‌های اسلامی ـ ایرانی و توسعه و تقویت نظام تأمین اجتماعی، خدمات بهداشتی و درمانی و مراقبت‌های پزشکی در جهت سلامت باروری و فرزندآوری. ۵ـ ترویج و نهادینه‌سازی سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی و مقابله با ابعاد نامطلوب سبک زندگی غربی. ۶ـ ارتقای امید به زندگی، تأمین سلامت و تغذیه سالم جمعیّت و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، به‌ویژه اعتیاد، سوانح، آلودگی‌های زیست محیطی و بیماری‌ها. ۷ ـفرهنگ‌سازی برای احترام و تکریم سالمندان و ایجاد شرایط لازم برای تأمین سلامت و نگهداری آنان در خانواده و پیش‌بینی ‌سازوکار لازم برای بهره‌مندی از تجارب و توانمندی‌های سالمندان در عرصه‌های مناسب. ۸ ـتوانمندسازی جمعیّت در سن کار با فرهنگ‌سازی و اصلاح، تقویت و سازگار کردن نظامات تربیتی و آموزش‌های عمومی، کارآفرینی، فنی ـ حرفه‌ای و تخصصی با نیازهای جامعه و استعدادها و علایق آنان در جهت ایجاد اشتغال مؤثر و مولّد.۹ـ باز توزیع فضایی و جغرافیایی جمعیّت، متناسب با ظرفیت زیستی با تأکید بر تأمین آب با هدف توزیع متعادل و کاهش فشار جمعیّتی. ۱۰ـ حفظ و جذب جمعیّت در روستاها و مناطق مرزی و کم‌تراکم و ایجاد مراکز جدید جمعیّتی به‌ویژه در جزایر و سواحل خلیج‌فارس و دریای عمان از طریق توسعه شبکه‌های زیربنایی، حمایت و تشویق سرمایه‌گذاری و ایجاد فضای کسب و کار با درآمد کافی. ۱۱ـ مدیریت مهاجرت به داخل و خارج هماهنگ با سیاست‌های کلی جمعیّت با تدوین و اجرای سازوکارهای مناسب.۱۲ـ تشویق ایرانیان خارج از کشور برای حضور و سرمایه‌گذاری و بهره‌گیری از ظرفیت‌ها و توانایی‌های آنان. ۱۳ـ تقویت مؤلفه‌های هویت‌بخش ملی (ایرانی، اسلامی، انقلابی) و ارتقای وفاق و همگرایی اجتماعی در پهنه سرزمینی به‌ویژه در میان مرزنشینان و ایرانیان خارج از کشور. ۱۴ـ رصد مستمر سیاست‌های جمعیّتی در ابعاد کمّی و کیفی با ایجاد سازوکار مناسب و تدوین شاخص‌های بومی توسعه انسانی و انجام پژوهش‌های جمعیّتی و توسعه انسانی.


يادداشت
مهدي سعیدي

مسئله جمعيت و برخي ملاحظات
مسئله جمعيت همواره يکي از مهم‌ترين مسائل کشورها و نظام‌هاي سياسي در طول تاريخ بوده است. روزگاري نه چندان دور کثرت جمعيت يکي از مهم‌ترين ارکان قدرت ملي به حساب مي‌آمده است که تجلي آن در شکل‌گيري ارتش‌هاي وسيع و پرتعداد و اقتصادهاي کشاورزي و صنعتي پررونق بوده است. هرچند با توسعه و پيشرفت تکنولوژيک از ميزان تأثير کثرت جمعيت در توليد قدرت ملي کاسته شده است، اما همچنان اين شاخص، يکي از مهم‌ترين مولفه‌ها در اين عرصه به حساب مي‌آيد.
در اين ميان يکي از مهم‌ترين دغدغه‌هاي نظام‌هاي سياسي، تنظيم رشد جمعيت و کيفيت‌بخشي به آن است. رشد بي‌رويه جمعيت بدون لحاظ کردن امکانات مادي و فرهنگي مي‌تواند با معضلات فرهنگي ـ اجتماعي و اقتصادي مختلفي براي کشورها همراه باشد و از ديگر سوي، کاهش جمعيت و نبود تناسب بين تولد و مرگ‌ومير مي‌تواند موجب کاهش نيروي مولد و کارآمد گردد.
کاهش رشد جمعيت کشور به زير خط استاندارد، امروز به يکي از معضلات راهبردي کشور بدل شده که اين امر با هشدار مسئولان و کارشناسان و در رأس آنان رهبر معظم انقلاب اسلامي در طي ماه‌هاي اخير همراه بوده است؛ معضلي که اگر براي آن چاره‌اي انديشيده نشود، در دو ـ سه دهه آينده چهره کشورمان را به کشوري پير بدل خواهد ساخت و عوارض و تبعات سوء آن آشکار خواهد شد.
در اين بين، ابلاغ سياست‌هاي کلی جمعيت توسط رهبر معظم انقلاب اسلامي، سرآغازي بر تصميم‌گيري‌هاي جديد در اين باب خواهد بود؛ اما در باب تحقق اين مهم بايد به چند نکته توجه کرد:
1ـ اولين گام در حل يک معضل، شناخت آن است. در مرحله شناخت نبايد چشم‌ها را بر واقعيت بست و با پيش‌فرض به صحنه نگريست و تنها آن‌گونه که ميل‌مان مي‌کشد، صحنه را ديد! خطرات ناشي از منفي شدن نرخ رشد جمعيت، هشداري سياسي نيست که مسئولان مطرح کرده باشند، بلکه واقعيتي عيني و علمي است که کارشناسان نسبت به آن اعلام خطر کرده‌اند.
2ـ نکته ديگر آنکه، ملاحظات و لذت‌هاي آني و فعاليت‌هاي التذاذي نبايد مانعي براي توجه به افق‌ها و ضرورت‌هاي آتي و فعاليت‌هاي تدبيري گردد. در مسئله رشد جمعيت نيز نبايد برخي برخورداري‌ها و رفاه‌طلبي‌ها، ما را از توجه به مصالح يک ملت و کشور باز دارد. نگاه‌هاي منفعت‌طلبانه و شخصی‌نگر، منظري انحرافي است که آينده يک ملت و نسل‌هاي آتي را تهديد مي‌کند.
3ـ يکي از اقدامات ضروري براي تحقق سياست‌هاي مذکور، آسيب‌شناسي و شناخت موانع عيني و ذهني موجود در جامعه است. واقعيت آن است که تحقق اين سياست با ممانعت‌ها و مقاومت‌هايي روبه‌رو است که بايد به ابعاد آن اشراف کامل داشت و براي رفع آن، چاره‌اي انديشيد. اقدامات از بالا به پايين با صدور چند بخشنامه و پخش چند گزارش و مصاحبه با کارشناسان و... نمي‌تواند راهکار مناسب و موثري براي عبور از بحران پيش رو باشد. به هر حال در نهايت اين جامعه و توده‌هاي مردم هستند که بايد پذيراي اين باور باشند و آن را محقق کنند؛ لذا بايد به‌دنبال راهکارهايي بود که حتماً مبتني بر اقناع‌سازي باشد و به تغيير رفتار در سطح جامعه بينجامد.
4ـ مسئله ازدياد جمعيت، پيوند نزديکي با مسائل معيشتي و آموزشي ـ تربيتي دارد. به واقع، بدون مساعدسازي شرايط اقتصادي ـ فرهنگي ـ اجتماعي نمي‌توان انتظار داشت که ميل به ازدياد نسل افزايش يابد. لذا براي آغاز اين پروژه همه‌جانبه ملي ابتدا بايد از فراهم کردن زمينه‌هاي آن در حوزه‌هاي اقتصاد و فرهنگ آغاز کرد.
5ـ دشمنان انقلاب نيز در اين بين فعال شده‌اند و در تلاشند تا از تحقق سياست‌هاي نظام در اين عرصه جلوگيري کنند. لذا با استفاده از ابزارهاي رسانه‌اي، هجمه تبليغاتي را آغاز کرده‌اند که در آن، از انواع شگردها براي اغوای افکار عمومي و همراهي‌نکردن مردم با مسئولان استفاده شده است. شبکه‌هاي ماهواره‌اي، پایگاه‌هاي اينترنتي و شبکه‌هاي اجتماعي وابسته به ضدانقلاب و بيگانگان در طول ماه‌هاي اخير با دروغ‌پراکني و توليد برنامه‌هاي مختلف، به تخريب و تمسخر اين سياست مشغولند و تلاش دارند تا نگذارند عمق بحراني که آينده کشور را تهديد مي‌کند، براي ملت آشکار گردد. ابعاد اين ترفند بايد براي آحاد ملت روشن شود و اميد است در سالي که به نام عزم ملي از آن ياد مي‌شود، سياست‌هاي جمعيتي نظام اسلامي نيز با حمايت همه‌جانبه ملت و رفع موانع آن توسط مسئولان محقق شود.


نكته و نظر

درهای مملکت رضاخانی باز است و شما...؟!
نکته: در کتاب «مدرس مجاهدی شکست‌ناپذیر» از قول سیدمیر عبدالباقی، فرزند شهید مدرس، آمده است: «در یکی از روزها یک نفر از نمایندگان مجلس به منزل ما آمد که به اتفاق پدرم به مجلس بروند. آقا (شهید مدرس) لباس خود را پوشید، ولی دکمه پیراهنش باز بود. نماینده رو به پدرم گفت: آقا! دکمه یقه شما باز است. پدرم نگاهی به او کرد و گفت: «نماینده مجلس باید به فکر دروازه‌های مملکت باشد که باز است، نه به فکر یقه پیراهن من!»
نظر: متأسفانه گاه بسیاری از مدیران، مسئولان و روسا به جای توجه به مسائل اصلی و مهم کشور یا سازمان و اداره و... بیشتر به مسائل جزئی و فرعی توجه نشان می‌دهند و از مسائل اصلی زیرمجموعه خود غافل می‌شوند؛ موضوع مهمی که سبب زیان دیدن تشکیلات تحت امرشان می‌شود. نکته زیرکانه‌ای که شهید بزرگوار مدرس به خوبی به آن اشاره می‌کند و می‌خواهد بگوید در کشور رضاخانی در حالی که به دلیل باز بودن دروازه‌های مملکت، انگلیس و روس در حال چپاول کشورند، چرا نماینده مجلس به باز بودن دکمه لباس ایشان حساسیت نشان می‌دهد؟! روح آن مرد بزرگ شاد باد.


 

صفحه 3  سياسي

 

 

اخبار

احتمال گرفتار شدن صنعت نفت در بازی ماروپله
وزیر سابق نفت ضمن تشریح برخی از زوایای پنهان تحریم نفتی ایران در سال‌های گذشته و عبور از تحریم‌های غرب گفت: امروز حتی اگر تحریم‌ها هم تمام شود بازگشت توتال و شل مانند ماروپله بچه‌هاست که هرچه بالا رفته‌ایم به پایین بازمی‌گردیم. رستم قاسمی در هم‌اندیشی بررسی قراردادهای جدید نفتی ایران در دانشگاه امام صادق(ع) اظهار داشت: معمولاً در شرایط تحریم، قراردادهای بین‌المللی چندان انجام نمی‌شود که بخواهیم آن را مدیریت کنیم و اساساً تحریم به همین دلیل وضع شده است. وی با اشاره به دو موضوع نگهداشت و توسعه تولید و بازار، در حوزه تحریم گفت: با اینکه صد سال سابقه صنعت نفت در ایران داریم در فروش و بازار نفت ملی شده، اما در بخش توسعه‌ای، صنعت نفت ملی نشده است. وزیر سابق نفت با تأکید بر اینکه تا زمان نه چندان دوری در بعد توسعه‌ای وابستگی کامل داشتیم، گفت: بیش از سه میلیون قلم کالا در نفت مصرف می‌شود که بخش بسیار زیادی از آنها را وارد می‌کردیم یعنی ما نفت داشتیم، اما هم قیمت نفت جای دیگری تعیین می‌شد و هم اینکه ما بخش عمده‌ای از درآمد نفتی را برای تأمین نیازمندی خود صنعت نفت باید به خارج بفرستیم. وی تصریح کرد: تکنولوژی‌های نفت که بالاتر از صنایع نظامی نیستند؛ وقتی می‌توانیم به تکنولوژی نظامی دسترسی پیدا کنیم، می‌توانیم به تکنولوژی نفت هم دست پیدا کنیم. وی اضافه کرد: مدیریت پروژه خود تکنولوژی مهمی است که پیمانکاران ما بلد نبودند و هزینه‌های زیادی پرداخت شد تا آموختند. وی با بیان اینکه تأمین مالی مسئله مهمی است و به آن نیاز داریم و به همین دلیل هم امتیاز‌هایی به شرکت‌های خارجی داده شده است، ادامه داد: امروز 60 میلیون تن محصول پتروشیمی تولید می‌کنیم و 75 مجتمع پتروشیمی در حال ساخت است که با اتمام آنها تولید به 110 میلیون تن خواهد رسید. وی افزود: اینها بالادست پتروشیمی هستند که اگر به پایین‌دست تبدیل شوند، در تحریم با مشکل مواجه نمی‌شویم.
قاسمی در پایان گفت: سال 91 حدود 17 میلیارد دلار صادرات پتروشیمی داشتیم و حتی آمریکایی‌ها هم محصولات ما را می‌خرند. این در حالی است که محصول خام صادر می‌کنیم که اگر به صنایع پایین‌دستی تبدیل شود، مزایای کلانی خواهد داشت.





دوم خرداد رفت و سوم خرداد ماند

روز جمعه هفدهمین سالگشت دوم خرداد بود، روزی که جریان سیاسی تند و افراطی دوم خردادی‌ها آن را هرساله پاس می‌داشتند، اما در جمعه گذشته سخنی از دوم خرداد به میان نیامد، تنها کسی که در این زمینه سخن گفت، حسین مظفر بود، فردی که اولین وزیر آموزش‌وپرورش اصلاح‌طلبان بود و کاملاً مشی اصولگرایی داشت. وی در مصاحبه با خبرگزاری فارس، گوشه‌هایی از تندروی‌های افراطیون را بیان کرده است. حسین مظفر گفت: همین که وزیر شدم، دیدم در کتاب تاریخ، نام شهید را از جلوی اسامی شیخ فضل‌الله نوری و شهید مدرس برداشته و افراد دیگری را بزرگ‌نمایی کرده‌اند و عناصر اصلی نظام را که پایه‌گذار نظام بودند، کوچک‌نمایی کرده‌اند. دستور دادم همه این کتاب‌ها را از سراسر کشور جمع کنند و نگذاشتم به مدارس برود و دادم کتاب تاریخ را بازنویسی کردند. این گذشت و یک بار بحث ولایت فقیه را زیر سوال بردند و سخنرانی‌هایی کردند و عبدالله نوری رسماً گفت: الآن ولایت‌فقیه برای ایشان موضوعیت ندارد و ایشان الآن مدیر جامعه هستند، ولی‌فقیه امام بود. در آنجا مجبور شدم واکنش نشان بدهم و چهارهزار بسیجی‌ آموزش‌وپرورش را در اردوگاه شهید باهنر جمع کردم و توضیح دادم مصداق ولایت‌فقیه که فقط یک نفر نیست. ولایت‌فقیه یک مفهوم مقدس است که استمرار امامت امامان معصوم(ع) در عصر غیبت است و هر زمان مصداق عینی خود را دارد. یک زمان این مصداق در امام بود، حالا که ایشان نیستند، مصداق عینی ولایت فقیه در رهبر معظم انقلاب تجلی پیدا می‌کند، لذا همان اختیاراتی که امام داشتند، ایشان هم دارند و مقایسه کردم و گفتم مثل زمان پیامبر(ص) و امیرالمومنین(ع) است، الآن هم تبعیتی که از امام می‌شد، باید از ایشان بشود و لذا ایشان علی زمان هستند. بعضی از روزنامه‌های ارزشی این تعبیر «علی زمان» را تیتر کردند. وقتی هم که تیتر ‌شد، طیف مقابل عصبانی شدند و یکی‌‌شان آمد و خیلی بد حرف زد. گفت: یا شما علی را نمی‌شناسی، یا آقا را نمی‌شناسی که این حرف‌ها را می‌زنی. خیلی تند شدم و گفتم: شماها هستید که این قدر لوده و بدبختید و از افتخاراتی که در گذشته داشتید، پشیمان شده‌اید. همه ما سنگ ولایت‌فقیه را به سینه می‌زدیم. حالا چه شده؟ امام که تا ابد زنده نمی‌ماند. امام یگانه و فرزانه دوران بود ولی وقتی رحلت کرد، اندیشه او هم تمام شد(؟)! و من گفتم این‌طور نیست و ولایت‌فقیه استمرار دارد.



افزایش اقتدار ملی ثمره تحقق شعار سال است

معاون سیاسی سپاه گفت: افزایش اقتدار ملی ثمره تحقق شعار سال است و این شعار، شعار زندگی و شعار همیشگی ما است. به گزارش بصیرت، سردار سنایی، معاون سیاسی نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه در سخنان خود در جمع هادیان سیاسی سپاه، در بیستمین همایش سراسری هادیان سیاسی سپاه،  اظهار داشت: اقتدار یک مفهوم و مقوله پیچیده و مرکب است که به معنای ارتقای مجموعه توانمندی‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری نظام است. اقتدار در عملکرد مسئولان خود را نشان می‌دهد، یعنی خود را در وضع و اجرای قانون از سوی مسئولان، در صداقت و پاکدامنی، در تلاش و خستگی‌ناپذیری در ابتکار و خلاقیت، در الگو قرار دادن انسان‌های برجسته و ... آنها را نشان می‌دهد. به عبارتی، اینکه مسئولان ما چگونه رفتار کنند، عامل اقتدار ما خواهد بود.
سردار سنایی در ادامه در تعریف اقتدار ملی گفت: اقتدار ملی دست قدرتمندی است که مجموعه نیروهای فعال قوای سه‌گانه در تشکیل آن سهم دارند و باید وظیفه خودشان را با شجاعت و اقتدار و امید و بدون رودربایستی و با همکاری کامل انجام دهند. یک ملت اگر اقتدار ملی داشته باشد ـ اقتدار در زمینه اقتصاد، سیاست، فرهنگ و سازماندهی دولتی ـ مشکلات مادی و معنوی‌اش حل خواهد شد.
معاون سیاسی سپاه عناصر قدرت ملی را نیز انجام قاطع وظایف و همکاری قوای سه‌گانه دانست و گفت: اقتدار ملی به دو عنصر اصلی نیاز دارد؛ یکی اینکه همه وظایف خود را با قاطعیت انجام دهند، دوم اینکه قوای سه‌گانه با هم همکاری کنند.
 سردار سنایی افزود: اگر در اقتصاد مشکل داریم، به دلیل وجود آسیب‌های فرهنگی است. فرهنگ ما الآن فرهنگ مصرفی است و این از رشد اقتدار ملی می‌کاهد. معاون سیاسی سپاه در ادامه، به چرایی افزایش اقتدار ملی پرداخت و در این باره به چهار مورد اشاره کرد:۱ـ ضرورت ادامه پیشرفت و افزایش کارآمدی2ـ ادامه دشمنی‌ها و تهدیدات و ضرورت بازدارندگی و پاسخ به تهدیدات ۳ـ مذاکرات هسته‌ای و نیاز به پشتوانه‌ای برای چانه‌زنی4ـ ادامه تحریم‌های اقتصادی و ضرورت حل مشکلات.
سنایی همچنین، حل مشکلات مادی و معنوی، تقویت ثبات و آرامش کشور و نظام اسلامی و خنثی‌سازی دشمنی‌ها را از کارکردهای اقتدار ملی دانست. وی ادامه داد: باید شعار سال را به‌درستی تبیین کنیم تا به باور عمومی تبدیل شود؛ همگان باید خود را مخاطب این شعار بدانند و برای تحقق آن مشارکت جدی کنند، زیرا عزم ملی همراه با مدیریت جهادی از لوازم تحقق این شعار است.





کمک صندوق سازمان سیا به خانوارهای ایرانی

«صندوق بین المللی جمعیت» یکی از آژانس های سازمان ملل بوده که وظیفه آن به ظاهر کمک به کشورها در ارتقای امر بهداشت باروری و سلامت است. اما در اصل این آژانس ها به عنوان یکی از بازوهای اجرایی غرب و سازمان ملل در کشورهایی اسلامی نظیر ایران هستند که ماموریت اصلی آنان، جلوگیری از افزایش جمعیت و هدایت برنامه های فرهنگی و قانونی و اقتصادی این کشورها به سمت و سویی است که در نهایت منجر به «کاهش جمعیت» خواهد شد. نخستین فعالیت سازمان ملل در موضوع جمعیت در ایران، به پیش از انقلاب و به سال 1330 بر میگردد. هنگامی که ستاره فرمانفرمائیان با ایجاد مطب های خصوصی شروع به ترویج مباحث تنظیم خانواده کرد که بعد از این شروع، «صندوق بین المللی جمعیت» رسما فعالیت خود را در ایران با توزیع قرص های پیشگیری از زاد و ولد در بین مردم آغاز کرد. بعد از آن بود که با اعمال نفوذ «صندوق بین المللی جمعیت»، سیاست های کنترل جمعیتی در برنامه های عمرانی چهارم و پنجم رژیم طاغوت گنجانده و اولین گام ها برای هموار ساختن بسترهای قانونی به منظور کاهش جمعیت ایران توسط عمال غرب برداشته شد. نرخ رشد جمعیت در فاصله فعالیت های ستاره فرمانفرامائیان تا تصویب اولین گام قانونی برای عقیم سازی دائمی توبکتومی و وازکتومی در سال 1350، از 3.2 به 2.6 کاهش یافت.اما مهم ترین قسمت فعالیت صندوق مربوط به بعد از انقلاب می شود. آنجا که نه تنها «صندوق بین المللی جمعیت» که سایر بازوان عملیاتی سازمان ملل از آژانس های مختلف این سازمان نظیر یونیسف، بانک جهانی، دفار خواربار جهانیFAO، سازمان بهداشت جهانی، گرفته تا ان جی یو ها و افراد و برخی نهاد های دارای ابعاد بین المللی، همگی به خط شده، تا هرکدام مطابق زمینه فعالیت خود در جلوگیری از نرخ رشد جمعیت شروع به فعالیت کنند. برای مثال بانک جهانی در در اعضای اعطای وام به کشورهایی نظیر ایران، آنان رامجبور به اجرای سیاست های کاهش جمعیتی در کشور می کند.در این میان اما صندوق بین المللی جمعیت در سال 1372، یعنی سالی که قانون فعلی تنظیم خانواده به تصویب رسید تنها در یک نوبت 150 میلیون دلار به اجرای برنامه های تنظیم خانواده (بخوانید کاهش جمعیت) به ایران کمک مالی نمود. وظیفه اصلی این صندوق اثرگذاری بر ساختار قانونی نظام به منظور ایجاد زمینه برای ادامه هرچه بیشتر سیاست های کاهش جمعیتی است. از جمله اقدامات صندوق می توان به همکاری وسیع صندوق با برخی از نهادهای مهم کشور نظیر مجلس، مرکز آمار ایران، هلال احمر، وزارت بهداشت، کمیته امداد و بسیاری از NGOهای دیگر است.


خط خبر

صلوات برای سلامتی امام خامنه‌ای در عراق
آیت‌الله سیدمحمدعلی موسوی جزایری، نماینده ولی‌فقیه در خوزستان با اشاره به حضور خود در همایشی در بصره عراق اظهار داشت: در این همایش در سخنرانی‌ام از مراجع عراق نام بردم، اما وقتی نام ولی امر مسلمین جهان حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خامنه‌ای بر زبانم جاری شد، صدای صلوات فضای سالن استانداری بصره را به لرزه درآورد. مسئول حوزه‌های علمیه خوزستان به تشییع یکی از شهدای دافع حرم در عراق اشاره کرد و افزود: در پیشاپیش جمعیتی که این شهید را تشییع می‌کردند تصویر بزرگی از رهبر معظم انقلاب اسلامی وجود داشت که این نشان از ارادات شیعیان عراق به حضرت آیت‌الله خامنه‌ای است. وی با بیان اینکه خوزستان توانمندی‌های زیادی دارد، تصریح کرد: ما باید به خوزستانی بودن خود ببالیم و این استان را به دیگران معرفی کنیم.
حس لامسه در روابط خارجی به کار افتاد!

«تخت روانچی» معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه طی گفت‌وگویی با روزنامه شرق، به گفت‌وگوی تلفنی اوباما با روحانی پرداخته و آن را «بدون تأثیر» در روابط دو کشور خوانده است. معاون محمدجواد ظریف در گفت‌وگوی اخیر خود با روزنامه شرق گفته است: «اگر فکر کنیم این گفت‌وگوی تلفنی در مسائل ایران و آمریکا تغییر ایجاد کرد، یا اینکه موجب تغییری در سیاست‌های ما و آمریکا شد، نه ‌اینگونه نبود، چون اگر تغییری ایجاد شده ‌بود را باید حس می‌کردیم چون چندماه از آن گفت‌وگو می‌گذرد و اگر قرار بود تغییر ایجاد شود، باید حس می‌کردیم.» این در حالی است که با توجه به شناختی که نظام اسلامی از سرشت آمریکا دارد، همواره نسبت به آمریکا بدبین بوده و مذاکره را راه دسترسی به منافع ملی نمی‌داند، اما برخی‌ها می‌خواهند همه چیز را تجربه کنند مانند کودکی که تا دستش نسوزد از داغی آتش چیزی نمی‌داند. حس لامسه سیاست خارجی اگر هم جواب بدهد خوب است.
چسب اوکراین و قدرت‌های دوقلو

تنش‌های اوکراین سبب گسترش مناسبات میان روسیه و چین شد، افزایش نزدیکی روابط روسیه و چین، مفاهیم ژئوپلیتیک مهمی نیز برای غرب دارد. اگر مسکو بتواند منابع سرمایه‌گذاری، تجارت و حمایت دیپلماتیک پکن را جذب کند، تلاش‌های واشنگتن و بروکسل برای افزایش فشار بر روسیه در بحران اوکراین سخت‌تر خواهد شد. چین هم مشکلات خود را با غرب دارد؛ از اختلافات تجارتی تا جاسوسی سایبری. از دیدگاه روسیه، بحران اوکراین تنها سبب ضرورت بیشتر تقویت روابط اقتصادی با چین شده است. پوتین پیش از این هم گفته بود که آینده اقتصادی کشورش را در شرق می‌بیند، نه غرب.
رونمایی از قرآن فرقه صوفیه گنابادی!

بزرگان و رهبران فرقه صوفیه (خانواده بیچاره) برای پنهان کردن حق، ابتدا اقطاب خود را جایگزین امامان معصوم(ع) و سپس مریدان خود را از مسجد دور کردند و خانقاه جایگزین آن شد و پس از مدتی عشریه را جایگزین خمس و زکات کردند و اکنون برای آنکه باطل را حق جلوه دهند «رساله پند صالح» را جایگزین قرآن کردند تا حق برای فقرا و مریدان آشکار نشود!
از ژنرال‌ها در پشت صحنه استفاده کنید

رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گفت: اعتقادم این بود و به خود آقای روحانی هم گفتم که شما زیاد از ژنرال‌ها در کابینه‌تان استفاده نکنید، آنها را به پشت پرده کابینه ببرید تا به عنوان مشاور به شما و وزرای‌تان کمک کنند، به این ترتیب می‌شود تصمیم‌گیری‌های بهتری داشت. محمدعلی نجفی گفت: به ایشان گفتم که از نیروهای جوان‌تر و آماده‌تر برای امور اجرایی استفاده کنید و از نیروهایی بهره ببرید که نسبت به مسائل کشور آگاهی دارند، اما الزاماً تئوری‌پرداز نیستند چون وزیر لازم نیست تئوری‌پرداز باشد. من باور داشتم که برگرداندن یک نفر به یک وزارتخانه‌ای که سال‌ها پیش در آن وزیر بوده، صلاح نیست.
هزینه سنگین جمله انقلابی یک هنرمند

«الهام چرخنده» که به عنوان مجری طرح پروژه یار دوازدهم در حمایت از بازیکنان تیم ملی فوتبال در جام جهانی ۲۰۱۴ انتخاب شده بود به دلیل هجمه‌های فراوان از این سمت استعفا داد. گفته می‌شود برخی از هنرمندان نسبت به حضور الهام چرخنده به عنوان مجری طرح اعتراض داشتند و گفتند اگر وی مجری طرح باشد ما در این پروژه حضور نخواهیم یافت! الهام چرخنده در پی تبریک صمیمانه عید در لحظه سال تحویل به مقام معظم رهبری از سوی یک گروه تندرو مورد هجمه قرار گرفت و حتی به ماشین وی حمله شد و خودش را با چوب کتک زدند. وی گفته است: هدف، موفقیت تیم ملی است و اگر با حضور من به پروژه ضربه وارد می‌شود من کناره‌گیری می‌کنم.
مرگ تدریجی روزنامه‌ها

مدیرکل دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ای وزارت ارشاد گفت: بیش از نیمی از نشریات مجوزدار در سطح کشور منتشر نمی‌شوند و غیرفعال هستند. سلطانی‌فر گفت: فعالیت گسترده سایت‌ها و خبرگزاری‌ها سبب شده که امروزه فعالیت نشریات مکتوب کمتر شود و در حقیقت، روزنامه‌ها و نشریات در حال عقب‌نشینی در برابر امکانات نوین اطلاع‌رسانی به شکل مجازی هستند که با سرعت و فراگیری بیشتر در حال انجام است.
آمریکا در حال کانال زدن است

روزنامه «وال‌استریت ژورنال» با انتشار گزارشی مدعی شده، دولت آمریکا می‌خواهد با ایجاد یک کانال مذاکراتی دوجانبه با ایران، تلاش کند تا راه دستیابی به توافق جامع هسته‌ای در بازه زمانی شش‌ماهه تعیین شده (تا پایان ماه ژوئیه) را هموار کند. این ادعا از سوی برخی دیپلمات‌های آمریکایی و همچنین اروپایی مطرح شده است. البته مقامات آمریکایی و اروپایی مذکور می‌گویند، این بار نیازی نخواهد بود که دیدارهای احتمالی برنز و سالیوان با طرف ایرانی به اندازه سال گذشته محرمانه نگه داشته شود، زیرا اکنون وندی شرمن، مذاکره‌کننده ارشد آمریکایی و تیم وی در جریان مذاکرات همواره و پیاپی با همتایان ایرانی خود دیدار می‌کنند.
روحانی در میان دوستانش تنهاست

روحانی یا باید به مانند احمدی‌نژاد و خاتمی روی صحنه بازیگر باشد و یا باید همچون هاشمی پشت صحنه نقش‌آفرینی کند. روزنامه اصلاح‌طلب ابتکار با بیان مطلب فوق در سرمقاله خود نوشت: روحانی نمی‌تواند همزمان پشت صحنه بر سر شعارهایش بماند و آنها را عملی کند و در عین حال روی صحنه هم ترکش‌ها را به جان بخرد. همکاران و تیم همراهش باید ضربه‌گیر روی صحنه باشند. او نباید به تنهایی تمام اضلاع گفتمانی‌اش را فریاد بزند.
هرکدام از وزرا، معاونان، استانداران و... باید ضلعی از گفتمان اعتدال را بر عهده گیرند و به پیش ببرند. اما واقعیت صحنه نشان می‌دهد که او خود به تنهایی در جایگاه گفتمان‌سازی و همزمان مهندسی گفتمان و مجری نقش‌آفرینی می‌کند.
نمونه‌ای از قدرت ایمان در دفاع مقدس
دستیار و مشاور عالی فرماندهی معظم کل قوا با بیان اینکه در روز آخر فتح خرمشهر یک جوان بسیجی را دیدم که صد عراقی را اسیر کرده بود، گفت: بر روی سرش کلاه آهنی بود که برایش خیلی بزرگ بود و بر روی سرش حرکت می‌کرد. سرلشکر صفوی افزود: عراقی‌ها هم لباس‌شان را در آوردند، من یک نگاهی به بازوی عراقی کردم و یک نگاهی به گردن بسیجی که عراقی‌ها را اسیر کرده بود. دیدم که بازوی عراقی از گردن بسیجی بزرگ‌تر بود. وی تصریح کرد: این بسیجی سینه خود را جلو می‌آورد و با افتخار می‌آمد، من با خود گفتم این چه عظمتی داشت که رعب و وحشت را در نیروهای مسلح عراقی ایجاد کرده و چه ایمانی آن بسیجی داشت که بدون ترس اقدام به چنین کاری کرده بود. دستیار و مشاور عالی فرماندهی معظم کل قوا خاطرنشان کرد: من گفتم اگر این عراقی‌ها بر سر این بسیجی بیفتند که کارش را تمام می‌کنند، ولی این قدرت ایمان بود که از عراقی‌های گردن کلفت و سبیل درشت قوی‌تر بود و صد عراقی را تنها با یک کلاشینکف توانست اسیر کند.


یادداشتک ها

ناکارآمدانی که ژست کارآمدی گرفته‌اند!
پس از پیروزی جناح چپ در دوم خرداد ۱۳۷۶ ، جبهه دوم خرداد به مرور با فتح سنگر به سنگر قدرت اجرایی و مدیریتی و تسلط بر قوه مجریه، قوه مقننه، شوراهای اسلامی شهر و روستا و... بیشتر پست‌های كلیدی كشور را در دست گرفت. اکنون پس از سال‌ها از گذشت حکمرانی این جناح به خوبی می‌توان ناکارآمدی آن را تبیین کرد. فاجعه كوی دانشگاه، قتل‌های زنجیره‌ای، استعفاهای شعاری، نظرسازی‌های دروغین و... هر یك به نوعی بیانگر ضعف و ناكارآمدی جریان دوم خرداد و نقش مؤثّر آنها در این بحران‌ها به شمار می‌آیند.در بخش اقتصادی در این دوران، كشور دچار آسیب‌ها و لطمات شدیدی شد که بخشی از دلایل آن عبارت بودند از: الف ـ نیروهای اقتصادی دولت خاتمی، هماهنگی و همكاری كاملی با هم نداشتند و یك ائتلاف اقتصادی شكننده و نادرست در داخل دولت شكل گرفته بود كه این اختلافات و تضادها تا آخرادامه داشت و آن ائتلاف احزاب منحله مشاركت و مجمع روحانیون مبارز (طرفدار اقتصاد دولتی) با حزب كارگزاران (طرفدار اقتصاد باز و لیبرالی) بود. ب ـ نیروهای اجرایی و اقتصادی بیشتر از آنكه به وظایف اصلی خود بپردازند، به سیاسی‌كاری و سیاست‌زدگی دچار شدند. ج ـ شعار اصلی دولت، توسعه سیاسی، تعمیق آزادی، اصلاحات و... بود؛ از این رو توجه و عنایت كمتری به مسائل اقتصادی داشت. دـ از آنجا كه بودجه كشور در برخی موارد نادرست و غیراصولی مصرف می‌شد، پروژه‌های بزرگ زیربنایی و اقتصادی تعطیل گردید و كشور از مسیر سازندگی باز ماند. نمونه آن را می‌توان در تعطیلی پروژه‌های سدسازی و راه‌سازی مشاهده كرد.
برخی از سردمداران دوم خرداد همان زمان به مشكلات اقتصادی و خواسته مردم در این زمینه اعتراف داشتند، چنان كه محمدرضا خاتمی در این باره گفت: «امروز بیشترین انتقاد به دولت، در زمینه مسائل اقتصادی است كه در جای خود می‌تواند انتقاد برحقی باشد.‌«
در همان دوره بر اساس یک نظرسنجی داخلی که حزب منحله مشاركت انجام داد ۹۴ درصد از پاسخگویان مطالبات و مشكلات‌شان را مسائل بیكاری، تورم، گرانی و عدم امنیت اجتماعی ذكر كرده بودند كه مسئول و متولی اغلب یا همه موارد فوق، مستقیماً متوجه دولت و مجلس دوم خرداد بود!
كروبی یکی از سران فتنه که در آن دوره رئیس مجلس ششم بود نیز به این امر اذعان كرده و گفت: «امروز جامعه با مشكلات زیادی همچون كمبود سرمایه‌گذاری، عدم اشتغال و بیكاری، كمبود دارو و درمان، مسكن و مشكلات ازدواج جوانان روبه‌رو است... مردم از عملكرد ما بسیار ناراضی هستند. آنان با مشكلات اقتصادی، معیشتی، فرهنگی و سیاسی متعددی مواجهند!»


 

صفحه 4 نگاه دوم


 

استقبال‌های دوقطبی‌ساز
حسین عبداللهی فر

تیترهای درشت این هفته روزنامه‌های وابسته به اصلاح‌طلبان در بزرگنمایی دلواپسی و دلواپسان، استقبال نامتعارف از تذکر رسانه‌ای یک فرمانده و تلاش دولت برای عزل یک فرماندار در راستای دوقطبی‌سازی دولت با مخالفانش در حالی بر صفحات روزنامه‌ها نقش بست که اصلاح‌طلبان خود را با دولت در یک قطب تعریف می‌کنند.
شنبه(۲۷/۲) «آرمان» سه تیتر خود را به «دلواپسی» اختصاص داد و در تیتر اول نوشت: «به جای تقویت مذاکره‌کنندگان مکتب دلواپسی راه انداخته‌اند.»
یک‌شنبه(۲۸/۲) «اعتماد»؛ «کمیته بحران‌سازی علیه دولت تشکیل داده است» را به نقل شکوری‌راد برجسته کرد و نوشت: «دولت این روزها با سرگرمی‌هایی که مخالفانش برایش درست می‌کنند سرگرم است. یک روز دلواپس هستند و روز دیگر 14 وزیر به مجلس فرا می‌خوانند. از هر فرصتی برای حمله به دولت استفاده می‌کنند و خیال کوتاه آمدن هم ندارند.»
«آرمان» هم در شماره (30/2) مخالفت‌با دولت‌ها را سازماندهی شده خواند و به نقل از رسول منتجب‌نیا به «روایت از جلسه خصوصی مخالفان دولت» پرداخت.
این روزنامه در حالی «همایش دلاوران دلواپس در اصفهان» را تیتر کرد که در تیتر دیگری از استعفای فرماندار بروجرد به دلیل لغو سخنرانی سیدحسن خمینی تحت عنوان «قصور، استعفا، خداحافظ» خبر داد و نوشت: «جابه‌جایی فرمانداران در دستور کار وزارت کشور.»
«شرق» هم «فرماندار بروجرد استعفا داد» را در ادامه رو تیتر «با پذیرش قصور در لغو سخنرانی سیدحسن خمینی» قرار داد و هدف از این عزل را در سرمقاله خود به قلم حمیدرضا جلایی‌پور اینگونه توضیح داد: «اقدام وزارت کشور در پذیرش استعفای فرماندار به سبب قصور در انجام وظیفه‌ای که منشور دولت تدبیر و امید مر قانون و رأی مردم بر دوش همه کارگزاران دولت قرار داده به‌طور حتم روی عملکرد دیگر فرمانداران و استانداران اثر خواهد گذاشت و از همه مهم‌تر سبب می‌شود تا مردم بدانند رأی آنها و امیدی که به دولت بسته‌اند، غیرواقعی نیست.»
«آفتاب یزد» هم در این روز (30/2) با تیتر کردن «استعفای فرماندار خاطی» آن را نتیجه تلاش دولت توصیف کرد و در ستون یادداشت خود به قلم داریوش قنبری به دیگر اهداف این عزل اشاره کرد و نوشت: «تلاشی که دولت برای کناره‌گیری فرماندار بروجرد صورت داد قابل تقدیر است، اما باید توجه داشت که دولت در جاهای دیگری که این اتفاقات و برخورد‌های تند صورت می‌گیرد نیز باید وارد صحنه شود و مواجهه درخوری از خود نشان دهد. دولت باید با مسئولانی که ظرفیت‌های حقوقی نظام را نادیده می‌گیرند، برخورد کند.»
«مردم‌سالاری» هم به نقل از وزیر کشور تیتر زد: «استعفای فرماندار بروجرد به دلیل قصور در برگزاری سخنرانی سیدحسن خمینی».
«اعتماد» این خبر را در حالی با «تاوان لغو یک سخنرانی» به تیتر اول خود کشاند که تیتر نخست اغلب روزنامه‌های اصلاح‌طلب در این روز (30/2) به تذکر سرلشکر فیروزآبادی به منتقدان رسانه‌ای دولت اختصاص داشت.
«آفتاب یزد»؛ «هشدار به رسانه‌های خاص» را تیتر اول خود ساخت و در ادامه آن نوشت: «رسانه‌های وابسته به نیرو‌های مسلح روش‌شان را اصلاح نکنند، برخورد می‌کنیم.»
«مردم‌سالاری»؛ «توصیه به رسانه‌های مرتبط با نیروهای مسلح» را از قول رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در تیتر اول خود قرار داد.
«شرق» هم «باید شکرگزار وجود روحانی باشیم» را در ادامه رو تیتر «انتقاد سرلشکر فیروزآبادی از تندروها» برجسته کرد.
«آرمان» یک روز بعد «سردار نگران» را روی تصویر بزرگی از سرلشکر فیروزآبادی قرار داد و از قول وی نوشت: «بعضی اخبار، بی‌ارزش و تفرقه‌انگیز هستند، بعضی‌ها هم شایعه، تهمت و بی‌مبنا هستند. من خطی و سیاسی عرض نمی‌کنم، حتی رسانه‌هایی که به نوعی به نیروهای مسلح مرتبطند، خطا می‌کنند، برابر مشی و منویات رهبری حرکت نمی‌کنند، باید روش‌شان را اصلاح کنند و الا با آنها برخورد می‌کنیم.»
این روزنامه تحت عنوان واکاوی اظهارات رئیس ستاد کل نیرو‌های مسلح به نقد روزنامه‌های وابسته به اصولگرایان پرداخت و نوشت: «انتظار می‌رفت با توجه به آنچه به گفته آشنا فرمانی از سوی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح است، رسانه‌های منتقد و مخالفان دولت به این گفته‌ها توجه داشته باشند که ظاهراً این توجه آنچنان که انتظار بود، محقق نشد.»
روزنامه «کیهان» در یکی از سرمقاله‌هایش نوشت: دیروز خود را اینگونه آغاز کرده است: «دکتر روحانی، رئیس‌جمهور محترم مدتی است هر چند از اعتدال سخن می‌گوید، اما بعضاً از سر اعتدال حرف نمی‌زند. گاه به منتقدان تندی و پرخاش می‌کند، گاه ادبیات تهدید را به کار می‌بندد. بعضاً سخنانی در حوزه نظری پیش می‌کشد که برآیندی جز حاشیه‌سازی و چالش در فضای رسانه‌ای داخلی ندارد و اصحاب رسانه و سیاست را با خود درگیر می‌کند...» روزنامه «جوان» هم در سرمقاله خود به انتقاد از عنوان شدن بازی برد ـ برد در مذاکرات هسته‌ای پرداخت.
این روزنامه همچنین به یادداشت روزنامه «رسالت» تحت عنوان «استبداد پیام» پرداخت که در نقد سخنان رئیس‌جمهور در جشنواره ملی ارتباطات و فناوری یادآور شده بود که «آقای رئیس‌جمهور در ایام انتخابات فرمودند من یک سرهنگ نیستم، یک حقوقدان هستم. ما در کشور، قوانین محکم و لازم‌الاجرایی در باب ماهواره و اینترنت داریم، کمیته‌ای جهت تعیین مصادیق مجرمانه رایانه‌ای هست که وظایف قانونی به عهده دارد... رئیس‌جمهور محترم که از برخورد قانونی با دیش‌های ماهواره گلایه کرده و آن را تخطئه می‌کنند، آیا دخالت در کار قوه قضائیه نیست؟ وقتی اجازه نقد توافق هسته‌ای در رسانه ملی داده نمی‌شود، منتقدان بی‌سواد، بی‌شناسنامه، انحصارطلب و مستبد معرفی می‌شوند و ساخت یک فیلم مستند را به توپ و تشر، محکمه و داغ و درفش می‌بندند و به نقد‌های مشفقانه عنایتی نمی‌شود، آیا این حکایت از یک ارتباط یک‌سویه و یک‌طرفه نمی‌کند؟»


مرورى بر يك رخداد
علي موحد

مروري بر نشست سران سيكا در شانگهاي
همگرايي امنيتي ايران، روسيه و چين
نشست «تعامل و اقدامات اعتمادساز در آسیا» موسوم به «سيكا» در شانگهاي چين برگزار شد. در اين نشست، سران بسياري از کشورهاي آسيايي از جمله دكتر حسن روحاني، رئيس‌جمهور اسلامي ايران و سران و مقامات ارشد روسيه، هند، افغانستان، تاجيکستان، ترکيه و... حضور داشتند. اين نشست در حالي با محوريت همگرايي‌هاي سياست اقتصادي و امنيت برگزار شد که در این باب، چند نکته قابل توجه است.
نخست؛ حضور دکتر حسن روحاني، رئيس‌جمهور اسلامي ايران و تبيين مواضع ايران در قبال توسعه همکاري کشورهاي آسيايي و نيز مقابله با چالش‌هاي جهاني بود. استقبال کشورها از طرح‌هاي ايران در مبارزه با تروريسم و برقراري امنيت از جمله حمايت از سخنان رئيس‌جمهور درباره حقوق هسته‌اي ايران و لزوم توجه جهاني به درد و رنج ملت فلسطين و مسئله سوريه و مقابله منسجم با تروريسم مهر تأييد ديگري بر جايگاه جهاني ايران بود. مواضع حاضران در نشست نشان داد که همچون گذشته، ادعاي غرب مبني بر انزواي ايران امري واهي است و نه تنها کشورها درکنار آمريکا قرار نگرفته‌اند، بلکه همچنان مقاومت ايران در برابر زياده‌خواهي غرب و تلاش آن براي صلح و عدالت جهاني را مورد تأييد قرار داده‌ و از آن حمايت مي‌کنند. حضور موفق ايران در اين نشست را مي‌توان ناکامي ديگر غرب در برابر ايران دانست.
دوم؛ نکته مهم ديگر در اجلاس سيکا را نوع نگاه کشورها بر اصل همگرايي آسيايي و دوري از غرب تشکيل مي‌دهد.
آنچه حاضران در اجلاس بر آن تأکيد داشتند، لزوم رسيدن به توافق جامع اقتصادي، سياسي و امنيتي و مقابله با يک‌جانبه‌گرايي آمريکا در عرصه جهاني بود. هر چند که کشورهاي غربي با برخي فضاسازي‌ها، نظير بازگشايي پرونده سوريه در شوراي امنيت، برجسته‌سازي تأثير تحولات اوکراين در معادلات جهاني، انفجارهاي مشکوک در سين كيانگ چين با ده‌ها کشته و زخمي، بزرگ‌نمايي تحولات ليبي و... بر آن بودند تا از اهميت نشست «سيکا» بکاهند، اما حقيقت امر آن است که حاضران در نشست، اصل دوري از غرب را محور سخنراني‌ها و رايزني‌هاي خود قرار دادند.
رويکردي که نشان مي‌دهد غرب ديگر محور معادلات جهاني نیست و کشورهاي بسياري به دنبال دوري از اروپا و آمريکا هستند. نشست سيکا نشان داد که ادعاي غربي‌ها مبني بر محور اقتصاد و سياست جهان بودن‌شان، تصوري فروپاشيده است و نگاه جهاني به سمت شرق و اتحاديه‌هاي شرقي پيش مي‌رود.
سوم آنکه؛ تعاملات ايران، روسيه و چين در اين نشست از نکات برجسته این نشست بود. «شي‌جين‌پينگ» رئيس‌جمهور چين در مراسم افتتاحيه نشست تأکيد مي‌کند که ايجاد توافق امنيتي ميان ايران، روسيه و چين براي مقابله با چالش‌هاي امنيت، امري ضروري است. پوتين رئيس‌جمهور روسيه نيز در ديدار با دکتر روحاني به همگرايي دو کشور در حوزه‌هاي مختلف از جمله در چارچوب امنيتي تأکيد مي‌کند. بسياري از ناظران سياسي تأکيد دارند که اين رويکردها برگرفته از ايفاي نقش موثر ايران در تحولات منطقه و نيز قدرت و توان دفاعي ايران است که مي‌تواند چالش‌هاي بسياري براي غرب ايجاد کند.
نكته قابل توجه آنكه، تروريسم و اقدامات غرب براي توسعه نفوذ در شرق موجب شده تا فضاي ناامني در حوزه شرق افزايش چشمگيري داشته باشد. منطقه غرب آسيا (خاورميانه) با چالشي به نام گروه‌‌هاي تروريستي مواجه است كه براي رسيدن به منافع خود و اربابان غربي‌شان، از هيچ جنايتي فروگذار نيستند. امري كه نمود آن را در جنايات اين گروه‌ها در عراق، سوريه، لبنان، افغانستان و... مي‌توان مشاهده كرد. در حوزه آسيا مركزي و قفقاز نيز كشورهاي غربي با محوريت بحران‌سازي در اوكراين برآنند تا اهداف توسعه‌طلبانه خود را اجرايي سازند. رويكردي كه نتيجه آن تشديد چالش‌هاي امنيتي در منطقه است. در شرق آسيا نيز غرب با محوريت آمريكا برآنند تا با ايجاد رقابت تسليحاتي و اختلاف‌افكني ميان كشورها، طرح حضور نظامي گسترده در منطقه را محقق کنند.
در اين فرايند يك اصل مهم مشاهده مي‌شود و آن اينكه، كشورهاي غربي به صورت مستقيم و يا با کمک گروه‌هاي تروريستي برآنند تا سه قدرت اصلي يعني؛ جمهوري اسلامي ايران، روسيه و چين را هدف قرار دهند. كشورهايي كه به اذعان جهانيان مي‌توانند نقشي اساسي در نظم جهاني ايفا کنند، چنانكه همكاري اين سه كشور در عرصه سوريه، تمام معادلات غرب را به هم زد و نظم جديدي با محوريت ايران، روسيه و چين را محقق ساخت.
با توجه به اين شرايط مي‌توان گفت كه ايران، چين و روسيه با دشمني واحد به نام سلطه‌گري و طراحی‌هاي ضد امنيتي غرب به سرکردگی آمریکا مواجه هستند. راهبرد مقابله با اين تحركات را نيز مي‌توان در يك جمله خلاصه كرد و آن، همگرايي امنيتي ميان سه كشور است. همگرايي كه بخشي از آن را همكاري در عرصه مبارزه با تروريسم به عنوان پياده‌نظام غرب و بخشي از آن را نيز رويارويي با تحركات مستقيم غرب تشكيل مي‌دهد. اين پيمان و همگرايي دفاعي مي‌تواند شامل رويكردهاي نظامي، امنيتي، اطلاعاتي، اقتصادي، سياسي و... باشد كه در مجموع، تأمين‌كننده امنيت سه كشور خواهد بود؛ اصلي كه در اجلاس سيكا مورد تأكيد قرار گرفت و طرفين مي‌توانند بر اساس منافع مشترك گام‌هاي عملي براي تحقق آن بردارند.


ديپلماسى
فرامرز پارسا

غوغاسالاري پس از وين 4
دور جديد مذاكرات ميان جمهوري اسلامي ايران و گروه 1+5 موسوم به وين 4 برگزار شد كه به دليل عدم صداقت غرب، مذاكرات به اواخر خرداد موكول شد.
آنچه پس از مذاكرات مشهود است، بازي رسانه‌اي غرب است كه به عنوان پيشقراولان دولتمردان غرب به فضاسازي در باب مذاكرات و به گمان آنها، ريشه‌يابي به نتيجه نرسيدن مذاكرات و پيامدهاي آن پرداخته‌اند. رسانه‌هايي چون واشنگتن‌پست، رويترز و... كه نقش‌شان به عنوان ابزار غرب براي تحريك و جهت‌دهي به افكار عمومي بر كسي پوشيده نيست، در پردازش‌هاي رسانه‌اي خود ريشه عدم به نتيجه رسيدن مذاكرات را چند صدايي در ايران و به گمان آنها، عدم جدي بودن ايران در روند مذاكرات عنوان كرده‌اند.در بازي رسانه‌اي غرب تلاش شده تا فضاي داخلي كشور را به موافق و مخالف مذاكرات تقسيم و چنان ادعا کنند كه ناكامي تيم هسته‌اي در مذاكرات وين برابر با تقويت موقعيت مخالفان مذاكرات خواهد بود.
اين بازي رسانه‌اي در حالي صورت مي‌گيرد كه در باب ريشه ناكامي مذاكرات چند نكته قابل توجه است. نخست آنكه؛ تيم هسته‌اي نه به دليل فشارهاي منتقدان مذاكره، بلكه صرفاً در چارچوب حفظ حقوق ملت ايران با طرح‌ها و خواسته‌هاي غرب مخالفت كرده‌اند، چراكه چنانكه حتي مقامات گروه 1+5 از جمله مايكل مان، سخنگوي اشتون عنوان كرده، مطالبه غرب در مذاكرات، حذف دستاوردهاي هسته‌اي نظير آب سنگين اراك، مرکز هسته‌ای فوردو، حق غني‌‌سازي، حق پژوهش‌هاي علمي و تحقيقاتي، حذف توان دفاعي و موشكي ايران و... بوده است. تيم هسته‌اي بر اساس تعهد خود به ملت ايران در برابر اين زياده‌خواهي‌ها ايستادگي كرده، لذا ادعاي محافل رسانه‌اي غرب مبني بر تأثير فشارهاي داخلي و نيز چند صدايي در ايران بر به نتيجه نرسيدن مذاكرات، ادعايي واهي و فريبكارانه است كه براي اهميت‌زدايي از مقاومت ملت ايران و تيم هسته‌اي در حفظ حقوق هسته‌اي صورت گرفته است.
در باب پيامدهاي عدم توافق نيز دولتمردان و ملت ايران تأكيد دارند كه به نتيجه نرسيدن مذاكرات پايان راه نيست و عدم توافق تأثيري بر اراده ملت ايران در ادامه راه دستيابي به حقوق صلح‌آميز هسته‌اي ندارد. در همين حال ايران در كنار رويكرد تعاملي با جهان بر اصل اقتصاد مقاومتي با تكيه بر مولفه‌ها و داشته‌هاي داخلي تأكيد دارد، لذا عدم توافق نمي‌تواند نقش چنداني بر اقتصاد كشور داشته باشد، چنانكه غرب از ابتداي انقلاب اسلامي، تاکنون ملت ايران را تحت تحريم و حتي هشت سال جنگ تحميلي قرار داده كه با ايستادگي ملت ايران همواره ناكام مانده است. نكته مهم آنكه، خود رسانه‌هاي غربي بارها اعتراف كرده‌اند كه اروپا به دليل بحران اقتصادي و چالش‌هاي متعدد در حوزه انرژي، نيازمند تعامل با ايران است. سفرهاي مكرر مقامات اروپايي به ايران و نيز گزارش‌هاي متعدد رسانه‌هاي اروپايي مبني بر لحظه‌شماري شركت‌هاي اروپايي براي ورود به بازار ايران خود گواه اين امر است. نكته قابل توجه آنكه جهانيان اذعان دارند ايران دست برتر منطقه را دارد و غرب براي رفع چالش‌هاي خود در منطقه، گزينه‌اي جز رويكرد به ايران ندارد كه نمود آن را در سوريه مي‌توان مشاهده كرد.
نكته مهم در رفتار غرب آنكه؛ آنها برآنند تا فضاي يأس و نااميدي را در باب به نتيجه نرسيدن مذاكرات ايجاد کرده و به گمان خود نگاه مردم به دولت يازدهم را كه همواره از توافق با جهان سخن مي‌گفت تخريب کنند. آنها برآنند تا مانع از آن شوند كه اقتصاد كشور در مسير حركت قرار گيرد و با نام طولاني بودن مذاكرات و البته مشخص نبودن نتايج آن، مانع از فعال شدن بازار اقتصادي كشور شوند. آنها با اين حربه‌ها به دنبال مقابله با حماسه اقتصادي ملت ايران هستند.
با توجه به اين وضعیت مي‌توان گفت كه بازي غرب تا پيش از دور بعدي مذاكرات ايجاد فضاي يأس و سرخوردگي در ميان ملت ايران با هدف وادار شدن ايران به امتيازدهي است، در حالي كه مقامات غربي بيشتر سكوت كرده و مأموريت اين فرافكني را به رسانه‌ها واگذار كرده‌اند.


پرونده

توازن قدرت ایران با 1+5
«محمد قنادی» با اشاره به بهره‌برداری از سامانه ملی پرتودهی بناب گفت: در سال‌های اخیر طرح‌های بزرگی در این سازمان اجرا شده‌اند که ایران را به جایگاه مقتدری رسانده و قرار گرفتن کشورهای قدرتمند دنیا در یک طرف میز مذاکره و ایران به‌تنهایی در طرف دیگر، نشان‌دهنده توازن قدرت ایران با 1+5 است و این عزت و جایگاه به‌دست آمده، در سایه مجاهدت و تلاش جوانان این مرز و بوم است. گفتنی است سامانه ملی پرتودهی بناب دومین سامانه کشور بعد از تهران است که با حمایت مالی معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری احداث شده و علاوه بر بومی‌سازی طراحی و ساخت و انتقال تکنولوژی، کلیه تجهیزات مورد نیاز آن نیز در داخل کشور تولید شده است. در صورت ورود بخش خصوصی برای ساخت و بهره‌برداری این سامانه که از آن برای استریلیزاسیون محصولات کشاورزی منطقه با تابش پرتوهای گاما جهت جلوگیری از فساد در کوتاه‌مدت و نیز استریلیزاسیون مواد و تجهیزات پزشکی استفاده خواهد شد، در مناطق مختلف کشور از آنها حمایت مالی صورت گیرد.
حمایت جلیلی از تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای

سعید جلیلی درجمع دانشجویان دانشگاه شیراز در پاسخ به پرسش‌های دانشجویی درباره مذاکرات هسته‌ای گفت: اهل پیشگویی نیستم، درمذاکرات باید روندی را دنبال کنیم که از شاخص‌هایی برخوردار است و دو شاخصه‌ای که رهبر معظم انقلاب تبیین فرمودند، عدم عقب‌نشینی از حقوق ملت و ایستادگی در برابر زیاده‌خواهی دشمن است. جلیلی بیان کرد: بحث هسته‌ای فراتر از این است که در مباحث تنگ سیاسی، جناحی و سلیقه‌ای قرار بگیرد، موضوعی ملی است و تحولات آن باید با نگاه صحیح دنبال شود. وی گفت: باید اجازه داد گروه مذاکره‌کننده هسته‌ای در چارچوب اصل نرمش قهرمانانه، برنامه‌های خویش را به پیش ببرند و همه در مسیر گرفتن حق ملت به آنها کمک کنند.
غنی‌سازی محدود مهم‌ترین مسئله برای توافق هسته‌ای با ایران!

«داریل کیمبال» مدیر انجمن کنترل تسلیحات آمریکا، رفع اختلافات بین ایران و کشورهای گروه 1+5 بر سر برنامه غنی‌سازی محدودتر را از جمله مهم‌ترین عواملی دانست که می‌تواند به توافق دو طرف در مذاکرات هسته‌ای منجر شود. وی در مصاحبه‌ای با پایگاه خبری المانیتور در همین باره گفت: «مهم‌ترین مسئله این است که آیا دو طرف می‌توانند بر سر یک برنامه غنی‌سازی بسیار محدودتر در کوتاه‌مدت توافق کنند یا خیر.»
رژیم صهیونیستی علیه مذاکرات هسته‌ای ساخت فیلم

به گزارش تدبیر، رژیم صهیونیستی، انیمیشنی درباره برنامه هسته‌ای ایران ساخته که در آن، مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه 1+5 را نمایش داده و آن را بی‌نتیجه نشان داده است. رسانه‌های اسرائیلی از روز سه‌شنبه به‌طور گسترده به انتشار مطالبی درباره این انیمیشن پرداخته‌اند که در آن ادعای این رژیم درباره برنامه هسته‌ای ایران تکرار شده و اعضای گروه 1+5 به سخره گرفته شده‌اند.
تبرئه تبعه سیرالئونی از اتهام فروش اورانیوم به ایران

تبعه سیرالئونی که به تلاش برای فروش اورانیوم به ایران متهم شده بود، تبرئه شد. به گزارش رویترز، دادگاه فدرالی در فلوریدای آمریکا، «پاتریک کامپبل» را از هرگونه اتهام مبنی بر تلاش برای صادرات هرگونه وسیله‌ای به ایران و تأمین محصولاتی دیگر به کشورهای خاورمیانه تبرئه کرد. او سال گذشته پس از بازداشتش گفته بود که با یک شرکت در زمینه‌های استخراج معدن، فروش اورانیوم، طلا و الماس همکاری می‌کرده و نمونه‌هایی از اورانیوم خام را در کفش‌های خود جاسازی کرده و به آمریکا آورده بود.


اقتصادى
سعید مهدوی

حقیقت تلخ صنعت خودرو
طبق مصوبه شورای سیاست‌گذاری خودرو، خودروسازان باید 20 درصد محصولات خود را به روش فروش فوری به خریداران عرضه کنند. بر اساس گزارش وزارت صنعت، شمارگان تولید خودرو در فروردین‌ماه امسال نسبت به‌مدت مشابه سال گذشته حدود 75 درصد رشد داشته است، اما در وضعیت کنونی بازار خودرو، تناسب عرضه و تقاضا به هم خورده و تقاضای بالا برای خرید خودروی داخلی در مقابل نبود عرضه و یا عرضه ناچیز قرار گرفته است. همواره یکی از روش‌های خودروسازان داخلی برای افزایش قیمت محصولات‌شان در بازار و همچنین گرفتن برخی امتیازات نظیر دریافت تسهیلات از دولت، دریافت ارز مبادله‌‌ا‌ی و... روش کاهش عرضه و یا عرضه قطره‌چکانی محصولات در بازار است، تجربه نشان می‌دهد هر بار خودروسازان از این روش استفاده کرده‌اند، به مقاصد و اهداف خود دست یافته‌اند.
به‌تازگی نیز پس از افزایش تب درخواست بازار خودرو و کاهش چشمگیر عرضه آن در بازار، محمدرضا نعمت‌زاده، وزیر صنعت در کارگروه حمایت از تولید، از تأمین ارز دولتی (که قرار است بر اساس بودجه امسال روی قیمت ۲ هزار و ۶۵۰ تومان تثبیت شود) برای صنعت خودرو اعم از خودروهای سبک و سنگین خبر داد.
اما نتیجه این حمایت برای مصرف‌کنندگان هیچ توفیقی نداشت و درست پس از انتشار خبر تخصیص ارز مبادله‌‌ا‌ی به خودروسازان، مسئولان این صنعت اعلام کردند این شرایط جدید تأثیری در کاهش خودرو ندارد. در صورتی‌که خودروسازان تا پیش از این، از بازار آزاد ارز می‌گرفتند و قیمت این ارز بالای ۳ هزار تومان بوده و هزینه تهیه مواد اولیه قطعه‌سازان و دیگر لوازم وارداتی بسیار بیشتر از حالا بوده است.
در این شرایط، شورای رقابت برای تعیین قیمت خودرو و تصویب فرمول قیمت‌گذاری آن پای به عرصه نهاد. «رضا شیوا» رئیس شورای رقابت پس از جلسه اخیر این شورا اعلام کرد که فرمول قیمت‌گذاری خودرو نهایی شده اما با توجه به گفته‌های سخنگوی دولت مبنی بر موافقت نکردن دولت با تغییر نرخ خودرو، شورا تصمیم گرفت که فرمول جدید را پس از کسب اطمینان از دولت اعلام کند، چراکه ممکن است دولت برنامه خاصی برای صنعت خودرو داشته باشد؛ بنابراین منتظر کسب اطلاعات بیشتر از این تدبیر دولت هستیم.
پیش از این «بیوک علیمرادلو» مشاور خودروی وزیر صنعت و عضو شورای سیاستگذاری خودرو در اوایل اردیبهشت در گفت‌وگویی اعلام کرده بود: تثبیت قیمت خودرو رویکرد وزارت صنعت برای تنظیم بازار این محصول است و با اطمینان اعلام می‌کنم که حداقل در شش ماه نخست امسال هیچ افزایش قیمتی را در خودروهای داخلی شاهد نخواهیم بود(!) همچنین ضوابط قیمت‌گذاری خودرو همانند گذشته توسط شورای رقابت تعیین و ابلاغ خواهد شد و تغییری در این زمینه صورت نگرفته است.
قبول این حقیقت که صنعت خودروی کشور راهی کاملاًً در خلاف جهت اهداف سند چشم‌انداز بیست ساله در پیش گرفته است برای بسیاری از مسئولان مرتبط با این صنعت و ذی‌نفعان آن بسیار تلخ و سخت است.
بسیاری از کارشناسان و مرتبطان صنعت خودرو معتقدند که دولت بایستی از طریق کاهش تعرفه گمرکی برای خودرو‌های خارجی و فراهم کردن زمینه برای ورود سرمایه‌گذاران خارجی، بازار پر سود خودرو را برای خودروسازان، رقابتی کند تا از این طریق، انحصار چندجانبه تولید و فروش خودرو از بین برود و مصرف‌کنندگان نهایی این محصولات بتوانند حق انتخاب بیشتری را همراه با کیفیت مناسب‌تر داشته باشند.


نداى قدس

مخالفت دوسوم جامعه صهیونیستی با تشکیل دولت فلسطین
73 درصد صهیونیست‌ها با تشکیل دولت مستقل فلسطینی در مرزهای 1967 مخالفند. به گزارش پایگاه خبری عکا آنلاین این نظرسنجی که توسط مرکز «جيوكروتكرافيا» دانشگاه «آرئیل» واقع در شمال کرانه باختری صورت گرفت، نشان داد 70 درصد جامعه صهیونیست معتقدند اختلافات و درگیری‌های بین اسرائیل و فلسطینی‌ها تمام نخواهد شد. این نظرسنجی نشان داد ۳/۵۶ درصد صهیونیست‌ها در تلاش‌های دو طرف برای رسیدن به راه‌حل دائم شک دارند و ۷/۸۴ درصد هم معتقدند که اهداف و دیدگاه‌های دوطرف در مذاکرات سازش باهم متفاوت بوده است.
سرایت بحران مالی به نیروی هوایی صهیونیست‌ها

به گزارش خبرگزاری قدس به نقل از یدیعوت آحارونوت یک منبع نظامی گفت: آموزش خلبانان ذخیره اسرائیل که قرار بود در ماه ژوئن برگزار شود پس از اینکه وزارت دارایی درخواست وزارت جنگ برای دریافت بودجه مورد نیاز را رد کرد، لغو شد. موشه یعلون، وزیر جنگ رژیم صهیونیستی برای گرفتن 300 میلیون دلار بودجه مورد نیاز آموزش نیروهای ذخیره خواستار برگزاری جلسه اضطراری کابینه شده است. اوایل این هفته بنی‌گانتز رئیس ستاد ارتش نیروهای نظامی رژیم صهیونیستی هم گفت: آموزش نظامیان ذخیره نیروی زمینی که قرار بود تا پایان سال برگزار شود به‌دلیل کمبود بودجه لغو شده است.
رأی دانشجویان سیاه‌پوست انگلیس به تحریم رژیم صهیونیستی

به گزارش سایت عاروتص شوا، اکثر دانشجویان انگلیسی در کنفرانسی که گفته می‌شود به نمایندگی از یک میلیون دانشجو برگزار شد، به جنبش جهانی تحریم رژیم صهیونیستی (BDS) رأی دادند و موجودیت رژیم صهیونیستی را محکوم کردند و زیر سوال بردند. همچنین تعداد زیادی از دانشگاه‌های آمریکا، انگلیس، بلژیک، آفریقای جنوبی و نروژ تاکنون چندین بار خواستار تحریم آکادمیک و لغو همکاری با موسسات رژیم صهیونیستی شده‌اند.
صهیونیست‌ها به دنبال جایگاه در اتحادیه آفریقا

به گزارش میدل‌ایست مانیتور، آویگدور لیبرمن، وزیر خارجه رژیم صهیونیستی از حکومت این رژیم درخواست کرده است تا برای پیدا کردن حداقل یک جایگاه در اتحادیه آفریقا تمام تلاش خود را در تمامی سطوح انجام دهد. لیبرمن در ادامه گفت که با تمام تلاش‌ها، رژیم صهیونیستی تنها 10 سفارتخانه در آفریقا دارد، در حالی که در طول دهه 70 میلادی 27 سفارتخانه در قاره آفریقا وجود داشته است.
بودجه دو میلیاردی سازمان‌های اطلاعاتی رژیم صهیونیستی

وزارت دارایی رژیم صهیونیستی اعلام کرد که بودجه دستگاه‌های اطلاعاتی رژیم صهیونیستی در سال 2013 به میزان 10 درصد افزایش یافته و به یک میلیارد و 900 هزار دلار (۶۳/۶ میلیارد شیکل) رسیده بود. به گزارش روزنامه عبری زبان هاآرتص، بودجه سال جاری این دستگاه‌ها نیز ۴۸/۶ میلیارد شیکل؛ یعنی تقریباً مشابه سال 2013 است.
نصب 500 دستگاه دوربین در شهر مقدس قدس نصب می‌کند

دفتر نخست‌وزیری رژیم صهیونیستی و وزارت جنگ این رژیم تصمیم به نصب 500 دستگاه دوربین در محله‌های مختلف قدس اشغالی گرفتند تا تمامی نقاط این شهر را زیر نظر داشته باشند. به گزارش رادیو عبری، هدف از این طرح که 100 میلیون شیکل برای رژیم صهیونیستی هزینه خواهد داشت، کنترل 24 ساعته محله‌های عرب‌نشین قدس اشغالی و اطلاع از اعتراضات احتمالی علیه دولت عبری است. این در حالی است که این اقدام نقض حریم خصوصی افراد به‌شمار می‌رود.


 

صفحه 5
اندیشه باوران

 

 

باز هم سوگمندانه به یاد تو ای عزیز
فرا رسیدن سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران همیشه فرصت مغتنمی بوده برای تجلیل و تقدیر از شخصیت آن رهبر کم‌نظیر الهی و بازخوانی اندیشه‌های والا و نجات‌بخشش. با وجود دشمنی‌هایی که پس از رحلت آن امام عظیم‌الشأن برای از چشم انداختن آن چشم بینا و آن اندیشه ژرف و بلند، سر باز کرد، روزبه‌روز نام امام(ره) بلندآوازه‌تر می‌شود و حقایق جاری در کلامش آشکارتر می‌گردد و ارادت مردمان به ایشان فزونی می‌یابد. براساس وظیفه دینی، ملی و سازمانی و حق بزرگ آن رادمرد بر گذشته، حال و آینده‌مان، سطور و اوراقی را به یاد آن عزیزی سفر کرده اختصاص دادیم تا شاید رنگی از سپاس باشد و توشه‌ای برای رفع نیاز. محور بیشتر آن را نیز شعار امسال «اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی» قرار دادیم تا حظ‌مان از امام‌مان بیشتر و ارادت‌مان به یاد و پیامش مأنوسانه‌تر باشد. ان‌شاءالله
سردبیر


یادداشت یک
رضا گرمابدری

چرایی مانایی اندیشه امام
آرای راهبردی امام خمینی(ره) به سبب ریشه داشتن در بینش الهی فرازمانی، فرامکانی و ماندگار است. بینش الهی به معنای فهم و شناخت درستی از آفرینش است که در پرتو آن در هر برهه‌ای به‌توان وظیفه را شناخت و به آن عمل کرد. بینش الهی در سیر حیات بشر با بعثت پیامبران آغاز شد و با وظیفه‌ تربیتی که آنها به‌ عهده داشتند روند تکاملی را طی کرد و با بعثت پیامبر اعظم(ص) به اوجی رسید که به شرط وجود افراد دارای صلاحیت‌های خاص در مسیر تعیین شده تداوم می‌یابد. بینش الهی از بدو پیدایشش بر نکاتی تأکید داشت که خط سیر آن نکات با پیدایش این بینش شروع شد و تا ابد تاریخی ادامه می‌یابد. بینشی که جهان را دارای خالق و هدف مشخص تفسیر می‌کند و بر اساس آن، منطق بعثت انبیا و آموزه‌های آنها را درک می‌کند و می‌پذیرد و بر همه آن گردن می‌نهد، اگر وجودی را به تسخیر خود در آورد آن وجود، یعنی انسان نیز به همه این معارف ایمان می‌آورد و پس از آن دارای آرای راهبردی فرازمانی و فرامکانی و ماندگار می‌شود، اما در این میان نکته مهم خود این آرای راهبردی هستند که به سبب رتبه و ارزش، اهمیت پیدا می‌کنند. رتبه و ارزش آنها بیش از آنکه متأثر از آن بینش باشد، متأثر از موقعیت و وضعیت افراد است. یعنی چه بسا افرادی که از آن بینش برخوردارند، اما نتوانسته‌اند آرای دارای رتبه و ارزش بالا ارائه کنند و یا اگر ارائه کردند، توجه جدی به آن نشد و با وجود ماندگاری ذاتی، ماندگاری عینی و عملی نیافتند. به عبارت دیگر، آرای راهبردی و یا همان آرای دارای رتبه و ارزش بالا، زمانی به جایگاه حقیقی می‌رسند و نقش‌شان در آفرینش به بار می‌نشیند که افراد صاحب بینش الهی آنها را از مرحله صرف داشته‌ها به مرحله عمل وارد کنند. چنین ویژگی کاملاً در زندگی انبیا و معصومین(س) مشهود است. اگر در تاریخ اسلام واقعه عاشورا در رأس قرار دارد به این سبب است که قیام علیه ظلم، جور و بدعت و انحراف به عینه و با بیشترین هزینه انجام گرفته و از قول به فعل در آمده است. امام خمینی(ره) پیش از هر ویژگی هدایت‌بخشی، یک عالم به تمام معنا دینی بود، یعنی از تمام آنچه که برای صدور فتوا لازم است برخوردار بود. او یک مرجع تقلید تمام و کمال بود، اما در مسئولیت و کارکرد مرسوم این جایگاه رفیع باقی نماند و با تفسیر دقیقی که از ولایت‌فقیه داشتند، ناخواسته و قهراً موقعیت‌شان از مرجعیت به معنای مصطلح، ارتقا یافت. بینش الهی امام خمینی(ره) که از متن آموزه‌های اصیل اسلام یعنی دین آسمانی که به سبب آخرین بودن، بینش در آن به اوج رسیده بود، در قول، فعل و موضع ایشان تجلی یافته بود. امام خمینی(ره) با تکیه بر بینش عمیق الهی‌اش درصدد احیای ارزش‌هایی بود که جایگاه اساسی داشتند آنچنان که سایر ارزش‌ها در ذیل این ارزش‌ها احیا می‌شدند و در پیکر جامعه روان می‌گردیدند. این ارزش‌های دارای جایگاه اساسی همان آرای امام خمینی(ره) هستند که فرازمانی، فرامکانی و ماندگار محسوب می‌شوند. این ماندگاری دو علت اصلی دارد؛۱ـ برآمده از بینشی است که شرح آن گذشت. یعنی بینشی که خاستگاه آن آموزه‌های اسلامی است و اسلام به حکم و نص بیان الهی آخرین دین و عهده‌دار تأمین نیازهای ابدی تاریخی انسان برای رستگاری است. ۲ ـ امام خمینی(ره) با چنین بینشی به گزینش پرداخت و از میان ارزش‌های گوناگون اسلامی آرای خود را به مسائل راهبردی ویژه اختصاص داد و با تمام وجود تلاش کرد تا آنها را از قول به عمل تبدیل کند که با مرارت‌ها و مشقت‌های به‌واقع طاقت‌فرسا به این عمل اعجاب‌انگیز موفق شد و پس از آن در مقام ولایت فقیه دارای نظام حکومتی رسمی، یک دهه آرا راهبردی‌اش را در میدان عمل به کار گرفت. یکی از نقاط افتراق رهبران کاریزما با مردان الهی مانند امام خمینی(ره) در این است که آرا و نظرات رهبران کاریزما با مرگ‌شان از بین می‌رود در حالی که آرا و افکار رجال بزرگ مانند امام راحل(ره) ماندگار می‌ماند. برای درک درست و استخراج آرای راهبردی و ماندگار امام خمینی(ره) باید توجه داشت که این آرا راهبردی گاهی صریح و روشن بیان شده مانند «استکبارستیزی» و گاهی به نحوی در لابه‌لای بیانات‌شان مستتر است که باید با کمی دقت و هوشیاری شناسایی شود، مانند «آفت وابستگی فکری به‌ دیگران» که در این عبارت به آن اشاره شده است: «ما الآن در همه چیز به گمان یک نحو وابستگی داریم که بالاتر از همه وابستگی افکاراست... بسیاری از افکار ما وابسته به غرب است.» شناخت و به کارگیری آرای راهبردی امام خمینی(ره) که سرشار از پیام‌های ناب و موفق است که در عرصه عمل به اثبات رسیده، پشتوانه ضروری و قابل اعتمادی برای حرکت در مسیرهای ناشناخته پیش‌رو است. ان‌شاء‌الله ارزش آن درک و در عمل به آن بیشتر اهتمام ورزیده شود.


یادداشت دو
دکتر یدالله جوانی

امام(ره) پایه‌گذار فرهنگ و روحیه جهادی
مقدمه:
یکی از ضروری‌ترین کارها در سال «اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی» تبدیل شعار سال به یک گفتمان مسلط اجتماعی است. گفتمان یعنی تبدیل یک موضوع به باور عمومی و در این راستا تبیین صحیح و منطقی امری لازم است. در شعار سال جاری، کلیدواژه‌هایی وجود دارد که فهم هدف از این نام‌گذاری و عمل صحیح براساس این فهم و برداشت درست، در گرو تبیین دقیق این کلیدواژه‌ها است. فرهنگ و مدیریت جهادی از عناصر اصلی شعار سال است. مدیریت جهادی متکی بر فرهنگ جهادی و روحیه جهادی است. با اطمینان می‌توان گفت حضرت امام خمینی(ره) پایه‌گذار فرهنگ و روحیه جهادی در عصر حاضر است. از این رو در این نوشتار، فرهنگ و روحیه جهادی از منظر حضرت امام(ره) از یک طرف و نقش ایشان در پایه‌گذاری فرهنگ و روحیه جهادی از طرف دیگر به اختصار بررسی می‌شود.
تعریف فرهنگ و روحیه جهادی
۱ـ فرهنگ‌: برای فرهنگ صدها تعریف ارائه و از منظرهای گوناگون تبیین شده است. در یک تعریف پذیرفته شده، مجموعه اعتقادات، باورها، ارزش‌ها، آداب و رسوم، سنت‌ها، هنجارها و سبک‌های زندگی را «فرهنگ» گویند. براساس چنین تعریفی می‌توان گفت فرهنگ به انسان هویت و معنا بخشیده و به او جهت برای حرکت و اقدام می‌دهد. ۲ـ روحیه: «مجموعه کیفیات نفسانی و حالات روانی در فرد یا افراد» می‌باشد. ۳ـ جهادی: جهادی یعنی کاری که دارای ماهیت جهاد باشد. جهاد در لغت به معنای جهد و کوشش است و در اصطلاح به هر نوع اقدام در راه خدا و پیشبرد اسلام با ویژگی ایستادگی و مبارزه با دشمنان اسلام «جهاد» گویند. بر همین اساس رهبر معظم انقلاب اسلامی می‌فرمایند جهاد یک بار معنایی ویژه‌ای دارد. جهاد در همه مرزهای اسلام با کفر موضوعیت دارد و در تمام عرصه‌های زندگی مانند نظامی، سیاسی، فرهنگی، علمی، فنی، اقتصادی و... مطرح است.
امام(ره) و تجدید حیات اسلام
حضرت امام(ره) به اعتراف همگان اسلام را در قرن بیستم حیاتی دوباره بخشید. مسلمانان را از حرکت بر مبنای اسلام آمریکایی، به حرکت در مسیر اسلام ناب محمدی(ص) جهت داد. فرهنگ و روحیه جهادی از عناصر کلیدی و اصلی اسلام ناب است. اساس قیام حضرت امام و شکل‌گیری نهضت اسلامی در ایران که در نهایت به انقلاب اسلامی تبدیل شد و با رهبری آن عزیز سفر کرده به پیروزی رسید، بر مبنای فرهنگ و روحیه جهادی بود. کلمات قصار زیر که در مقاطع مختلف از سوی رهبر کبیر انقلاب اسلامی بیان شده، نقش تأثیرگذار حضرت امام۰ره) را در پایه‌گذاری فرهنگ و روحیه جهادی نشان می‌دهد. «همه چیز در قیام لله است؛ قیام لله معرفت الله می‌آورد.»، «وقتی دین خدا را انسان در خطر دید، برای خدا باید قیام کند.»، «ان تقوموا لله مثنی و فرادی»، اجتماعی و انفرادی قیام لله بکنید.» مدیریت حضرت امام(ره) یک مدیریت جهادی بود و ایشان با برخورداری از روحیه جهادی در حد اعلی، تمامی مسلمان جهان و حتی تمامی مستضعفان جهان را به قیام علیه ظالمان و ستمگران دعوت ‌کردند. حضرت امام(ره) با چنین ایمان و روحیه‌ای ‌فرمودند: «ای مستضعفین جهان! برخیزید و در مقابل ابرقدرت‌ها بایستید، که اگر ایستادید، اینها هیچ کاری نمی‌توانند بکنند.»
«خودباوری» عنصر رکنی در فرهنگ جهادی
حضرت امام با انقلاب اسلامی، فرهنگ ملت ایران را متحول ساخت و «اعتماد به نفس» و «خودباوری» را جایگزین فرهنگ خودباختگی و «ضعف نفس» کرد. حضرت امام با افشای توطئه‌های استکبار جهانی و صهیونیزم بین‌الملل و عوامل داخلی آنان در راستای تخریب فرهنگ اسلامی و ملی ایرانیان، در بعد فرهنگی این چنین هشدار ‌دادند: «باید در فرهنگ توجه به آن داشته باشید و کوشش بشود که خودتان را پیدا کنید، ما گم کرده‌ایم خودمان را، ما مفاخر شرقی را کنار گذاشتیم و هی رفتیم سراغ مفاخر غرب.»
«ما می‌توانیم» شاخص اصلی روحیه جهادی
در فرهنگ و روحیه جهادی که حضرت امام(ره) در عصر ما آن را پایه‌گذاری کردند، «ما می‌توانیم» از شاخص‌های اصلی چنین فرهنگی است. در فرهنگ پیش از انقلاب، ملت ایران خود را در برابر پیشرفت‌های غرب و قدرت‌های جهانی ضعیف و ناتوان می‌دید و یأس و ناامیدی و «ما نمی‌توانیم» از ویژگی‌های برجسته فرهنگ آن دوران بود. حضرت امام(ره) با این فرهنگ مبارزه کرد و موفق شد با یک تحول فرهنگی در جامعه ایرانی، «ما می‌توانیم» را جایگزین «ما نمی‌توانیم» کند. پس از پیروزی انقلاب، بسیاری از کسانی که با رویکردهای حضرت امام خمینی در سیاست خارجی از قبیل لیبرال و ملی‌گرا مخالفت می‌کردند، دلیل مخالفت‌شان همین «ناتوانی‌ها» بود! حضرت امام(ره) برخلاف این دیدگاه، معتقد بودند می‌توان هر کاری را انجام داد و بدون وابستگی کشور را به پیش برد. با همین دیدگاه ایشان ‌فرمودند: «به مسئولان و دست‌اندرکاران در هر رده نیز می‌گویم که شرعاً بر همه شما واجب است که همت کنید تا آخرین رگ و ریشه‌های وابستگی این کشور به بیگانگان را در هر زمینه قطع نمایید.»
حضرت امام(ره) باور به «توانایی» را این‌گونه فرهنگ‌سازی کردند: «اگر ملت، این باور را داشته باشد که ما می‌توانیم در مقابل قدرت‌های بزرگ بایستیم، این باور اسباب این می‌شود که توانایی پیدا می‌کنند و در مقابل قدرت‌های بزرگ ایستادگی می‌کنند. اگر افکار شما آزاد شد و باورتان آمد که ما می‌توانیم که صنعتکار باشیم، خواهید بود...» آری حضرت امام(ره) با این فرهنگ و نگرش راه پیشرفت ملت ایران را هموار کردند و اینک نزدیک چهار دهه است ملت ایران در این مسیر افتخارآفرینی می‌کند.


یادداشت سه
علی اسماعیلی

انقلابی با خاستگاه دینی
اگر بعثت پیامبر عظیم‌الشأن اسلام(ص) را اولین انقلاب اسلامی در شبه جزیره عربستان بدانیم ـ با توجه به تعریف انقلاب که به معنای تغییر و دگرگونی بنیادین در ساختارهاست و در شبه‌جزیره عربستان نیز با ظهور اسلام تغییر بنیادی در زندگی عرب جاهلیت به وجود آمد ـ انقلاب اسلامی ایران را می‌توان دومین انقلاب اسلامی تا به امروز نامید. انقلاب اسلامی دارای ویژگی‌‌های مهم بسیاری است که مهم‌ترین و اصلی‌ترین این ویژگی‌ها،‌ دینی بودن آن است. این نوشتار، به بخشی از شواهد، شاخص‌ها و دلایل دینی بودن انقلاب اسلامی می‌پردازد.
۱ ـ رهبری انقلاب: اولین دلیل و شاهد دینی بودن انقلاب اسلامی، قرار داشتن یک شخصیت بزرگ دینی و مذهبی در رأس آن است. امام خمینی به‌عنوان یک فقیه و عالم بزرگ اسلامی، بینانگذار و موسس این انقلاب است و هم اوست که این انقلاب را از ابتدا، رهبری و به پیروزی رساند. البته روحانیون و بزرگان علمای دینی دیگری نیز در پیروزی و هدایت این انقلاب نقش داشته‌اند، اما سکاندار و هادی اصلی و بزرگ آن، حضرت امام(ره) است. شاهد این مثال نیز، همان گفته تاریخی رهبر معظم انقلاب درباره پیر فرزانه انقلاب پس از رحلت ایشان است که فرمودند: «این انقلاب بی‌نام خمینی در هیچ جای جهان شناخته شده نیست.»
۲ ـ خاستگاه انقلاب : یکی دیگر از دلایل دینی بودن انقلاب اسلامی، خاستگاه و آبشخور این انقلاب است که بر اساس تفکری دینی شکل گرفته است. نگاهی به تاریخ انقلاب اسلامی، به خوبی این مسئله را برای همگان روشن می‌کند. دو خاستگاه و خیزشگاه اصلی انقلاب عبارتند از؛
الف ـ حوزه‌های علمیه: اولین جرقه‌های آغاز انقلاب اسلامی، از حوزه‌های علمیه به‌ویژه حوزه علمیه قم زده شد. سخنرانی تاریخی عصر عاشورای سال۴۲ حضرت امام در مدرسه علمیه فیضیه که به دستگیری و در ادامه، به تبعید ۱۵ ساله ایشان منجر شد، نقطه آغازین این قیام بود که از حوزه رقم خورد. البته بعدها حوزه‌های علمیه دیگر شهرها از جمله حوزه مشهد نیز وارد مبارزه شدند و بزرگانی چون؛ آیت‌الله میلانی مقام معظم رهبری، واعظ طبسی و شهید هاشمی‌نژاد و... سردمداران حرکت حوزه در این شهر بودند.
ب) مساجد کشور: مساجد کشور نیز نقش مهمی در انسجام و هماهنگی بین مردم و انقلابیون داشتند. مساجد به‌عنوان کانون اصلی مبارزه و حرکت تظاهراتی بودند که علیه رژیم شاه‌ انجام می‌گرفت و از این رو، شاه و ساواک، حساسیت ویژه‌ای بر روی مساجد داشتند. آتش زدن مسجد جامع کرمان یک نمونه کاملی از مخالفت رژیم با مساجد بود. در این ارتباط برخی از مساجد مهم انقلابی در شهرهای مختلف ایران که نقطه آغاز انقلاب و تظاهرات مردم ضدرژیم بودند؛ بدین شرحند:
مساجد قبا، ارک، لرزاده، هدایت، جاوید، بازار و... که کانون مبارزه انقلابیون در تهران بودند. مسجد امام قم، مسجد جامع کرج، مسجد میرزایوسف آقای تبریز، مساجد رضا و آتشی‌های شیراز، مسجد روضه یزد و...
۳ـ نقش روحانیت : هرچند حضرت امام خود یک شخصیت بزرگ روحانی است، اما نام نبردن از دیگر روحانیانی که با سخنرانی‌ها و افشاگری‌های‌شان، چهره بدنام شاه را افشا کرده و مردم را تحریک به حضور در تظاهرات علیه رژیم طاغوت می‌کردند، کمی اجحاف به آنان است. مثلاً حمایت‌های گسترده و حضور مراجع، علما و فضلای بزرگی چون؛ آیت‌الله‌العظمی گلپایگانی، آیت‌الله‌العظمی مرعشی نجفی، آیت‌الله‌العظمی اراکی و... و یا دیگر بزرگان روحانی چون؛ بهشتی، مطهری، هاشمی‌نژاد، سعیدی، صدوقی، مدنی و یا آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای و... در انقلاب، خود، شاخصه مهم دیگری در دینی بودن انقلاب و نقش روحانیت در این حرکت عظیم دینی دارد.
آنها با ایراد سخنرانی‌های آتشین و افشاگرانه علیه شاه و با توجه به اعتمادی که مردم به ایشان داشتند، نقش بسزایی در انقلاب اسلامی داشتند.
۴ـ شعارهای اسلامی : نگاهی به نوع شعارهای دوران انقلاب و تجزیه و تحلیل آنها، شاخصه‌ مهم دیگری مبنی بر دینی بودن این انقلاب است. شعارهایی چون «الله اکبر»، «ما پیرو قرآنیم، سلطنت نمی‌خواهیم»، «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی»، «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی»، «قسم به خون شهدا...» و ده‌ها شعار دینی دیگر، تنها گوشه‌ای از شعارهایی است که نشان از آن داشت که اکثریت انقلابیون حاضر در راه‌پیمایی‌ها، از قشر مذهبی و مسلمان هستند و همچنین حاکی از آن بود که رهبران و مردم انقلابی، به دنبال احیای چه نوع حکومتی هستند.
یک تحلیل آماری از شعارهای نوشته شده بر دیوارهای شهرها در سال ۵۷ نشان داد که از مجموع ۱۰۷۷ نوع شعار دیواری، بیش از ۹۰ درصد آنان در حمایت از امام، تأیید اسلام، حکومت اسلامی، شهدا و... است. (فصلنامه رسانه شماره ۴) از این رو، نوع شعارهای مردم در آن دوران نیز، خود محک دقیقی درباره دینی بودن انقلاب است.
پس، انقلاب اسلامی، انقلابی دینی بود که براساس آموزه‌های دینی و مذهب تشیع و برخاسته از تفکر عاشورایی انجام گرفت. این انقلاب با هدایت روحانیت دینی به‌ویژه حضرت امام(ره) به عنوان یک مرجع بزرگ و عالم دینی راهبری شد و در عصری به‌وقوع پیوست که تمام مکاتب شرق و غرب، دین را از تمام شئون سیاسی و اجتماعی زندگی مردم خارج کرده بودند. از این رو، این حرکت بزرگ حضرت امام، بازگرداندن دین به زندگی بشری بود. احیای دین و پیوند دادن سیاست با دین، از دیگر شاهکارهای بزرگ حضرت امام به حساب می‌آید.


 

صفحه 6
اندیشه باوران

 

 

فرهنگ در منظومه فکری امام خمینی(ره) در گفت‌وگوی اختصاصی صبح‌صادق با حجت‌الاسلام موسوی هوایی
دشمن‌شناسی امام(ره) مبتنی بر قرآن و عترت بود

علیرضا جلالیان

در آستانه سالگرد رحلت پیرجماران، آن اسوه و الگوی آزادمردان و ابرمرد قرن‌های اخیر امام روح‌الله(ره)، توجه به ابعاد مختلف شخصیت ایشان هر روز مهم‌تر از قبل جلوه می‌کند. یکی از این ابعاد، نگاه ایشان به فرهنگ و کارهای فرهنگی است که ابعاد عمیقی نیز دارد. لذا برای تبیین بهتر این بعد از ابعاد اندیشه امام راحل(ره) به سراغ حجت‌الاسلام والمسلمین «سیدجواد موسوی هوایی» معاون پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی رفتیم که در این حوزه صاحب‌نظر هستند. در ادامه ماحصل گفت‌وگو را می‌خوانید.

* با تشکر از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید، برای سوال اول بفرمایید زاویه نگاه امام راحل(ره) به مقوله فرهنگ چه بود؟
حضرت امام راحل عظیم‌الشان(ره) چون از آموزه‌های دینی و قرآنی و معارف اهل بیت سرشار و سیراب بودند بر این اساس از مسئله فرهنگ به‌عنوان دانش، نگرش، ارزش، گرایش و کنش استفاده می‌کردند و این موضوعاتی که عرض کردم همگی در تعاریف فرهنگ و هم در سخنان حضرت امام راحل(ره) به خوبی قابل برداشت است. برداشت امام راحل(ره) از فرهنگ که هم مقوله‌ای دانشی و علمی است و هم مربوط به بینش، اعتقاد و جهان‌بینی و هم مقوله‌ای است که ارزش ایجاد می‌کند و در اثر ایجاد ارزش به آن ارزش‌ها گرایش پیدا شده و بعد هم کنش‌هایی از بیرون نسبت به آن به‌وجود می‌آید، در کل مفهومی است که امروز به تعبیری می‌گوییم سبک زندگی. یعنی روشی که در آن انسان‌ها در ارتباطات و کارهای‌شان در تعامل با هم زندگی خود را تنظیم می‌کنند. ما هم باید با این منشور از نگاه امام به مسئله فرهنگ نگاه کنیم. در واقع این را هم می‌توان گفت که مقوله فرهنگ اصلی‌ترین دغدغه ایشان بود و انقلاب اسلامی که ایشان رهبری کردند خود یک انقلاب فرهنگی و فرهنگ محور بود. شاید حرکت‌های مسلحانه‌ای در آن صورت گرفت و یا بحث‌هایی روی براندازی و کودتا علیه رژیم ستمشاهی هم مطرح می‌شد و همه این‌ها در قالب طرح‌ها، نقشه‌ها و برنامه‌هایی به امام پیشنهاد می‌شد، اما امام راحل(ره) هیچ‌گاه این را راه‌حل نهایی ندانستند و بیشتر روی مقولات فرهنگ‌سازی و حرکات فرهنگی تأکید می‌کردند.

* این مقوله فقط یک دیدگاه نظری از امام بود یا اینکه در صحنه عملی هم توسط ایشان تبلور داشت؟
تمام مباحثی که ما مطرح کردیم چیزی نیست که در منطقه نظر باقی بماند و به طور حتم به منصه عملی هم می‌کشد. یعنی آخر آن کنش را داریم که امام راحل(ره) هم به دنبال همین کنش از سوی مردم بود. اصولاً تمام فعالیت‌های فرهنگی و فرهنگ‌سازی برای ایجاد همین کنش است. امام(ره) به دنبال این بودند که این فرهنگ تغییر پیدا کند و به فرهنگ اصیل اسلامی که به تعبیر خودشان اسلام ناب محمدی(ص) است، مبدل شود. ایشان در جلد 15 صحیفه می‌فرمایند: «بی‌شک بالاترین و والاترین عنصری که در موجودیت هر جامعه دخالت اساسی دارد فرهنگ آن جامعه است. اساساًً فرهنگ هر جامعه هویت و موجودیت آن جامعه را تشکیل می‌دهد و با انحراف فرهنگ، هر چند جامعه در بُعدهای اقتصادی، سیاسی، صنعتی و نظامی قدرتمند و قوی باشد، ولی پوچ و پوک و میان تهی است. اگر فرهنگ جامعه‌ای وابسته و مرتزق از فرهنگ مخالف باشد، ناچار دیگر ابعاد آن جامعه به جانب مخالف گرایش پیدا می‌کند و بالاخره در آن مستهلک می‌شود و موجودیت خود را در تمام ابعاد از دست می‌دهد. استقلال و موجودیت هر جامعه از استقلال فرهنگ آن نشئت می‌گیرد و ساده‌اندیشی است که گمان شود با وابستگی فرهنگی، استقلال در ابعاد دیگر یا یکی از آنها امکان‌پذیر است.»
ببینید ایشان چگونه به مقوله فرهنگ نگاه می‌کند و آن را زیربنا دانسته و مابقی مسائل مثل نظام اجتماعی، خانواده، فرد و... را بر روی این زیر بنا می‌بینند. این نگاه طوری است که در رابطه با انحراف فرهنگی هم آن را موجب انحراف در سایر حوزه‌ها می‌دانند. نگاه ایشان یک نگاه زیربنایی بود و بر همین اساس هم ایشان در رابطه با انقلاب اسلامی همین کار را کردند و آمدند با تغییر فرهنگی و با تغییر ارزش‌ها، کنش‌ها و واکنش‌ها، علیه رژیم ستمشاهی چندصد ساله و نظام دیکتاتوری قیام کردند و مردم را نیز دعوت به قیام کردند و بعد از آگاهی‌بخشی ایشان، مردم به خیابان‌ها ریختند و آمدند آن تظاهرات عظیم را انجام دادند و شهید و زخمی دادند. این دقیقاً همانی بود که عرض کردم و امام(ره) در زمینه خود انقلاب هم همین روش را عملیاتی کردند. یعنی الگو و مدل فرهنگی امام(ره) برای مبارزه و پیروزی انقلاب اینگونه که عرض شد به اجرا در آمد. مردم هم به جهت اعتقادات و فطرت الهی که داشتند این مسیر را طی کردند. خود امام(ره) در کارها و دستورهایی که می‌فرمودند جنبه فرهنگی موضوعات را بسیار دقت داشتند. مثلاً یادمان است ایشان نسبت به نشان شیر و خورشید در اوایل انقلاب در حدود سال 59 که هنوز در سربرگ‌های اداری وجود داشت چه برخوردی کردند. متأسفانه برخی شاید این رفتار امام راحل(ره) را نسبت به شیر و خورشید فراموش کرده‌اند و یا اینکه گمان کردند که مردم این رفتار امام را از یاد برده‌اند. به امام عرض شده بود که هنوز در برخی ادارات نشان شیروخورشید وجود دارد و در سربرگ‌ها و جاهای دیگر استفاده می‌شود که ایشان به صراحت دستور دادند که این نشان‌ها باید از بین برود و این سربرگ‌ها باید امحا شوند. ایشان با وجود دقت فوق‌العاده در بیت‌المال دستور امحای حجم عظیمی از کاغذ‌ها را دادند که در پاسخ به فردی که نسبت به این امر یعنی هدر رفتن بیت‌المال و ضرر مالی ناشی از آن پرسیده بود، فرمودند: ضرر چیست؟ این‌ها یادآور نظام شاهنشاهی است و آن را در ذهنیت‌ها تثبیت می‌کند. ببینید نگاه فرهنگی امام چقدر دقیق و متقن است. نگاه ایشان به مقولاتی در حوزه فرهنگ در رابطه با نمادها و کالاهای فرهنگی و نیز تأثیرگذاری هنر و گرافیک چگونه است. ایشان در این حوزه هم یقه طاغوت را گرفته و می‌گویند اجازه نمی‌دهیم تا آن‌ها نمادشان را با نماد‌های اسلامی و دینی جایگزین کنند. نمونه دیگر همین مسئله پرچم جمهوری اسلامی بود که ایشان در خصوص نشان و نیز تغییرات آن دستورهایی دادند. موضوع دیگر هم این بود که ایشان در بازنگری قانون اساسی فرمودند که نام مجلس به مجلس شورای اسلامی تغییر یابد. یعنی درست در زمانی که دفاع مقدس تمام شده و ساختار‌های نظام تثبیت شده‌اند و در حال رشد هستند با یک نگاه فرهنگی لفظ اسلامی را در قانون اساسی به مجلس می‌افزایند.
ایشان در کل در دیدار‌ها با نخبگان و اقشار مختلف مردم هم تأکید روی فرهنگ و فعالیت‌های فرهنگی داشتند که همواره می‌توان با مراجعه به سخنان ایشان با اقشار مختلف به این مهم دست یافت.
* راهکارهایی که حضرت امام راحل(ره) برای مواجهه با فرهنگ غرب و مقابله با هجمه‌های آن داشتند چه بود؟
در کل در پاسخ به این پرسش شما باید بگویم که یکی از بزرگ‌ترین و اصلی‌ترین روش‌های امام در این حوزه مسئله آگاهی‌بخشی و دشمن‌شناسی بود. ایشان روی دشمن‌شناسی و آگاهی‌بخشی نسبت به دشمن تأکید داشتند، در همین زمینه هم مثلاً در رابطه با دشمنان داخلی مثل ملی‌مذهبی‌ها، لیبرال‌ها، منافقین و گروهک‌های ضد انقلاب، متحجرین، استکبار جهانی و ابرقدرت‌های شرق و غرب و به‌ویژه صهیونیسم جهانی همواره روی معرفی آن‌ها و نیز جنایات و کارهای‌شان تأکید داشتند، به مردم آگاهی می‌دادند که این‌ها چه هستند و نگاه مردم را به دشمن اصلاح می‌کردند و به‌عنوان شر از این دشمنان یاد می‌فرمودند که خیر ما را نمی‌خواهند، اینکه این‌ها ثروت‌ها و قدرت را در خود تجمیع کرده‌اند و اینکه انتظار دارند دیگران در برابر آنها کرنش کنند، اما امام(ره) این ارزش‌ها را تغییر دادند و افکار عمومی را برای مقابله با آنها و ارزش‌گذاری جدید مهیا کردند. فرهنگ دشمن‌شناسی که توسط امام(ره) مطرح می‌شد با مبنا و اصول قرآن و عترت بود. مثلاً اینکه چون آمریکا مخالف دین ماست و علیه ما توطئه می‌کند شر است و جنایتکار لذا ضد ارزش است و گرایش به مبارزه با آن را تقویت می‌کردند و این در رفتارهای مردمی تبلور پیدا کرد.

* موانع اصلی نیل به فرهنگی که مد نظر حضرت امام راحل بود، چیست؟
فرهنگ مدنظر امام راحل(ره) اسلام ناب محمدی بود. یعنی اسلام در تمام شئون وارد شود و از سویی موضوع انتظار منجی هم مطرح است که جهان باید به سمت قسط و عدل برود و این در اسلام کاملاً تعریف شده و مشخص است. اولین مانع به نظر من جهل مردم است و بیرون راندن خرد از سامانه و ساختار فکری مردم. باید در مقوله دشمن‌شناسی درست و پررنگ عمل کرد، چراکه یکی از این موانع کم‌رنگ شدن موضوع دشمن و شناخت آن است. اگر دشمن‌شناسی نباشد راه‌های نفوذ دشمن باز می‌شود و مانند یک سد که تا زمانی که منفذی روی آن نباشد میلیون‌ها مترمکعب آب را نگاه داشته و زمانی که منفذی در آن ایجاد شد و تعمیر نشد از همان منفذ می‌شکند. سد ملت هم در برابر دشمنان با همین منافذ می‌شکند در پایان هم باید بگویم که برای اینکه بتوانیم به یک نقطه مطلوب از انقلاب و اسلام برسیم باید دغدغه‌های فرهنگی حضرت آقا را خوب بشناسیم و در مسیررفع دغدغه‌مندی‌های ایشان گام برداریم، چرا که در منطق اسلامی شیعه تفاوتی در رهبری امام راحل عظیم‌الشأن(رحمه‌الله علیه) و امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی) وجود ندارد و توجه و رفع دغدغه‌های ایشان در حوزه فرهنگ یکی از راه‌های از بین بردن این موانع است.


نکته یک
فرهاد مهدوی

شاخصه‌های فرهنگ پوچ و سالم
فرهنگ نقش ویژه‌ای در سیاست و اداره حکومت از دیدگاه امام خمینی(ره) دارد، از دیدگاه ایشان نه تنها فرهنگ مبدأ تحول و پیشرفت هر ملتی است، بلکه مسخ فرهنگی نیز سبب از بین رفتن موجودیت و عزت یک ملت می‌شود. وجود شاخصه‌های فرهنگی عزتمندانه در فرهنگ یک کشور می‌تواند آن کشور را به استقلال برساند و در مقابل، عدم وجود این شاخصه‌ها باعث پوچی و پوکی یک ملت از ماهیت و هویت اصیل خود شده و صرفاً ابزاری برای تأمین اهداف استعمارگران خواهد شد. جامعه‌ای که بر اساس مبانی ارزشی و هنجاری خود رشد کرده است خواهد توانست به استقلال در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی دست یابد. حضرت امام خمینی(ره) تسلط فرهنگی را سبب‌ساز انواع پیچیده‌ای از استعمار می‌داند که نه تنها سبب عقب‌ماندگی و تحجر می‌شود، بلکه سبب می‌شود که رشد انسانی جامعه متوقف شود و تمام سرمایه‌های غنی خود را از دست بدهد. از این لحاظ، حضرت امام فرهنگ را مبدأ همه خوشبختی‌ها و بدبختی‌های یک ملت می‌داند و در همین راستا، شاخصه‌هایی برای فرهنگ پوچ و پوک و فرهنگ غنی ذکر می‌کنند:
شاخصه‌های فرهنگ پوچ
1ـ هجوم فرهنگی حربه جدید جهانخواران برای تحت ستم کشیدن مستضعفان است 2 ـ فرهنگ فاسد جامعه را به یک جامعه انگلی تبدیل می‌کند.3 ـ ترویج فرهنگ غربی باعث هدر دادن نیروی انسانی در دانشگاه‌ها و تربیت افراد خیانتکار می‌شود. 4 ـ فرهنگ ناسالم، تحجر و واپس‌گرایی را به دنبال دارد. 5 ـ فرهنگ پوچ، باعث ترویج مظاهر فساد برای رخوت و رکود فرهنگی می‌شود. 6 ـ فرهنگ مسموم استعمار باعث خدمت بیشتر به بیگانگان می‌شود. ۷ ـ وابستگی فکری و فرهنگی، بزرگ‌ترین وابستگی است.
حضرت امام خمینی(ره) راه مقابله با فرهنگ پوچ را آسیب‌زدایی و گسترش فرهنگ غنی می‌دانند. ایشان در این زمینه با تأکید بر آسیب‌زدایی فرهنگی و ایجاد شاخصه‌های قدرت‌محور فرهنگی برای عبور از حربه‌های دشمنان، راهکارهایی را مطرح می‌فرمایند.
بایسته‌های ترویج شاخص‌های فرهنگ اسلامی
1 ـ تبدیل فرهنگ استعماری به فرهنگ استقلالی. ۲ ـ روزآمد و پیشرو نگه‌داشتن فرهنگ و توسعه فرهنگی. ۳ ـ گسترش روحیه خودباوری فرهنگی. ۴ ـ گسترش فرهنگ سالم و مستقل و انسانی. ۵ ـ سوزاندن ریشه‌های فرهنگ غربی. ۶ ـ احیای صدور فرهنگ اسلامی به جهان. ۷ ـ برتری و اهمیت یافتن فرهنگ بر اقتصاد. ۸ ـ تأکید بر استقلال فکری؛ زیرا این مقدمه سایر استقلال‌هاست.
نگاهی به وابستگی و پویا نبودن برخی از ملت‌های جهان در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که حضرت امام خمینی(ره) از همان ابتدا بینش عمیقی نسبت به مسائل فرهنگی داشتند. حتی در وصیت‌نامه سیاسی الهی خود، بر استقلال فرهنگی تأکید داشته‌اند. در سال‌های گذشته به خاطر عمل حداقلی مسئولان به راهکارهای حضرت امام، به پیشرفت‌هایی نائل شده‌ایم که رهبر معظم انقلاب در بیان آن فرموده‌اند: «همین گسترش کار فرهنگی در بین جوان‌های مؤمن و انقلابی، نقش بسیار زیادی را در پیشرفت این کشور و در ایستادگی ما در مقابل دشمنان این ملّت، ایفا کرده است.»(1/1/93) ان‌شاء‌الله در سایه عمل به دستورات حضرت امام و رهبری در زمینه ترویج فرهنگ اسلامی، انقلاب اسلامی به اهداف خود دست خواهد یافت.


نگاه یک
مهدی بهشتی‌نژاد

انقلاب امام خمینی(ره)، انقلابی فرهنگی
امام خمینی(ره) با رسالتی فرهنگی به مصداق «یخرجهم من الظلمات الی‌ النور» مشعل هدایت‌گری را در این عصر ظلمت و جهالت بر افروخت و انقلاب اسلامی را با ماهیتی کاملاًً فرهنگی به‌عنوان الگویی رهایی‌بخش پیش روی بشریت قرار داد؛ انقلابی که «میشل فوکو» آن را انقلابی با نام خدا می‌نامد. امام خمینی(ره) برای استحکام‌بخشی به ساخت این انقلاب فرهنگی، اقداماتی اساسی را در سرلوحه برنامه‌های خویش قرار داد که به اجمال به برخی از آنها اشاره می‌شود:
1ـ ترسیم چشم‌انداز؛ ساخت انسان‌هایی در تراز اولیای الهی و خلیفه الهی با مختصات انسان‌هایی: خداباور، شریعت‌محور، جهادگر، عدالتخواه، مستقل، آزادیخواه، ظلم‌ستیز، مردم‌باور و...
2ـ نشان دادن ظرفیت‌های فرهنگی دین اسلام؛ ایشان در این زمینه می‌فرمایند: «اسلام دارای فرهنگ غنی انسان‌ساز است که ملت‌ها را بی‌گرایش به راست و چپ و بدون در نظر گرفتن رنگ و زبان و منطقه، به پیش می‌برد و انسان‌ها را در بعد اعتقادی و اخلاقی و عملی هدایت می‌کند...»(25/5/64) و «مذهب اسلام از هنگام ظهورش متعرض نظام‌های حاکم در جامعه بوده و خود دارای سیستم و نظام خاص اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی بوده است که برای تمامی ابعاد و شئون زندگی فردی و اجتماعی قوانین خاصی وضع کرده است.»(18/10/57)
3ـ اصلاح ساختارهای موجود فرهنگی؛ امام خمینی(ره) با اعلام مخالفت نکردن با ساختارهای موجود و همچنین دستور به اصلاح و بازسازی آنها تلاش کرد با نگرشی محتوایی و با هویت اسلامی از ظرفیت‌های موجود بهره گیرد. این تصمیم با علم و اشراف کامل به کارکردهای نادرست دستگاه‌های فرهنگی بود. برای نمونه در مورد نظام آموزش عالی، وابسته و تقلیدی بودن نظام دانشگاهی، تحصیلاتی صرفاًً آکادمیک و به دور از نیازهای اساسی جامعه، غلبه آموزش بر پژوهش، محفوظات‌محوری، وجود دانشجویان و استادانی تقلیدگر و منفعل و بدون تفکر و ابتکار لازم، غرب‌زدگی و نفوذ فرهنگ غربی و پوچ‌گرایی و بی‌آرمانی و... همه اشکالات اساسی این ساختار فرهنگی بود که به طور مکرر به آنها اشاره داشتند و در همین زمینه می‌فرمودند: «دولت‌ها از دانشگاه‌ها تشکیل می‌شود. مجلس ما از دانشگاه تشکیل می‌شود... فرهنگ در کوچه و بازار و مردم تأثیر دارد... در هر صورت آن چیزی که ملت را می‌سازد، فرهنگ صحیح است.»(28/9/61) انتظار ایشان از همه دستگاه‌ها این بود که به جای تولید فساد و فحشا و عقب نگه داشتن کشور، به سعادت و تعالی و تربیت یک ملت پیشرو و تحول‌خواه بیندیشند.
4ـ ایجاد ساختارهای انقلابی با کارکردهای فرهنگ دینی؛ ایجاد شورای انقلاب فرهنگی، سازمان تبلیغات اسلامی، فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، کمیته امداد امام خمینی، جهاد سازندگی و... که بنا بر نیازهای اساسی مادی و معنوی جامعه و بر اساس ظرفیت‌های فرهنگ غنی اسلام تأسیس شدند. بنابراین انقلاب اسلامی امام خمینی(ره) را انقلابی فرهنگی نامیده‌اند، زیراکه به باور قلبی ایشان فرهنگ جهت‌دهنده به ذهنیت و افکار و ترسیم‌کننده مسیر سعادت یک ملت است و بدون آن هرگونه سیاستگذاری در هر حوزه‌ای بی‌اساس و بدون نتیجه و موجب هرزروی توان و ظرفیت کشور خواهد شد.


نگاه دو
پيام صادقي

آخرين توصيه‌ها و دغدغه‌هاي فرهنگي حضرت امام(ره)
کلام و بيان حضرت امام(ره) مملو از نشانه‌ها و رهنمون‌هايي است که بر بسط فرهنگ و ارزش‌هاي فرهنگي به عنوان مهم‌ترين اولويت در نظام اسلامي تأکيد دارد.
در اين میان آخرين توصيه‌ها و دغدغه‌هاي حضرت امام(ره) را مي‌توان در وصيت‌نامه سياسي ـ الهي ايشان مورد مطالعه قرار داد. متني ماندگار که مانيفيست انقلابيون براي افق‌هاي پيش روي انقلاب اسلامي است. حضرت امام(ره) در وصيت‌نامه به توطئه‌ها و ترفندهاي دشمنان انقلاب اسلامي در حوزه فرهنگ اشاره داشتند و مهم‌ترين آنها را برشمردند و دغدغه‌ها و نگراني‌هاي خود را از اثرگذاري اين توطئه‌ها درصورت غفلت و بي‌توجهي ملت و مسئولان ابراز داشتند. مهم‌ترين اين دغدغه‌ها که به نحوي مي‌توان آنها را در حوزه فرهنگ نيز تقسيم‌بندي کرد عبارتند از:1 ـ تفرقه‌افکني و ايجاد اختلاف بين ملت، 2 ـ تلاش دشمن در رواج سکولاريسم (‌جدايي دين از سياست)، 3 ـ القای ناکارآمدي نظام اسلامي، 4 ـ به انزوا کشاندن روحانيت، 5 ـ ازخودبيگانگي و غربزده کردن ملت و ميدان ‌دادن به روشنفکران غربزده، 6 ـ تلاش دشمن براي به دست گرفتن مراکز تعليم و تربيت خصوصاً دانشگاه‌ها، 7 ـ نفوذ منحرفان در حوزه‌هاي علميه، 8 ـ نفوذ منحرفان در دانشگاه‌ها، 9 ـ منحرف‌ساختن جوانان با ميدان‌داري رسانه‌ها و مطبوعات فاسد و رواج آزادي غربي.
حضرت امام(ره) با برشمردن محورهاي فوق از ملت و دولتمردان انتظار دارند تا به آنان حساس بوده و در برابر ترفندهاي دشمنان تدبير نمايند. نمونه‌اي از کلام ايشان خطاب به مسئولان امر فرهنگ چنين است: «اكنون وصيت من به مجلس شوراي اسلامي در حال و آينده و رئيس‌جمهور و رؤساي جمهور مابعد و به شوراي نگهبان و شوراي قضايي و دولت در هر زمان، آن است كه نگذارند اين دستگاه‌هاي خبري و مطبوعات و مجله‏ها از اسلام و مصالح كشور منحرف شوند و بايد همه بدانيم كه آزادي به شكل غربي آن، كه موجب تباهي جوانان و دختران و پسران مي‏شود، از نظر اسلام و عقل‏ محكوم است و تبليغات و مقالات و سخنراني‌ها و كتب و مجلات برخلاف اسلام و عفت عمومي و مصالح كشور حرام است و بر همه ما و همه مسلمانان جلوگيري از آنها واجب است و از آزادي‌هاي مخرب بايد جلوگيري شود و از آنچه در نظر شرع حرام و آنچه برخلاف مسير ملت و كشور اسلامي و مخالف با حيثيت جمهوري اسلامي است به‏طور قاطع اگر جلوگيري نشود، همه مسئول مي‏باشند و مردم و جوانان حزب‌اللهي اگر برخورد به يكي از امور مذكور نمودند به دستگاه‌هاي مربوطه رجوع كنند و اگر آنان كوتاهي نمودند، خودشان مكلف به جلوگيري هستند. خداوند تعالي مددكار همه باشد.»
دغدغه‌ها و نگراني‌هاي برشمرده، نگراني‌هايی نيست که منحصر به سال‌هاي پاياني دهه 60 باشد. چشمان بصير و تيزبين، امروز نيز شاهد اين تهديدات و آسيب‌ها در حوزه فرهنگ جامعه است و جا دارد تا در سالي که به نام فرهنگ نام نهاده شده به اين دغدغه‌ها توجه ويژه شود و توصيه‌ها و راهکارهاي حضرت امام(ره) براي عبور از اين توطئه‌ها نيز مورد بازخواني و مداقه قرار گيرد.


نگاه سه
احسان آیتی

رویش نهال اسلامی بر ویرانه‌های دشت بی‌فرهنگی
آیا امروز که بیش از 35 سال از بزرگ‌ترین انقلاب دینی تاریخ معاصر می‌گذرد، این انقلاب در عرصه فرهنگی موفق بوده است؟ برای پاسخ، یک بار می‌توان نگاه آرمانی را مد نظر قرار داد که بر این مبنا یقیناً پاسخ به این پرسش منفی خواهد بود؛ چراکه هنوز با جامعه ایمانی و تمدن اسلامی مورد نظر امام خمینی(ره) و امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی) فاصله بسیاری وجود دارد.
اما اگر واقع‌بینانه و به تناسب گذشته نگاه شود، پیشرفت‌های بسیار فرهنگی در این سال‌ها رقم خورده است.
بر این مبنا باید توجه داشت که حضرت امام(ره) بارها در ایام مبارزه با رژیم طاغوت تأکید می‌کردند که رژیم شاهنشاهی به خصوص پهلوی، فرهنگ این مرز و بوم را تا مرز انحطاط پیش برد: «خرابي‌هايى كه در ايران كردند آنها؛ و ايران را تقريباًً به شكل يك خرابه درآوردند. از حيث اقتصاد همچو عقبند كه مدت‌ها بايد طول بكشد تا بتوانند اينها يك اقتصاد صحيحى داشته باشند. فرهنگ ما را آن طور كردند كه نگذاشتند انسان در آن پيدا بشود.» (صحيفه امام، ‏6: 516)
وابستگی، ابتذال، استبداد، تحقیر ملت، مبارزه با نمادهای اسلامی و دینی و... تنها نمونه‌ای از اقدامات ضد فرهنگی، دوران طاغوت است که خسارت‌های بزرگی بر کشور و ملت وارد کرد.
حضرت امام (ره) که با نگاه توحیدی خود، اساس انقلاب را دین می‌دانست در ترمیم ویرانی‌های رژیم گذشته، فرهنگ را بر همه امور مقدم می‌شمرد: «نقيصه‏ها را همه با هم بايد رفع بكنيم، كه در رأس آنها فرهنگ است. فرهنگ اساس ملت است، اساس مليت يك ملت است.» (همان، ‏7: 57)
ایشان به خوبی با راهنمایی خود توانست نهال اسلام را بر شوره‌زار بی‌فرهنگی طاغوت غرس کند و استقلال‌طلبی، شهادت‌طلبی، معنویت، عدالت‌خواهی و مبارزه با ظالم و... را در وجود ملت ایران به خصوص جوانان شکوفا کند؛ جوانانی که تا دیروز تحقیر می‌شدند، امروز داعیه‌دار مدیریت بر جهان و پیروزی بر ابرقدرت‌ها بودند.
پس از رحلت حضرت امام(ره) و آغاز رهبری امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، شیب پیشرفت‌های فرهنگی انقلاب با تندی و شدت بیشتری ادامه یافت و نهالی که امام (ره) کاشته بود کم‌کم به شجره طیبه‌ تنومندی تبدیل شد که رویش‌های فراوانی به ارمغان آورد که برخی از آنها در تاریخ کشور بی‌سابقه بوده است.
حضور خیل عظیم ملت و به ویژه جوانان در مراسم‌های معنوی مانند اعتکاف، شب‌های قدر، دعای عرفه، دعای ندبه؛ افزایش چشمگیر حضور در زیارتگاه‌ها و اماکن مقدس مانند اردوهای راهیان نور؛ اقبال بانوان به حجاب اسلامی و چادر مشکی باوجود اینکه کار تبلیغاتی مناسبی در این زمینه انجام نشده و برعکس دشمنان همواره علیه آن برنامه داشته‌اند؛ پیشرفت هنرهایی مانند شعر و رمان‌نویسی و سینما و هنرهای تجسمی به ویژه کاریکاتور و... همه رویش‌های فرهنگی انقلاب اسلامی است که روزبه‌روز به کمیت و کیفیت آن افزوده می‌شود. البته این به معنای نادیده گرفتن ناهنجاری‌ها نیست، بلکه سخن این است باوجود تمام تهاجمات فرهنگی دشمن علیه ملت و کم‌کاری مسئولان فرهنگی، پیشرفت‌های قابل توجهی در عرصه فرهنگ ثبت شده است.


 

صفحه 7
اندیشه باوران

 

 

پای صحبت‌های ابراهیم محمدزاده اولین مسئول دفتر سیاسی سپاه
امام می‌فرمود رفاه‌طلبی پیشه نکنید و تسلیم نشوید
علی قاسمی

اَشراف یک جریان نامتوزان در جوامع بشری هستند که رفتار و گفتار و اعتقادات‌شان پیامدهای مستقیم و غیرمستقیمی بر سایر اقشار جامعه دارد. این جریان می‌کوشند تا با قدرت و بهره‌مندی از امکانات مادی، خود را به صاحبان قدرت؛ اعم از نظامی، اقتصادی، سیاسی و... نزدیک سازند و مورد حمایت آنان قرار بگیرند تا بتوانند آسان‌تر طبقات دیگر اجتماع را استثمار کنند. انقلاب اسلامی که جزو تحولات نادر تاریخ بشریت است در این چند دهه که از عمر مبارکش می‌گذرد، همیشه با این طبقات و تفکرات حامی آن به مبارزه پرداخته است.
در آستانه سالگرد رحلت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، پای صحبت‌های «ابراهیم محمدزاده» اولین رئیس دفتر سیاسی سپاه می‌نشینیم تا از دیدگاه حضرت امام خمینی(ره) به مقوله اشرافی‌گری و رفاه‌طلبی بپردازیم. ایشان با استناد به صحیفه نور امام(ره) به واکاوی این موضوع پرداخته است.

* انقلاب ما محدود به ایران نیست
یکی از اهداف انقلاب اسلامی، زمینه‌سازی حکومت جهانی امام زمان(عج) بود. امام راحل(ره) در بیش از 200 جای صحیفه نور از قبل قیام 15خرداد تا آخرین روز حیات‌شان بر این مسئله تأکید ورزیده‌اند و اگر این تعهد زمینه‌سازی را از خط امام(ره) بردارید، همه هویت خود را از دست خواهد داد. امام این دغدغه (زمینه‌سازی برای ظهور) را در رابطه با جهانی شدن انقلاب اسلامی ندارد. ایشان زمینه‌سازی مردمی‌اش را برای رسیدن به حکومت جهانی خیلی روشن می‌بیند.
حضرت امام(ره) همیشه بیم آن داشتند که خدای نخواسته مسئولان نتوانند به این تعهد بزرگ عمل کنند و به بزرگ‌ترین انحراف دچار شوند، چون زمینه‌سازی برای ظهور توسط مستضعفان عالم انجام خواهد شد و رسالت انقلاب، آمادگی و دفاع از مستضعفان جهان است و این، با تفکر اشرافی‌گری همسو نیست. حضرت امام در دو ماه‌واندی پیش از رحلت‌شان در آخرین نیمه شعبان عمرشان، یک پیامی دارند تحت عنوان «پیام به مهاجران جنگ تحمیلی». جالب است که این تأکید را متوجه مسئولان می‌کنند، نه مردم نه حزب‌الله، نه کسانی که همه انقلاب بر دوش‌شان بوده (مستضعفان و محرمان و پابرهنگان). حضرت امام می‌فرمایند: «مسئولان ما باید بدانند که انقلاب ما محدود به ایران نیست، انقلاب مردم ایران، نقطه شروع انقلاب بزرگ جهان اسلام به پرچم‌داری حضرت حجت(عج) است که خداوند بر همه جهانیان منت نهد و ظهور و فرجش را در عصر حاضر قرار دهد.»

* توجه صرف به اقتصاد، زمینه‌ساز انحراف
یکی از زمینه‌های انحراف مسئولان از مقصد انقلاب اسلامی، حتی زمینه‌سازی برای ظهور، توجه صرف به مسائل اقتصادی است. آن پیر فرزانه با بینش نافذ الهی خود می‌فرمایند: «مسائل اقتصادی و مادی اگر لحظه‌ای مسئولان را از وظیفه‌ای که برعهده دارند ـ زمینه سازی حکومت جهانی امام زمان(عج) ـ [غافل کند] خطری بزرگ وخیانتی سهمگین را به دنبال دارد. باید دولت جمهوری اسلامی تمام سعی تلاش خود را در اداره هرچه بهتر مردم بنماید. ولی این بدان معنا نیست که آنها-را تحت عنوان اینکه می‌خواهیم زندگی مردم را خوب کنیم ـ از اهداف عظیم انقلاب که ایجاد حکومت جهانی اسلام است منصرف کنیم. مردم ایران که چهره منور اسلام در تاریخ معاصر هستند باید سعی کنند که سختی‌ها و فشارها را برای خدا پذیرا گردند.»
چرا حضرت امام(ره) می‌فرمایند مردم ایران باید سختی‌ها و فشارها را برای خدا پذیرا گردند؟ آیا تحمل سختی و فشار برای این است که یک عده سرمایه‌دار و یک عده انسان رفاه‌طلب و یا مسئولان به ثروت آنچنانی برسند؟ خیر؛ امام خودشان پاسخ داده‌اند: «تا مسئولان بالای کشور به وظیفه اساسی‌شان که نشر اسلام در جهان است برسند و از آنان بخواهند ـ مردم ما باید بخواهند ـ که تنها برادری و صمیمیت را در چارچوب مصلحت اسلام و مسلمین در نظر بگیرند. چه کسی است نداند که مردم عزیز ما در سختی هستند و گرانی و تورم بر طبقه مستضعف فشار می‌آورد، ولی هیچ‌کس هم نیست که نداند پشت کردن به فرهنگ دول دنیای امروز و پایه‌ریزی فرهنگ جدید بر مبنای اسلام در جهان و برخورد قاطع با آمریکا و شوروی فشار و سختی شهادت و گرسنگی را به دنبال دارد.»
امام در ادامه به مسئولان می‌گویند: «مردم ما خود این راه را انتخاب کرده‌اند و بهای آن را هم خواهند پرداخت. تجربه ما در رابطه با انقلاب اسلامی این را نشان می‌دهد که مردم ایستاده‌اند و بر این هم افتخار می‌کنند، نه اینکه مردم ببینند در جامعه ما فقر برای آنها [است] و رفاه‌طلبی برای کنز و تجمل‌گرایی برای عده‌ای خاص اگر مردم ببینند این روشن است که شکستن فرهنگ شرق و غرب بی‌شهادت میسر نیست. من بار دیگر از مسئولان بالای نظام جمهوری اسلامی می‌خواهم که از هیچ‌کس و از هیچ چیز جز خدای بزرگ نترسند و کمر‌ها را ببندند و دست علیه فساد و فحشای سرمایه‌داری غرب و پوچی و تجاوز کمونیسم نکشند، چراکه ما هنوز در قدم‌های اول مبارزه جهانی خود علیه شرق و غرب هستیم.»

* اشراف در برابر جابران خاشع و خاضعند
امام یک الگو و تبیین بسیار عمیق از جریان مسئولان و حاکمان در طول تاریخ دارند و آن خوی اشرافی‌گری آنان است که اقشار غیرمرفه را به حساب نمی‌آورند و به آنان بی‌اعتنا هستند و در مقابل جابران و ستمگران خاشع و متواضعند. این خصوصیتی که امام برای اشراف عنوان کرده، صرفاًً کارکرد برای آن زمان ندارد، این مربوط به جمهوری اسلامی نیست. اشراف و سرمایه‌دارها هر وقت آمدند سر کار، به مردم بی‌اعتنا می‌شوند. ممکن است شعار بدهند اما آن شعارشان هم به خاطر گول زدن مردم است، این یک امر قهری است. حضرت امام می‌فرماید: «این است و جز این نیست و در مقابل و از زمانی که اشراف آمدند سر کار، آنهایی که می‌خواهند مانور تجمل بدهند در زندگی و محل کارشان درست که به زیردستان خودشان ظلم می‌کنند و آنها را به حساب نمی‌آورند، اما در مقابل بالادست‌های‌شان خاضع و خاشع هستند.»
ذلیل بودن اشراف در مقابل ستمگران، دیگر ویژگی آنان در اندیشه امام است. امام عزیزمان در ادامه همین پیام تأکید می‌کنند: «این یک امر قهری است و در مقابل بالاتر از خودشان خاضع هستند و در مقابل ملت‌های خودشان جابر و ستمگر هستند.»
دوری جستن مسئولان، جریان‌های متعهد کشور از زندگی اشرافی و حمایت نکردن از این معضل اجتماعی توجه به ارزش‌های انسانی و اسلامی، ویژگی بارز این انقلاب از دیدگاه بنیانگذار آن است. این یکی از الطاف بزرگ خدا بود که جمهوری اسلامی و متصدیان جمهوری اسلامی را از اشراف و اعیان و مُلک‌ها قرار نداد و این اسباب این شد و می‌شود که وقتی بنا شد که اشخاص زندگی‌شان یک زندگی عادی باشد، ارزش را به ارزش انسانی و ارزش اسلامی و ارزش اخلاقی بدانند.

* مسئولان از خودشان بترسند
اگر فردی مسئولیتی را در جامعه قبول کرد، اما به سراغ مسائل مادی و سرمایه‌داری رفت با اندیشه‌های امام که ایستادگی در مقابل قدرت‌های زورگوست، زاویه پیدا خواهد کرد و در واقع این یک خطر برای مسئولان است. امام در پیامی که هیئت دولت می‌دهند، تأکید کرده‌اند: «شما هرچه خوف دارید از خودتان بترسید، از اینکه مبادا خدای نخواسته مسیر یک مسیر دیگر بشود و راه، یک راه دیگر باشد و توجه به این چیزی که الآن هست و در دوران رجایی بوده، از دست برود و مردمی بودن از دست‌تان برود. از این بترسید که خدای نخواسته یک مشکل از این دست پیش آمد و شما از مردمی بودن بیرون رفتید و یک وضع دیگر پیدا کردید و خیال کردید که حالا که وزیرم حالا که نخست‌وزیرم، حالایی که رئیس‌جمهورم و حالایی که وزیر کذا هستم حتی این جرئت را پیدا کنم که با همه آن تجمل‌ها در مقابل مردم ظاهر شوم و چه و چه باشم آن وقت بدانید که آسیب می‌بینید. این است که موجب می‌شود خارجی‌ها بر شما طمع کنند.»
امام حتی به آنهایی که گمان می‌کردند که می‌توانند با نصیحت و پند و اندرز، سرمایه‌داران و مرفهان بی‌درد را به مبارزان راه آزادی پیوند دهند و یا به آنان کمک کنند، این سعی و تلاش آنها را به آب در هاون کوبیدن تشبیه می‌کردند و یادآور می‌شدند: «بحث مبارزه و سرمایه، بحث رفاه و راحت‌طلبی، بحث دنیاخواهی و آخرت‌جویی دو مقوله‌ای است که هرگز با هم جمع نمی‌شود ـ امام عبرت‌ها را زمینه‌ساز برای انقلاب جهان اسلام می‌داند ـ و تنها آنهایی تا آخر با ما هستند که درد فقر و محرومیت و استضعاف را چشیده باشند. فقرا و محرومین بی‌بضاعت گردانندگان و وفاداران به انقلاب اسلامی هستند.»
ائمه خود را مستضعف واقعی می‌دانسته‌اند. مستضعفی که وارث و امام می‌شود کسی است که از تجربه انقلاب اسلامی درس‌هایی بیاموزد و به فهم و شعوری برسد و زمینه‌سازی حکومت جهانی امام زمان(عج) کند، اما در مقابل استضعاف قرار گیرد. امام وقتی می‌خواهد روحانیت متعهد را مثال بزند می‌فرماید: «روحانیت متعهد به خون سرمایه‌داران زالوصفت تشنه است و هرگز با آنان سر آشتی نداشته و نخواهد داشت.»

* رفاه‌طلبی پیشه نکنید و تسلیم نشوید
امام چون معلمی آگاه برای جامعه بود و سختی راه طولانی مبارزه با دشمنان را به خوبی می‌شناخت. به همین علت به مسئولان تأکید می‌کند که در برابر بیگانگان و دشمنان تسلیم نشوند و رفاه‌طلبی را پیشه نکنند و بر اهداف متعالی اسلامی و انسانی پافشاری کنند.
امام با نگاه به مقصد انقلاب، ایستادگی و شهادت در راه مقصد را که همان زمینه‌سازی برای ظهور است لازم می‌شمارند و در جلد 18 صحیفه می‌فرمایند: «ما نمی‌گوییم که به ما خسارت وارد نشده، اما ارزش ندارد که انسان ارزش انسانی خود را ارزش اسلام را حفظ کند، ولو اینکه شهید هم می‌داد؛ البته پیامبر هم شهید داد، انبیا هم همین‌طور؛ سیره انبیا بر این معنا بوده است. سیره بزرگان ما بر این معنا بوده است که مبارزه می‌کردند با طاغوت ولو زمین بخورند. ولو اینکه کشته شوند، کشته بدهند. ارزش دارد که انسان در مقابل ظلم بایستد و نگذارد که این‌قدر ظلم زیاد بشود. ما تکلیف داریم، آقا اینطور نیست که حالا ما منتظر ظهور امام زمان(عج) هستیم پس برویم در خانه‌های‌مان. پس بگویم عجل‌فرج. عجل باید با کار شما تعجیل شود، شما باید زمینه را فراهم کنید.»


نکته دو
سید مهدی حسینی

امام خمینی(ره)حقیقت همیشه زنده
«یریدون ان یطفئووا نورالله بافواههم و یأبی الله الا ان یتم نوره و لو کره الکافرون»
آنها می‌خواهند که نور خدا را با دهان خود خاموش کنند، ولی خدا جز این نمی‌خواهد که نور خود را کامل کند، هر چند کافران ناخشنود باشند.
پنجاه سال اخیر تاریخ ایران و جهان شاهد است که جریان‌های متعددی با نام‌ها و عناوین مختلف با دسیسه‌ها و توطئه‌های گوناگون بسیار تلاش کردند تا نهضت حق‌طلبانه امام حضرت را خاموش کنند، اما به خواست و اراده خداوند راه به جایی نبردند و در ورطه سقوط قرار گرفتند. با وجود ایجاد موانع بسیار بر سر راه ایشان، ندای نهضت حق‌طلبانه‌اش به سرعت در ایران و جهان پخش شد. با وجود اینکه تمام دستگاه‌های رسانه‌ای استکبار جهانی سعی در پیشگیری افکار و اندیشه‌هایش داشتند، اما برعکس همچون نور خورشید درخشید و بسیاری از دشمنانش به عظمتش اعتراف کردند. به خصوص پس از رحلتش جرج بوش رئیس‌جمهور وقت آمریکا اعلام کرد: «با تمام کینه‌ای که از آیت‌الله خمینی به خاطر مبارزه‌اش علیه منافع‌مان در دل دارم، باز امروز احساس تأسف می‌کنم.»
روسای جمهور جهان و سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی و سایر ملل دنیا از شخصیت والای امام بسیار تجلیل کرده‌اند و از تأثیرپذیری و تأثیرگذاری مقام علمی، معنوی، فرهنگی، سیاسی ـ اجتماعی او سخن‌ها گفته‌اند، اما در بین هزاران اظهار نظر، بیش از هر کس حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خامنه‌ای جملات حکیمانه‌ای فرموده‌اند. ایشان در توصیف امام می‌فرمایند: «امام خمینی(ره) یک حقیقت همیشه زنده است، نام او پرچم این انقلاب، و راه او راه این انقلاب و اهداف او اهداف این انقلاب است.» با وجود این درخشش‌ها، دستگاه‌های جاسوسی، اطلاعاتی و امنیتی وابسته به استکبار جهانی با حیله‌های شیطانی، برخی از عناصر ضعیف‌النفس را به مزدوری گرفته‌اند تا بگویند دوران امام خمینی به اتمام رسیده، اما برخلاف میل آنها، این چشمه جوشان، همچنان جاری و ساری است و برای مبارزان و ملل تحت ستم در جهان یاری‌دهنده است و محرومان و مستضعفان جهان به آرزوها و آرمان‌هایش پایبند هستند و اکنون و آینده دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرات جهان اسلام، دنیای سیاست و قدرت را مدیریت می‌کند و روح معنوی او در جهان معاصر حاکم است و خوش می‌درخشد و همچنان الهام‌دهنده و پایدار است. در این مختصر فهرست‌وار و به‌صورت فشرده به برخی از اقدامات روشنگرانه امام اشاره می‌شود:
۱ـ رهبری و هدایت نهضت بیداری اسلامی در ایران و جهان معاصر بر مبنای دین. ۲ـ به پیروزی رساندن انقلاب اسلامی و تأسیس نظام جمهوری اسلامی بر مبنای ولایت‌فقیه و ایجاد نهادهای موثری چون سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. ۳ـ پایان دادن به رژیم‌ دیکتاتوری شاه در ایران و سقوط دیکتاتوری‌های انورسادات در مصر، صدام در عراق، رژیم آپارتاید در آفریقای جنوبی و... که تحت لوای آموزه‌های ایشان انجام شده است. ۴ـ ارائه راهکار وحدت جهان اسلام و حمایت از سازمان‌های آزادی‌بخش علیه استکبار. ۵ـ رهبری مبارزه علیه رژیم صهیونیستی، آمریکا، انگلیس و سران کفر و شرک و نفاق در جهان. ۶ـ احیای حج ابراهیمی و برائت از مشرکین که با ذکر شعارهای مرگ بر اسرائیل و مرگ بر آمریکا در هر سال حج به یاد و نام ایشان جریان دارد و ابهت سردمداران استکبار جهانی را در هم شکسته است. ۷ـ برپایی روز قدس در آخرین جمعه ماه مبارک رمضان در جهان که با گرامیداشت نام ایشان برگزار می‌شود و مورد استقبال مسلمانان جهان است. ۸ـ احیای اندیشه‌های دینی، بازگشت دادن بشریت به معنویت، اخلاق و دین و شکستن تزهای استعماری جدایی دین از سیاست. ۹ـ جاذبه‌های معنوی و اخلاقی ایشان در جهان همچنان از نفوذ بالایی برخوردار است و در تمام دنیا تأثیرگذار بوده است و مصادیق آن فراوان مشاهده می‌شود. ۱۰ـ موفقیت در نظریه صدور انقلاب اسلامی ایران به جهان که آثار و برکات فراوانی بر جای گذاشته و از طرفی ابراز ارادت، عشق‌ورزی و اقبال به امام خمینی(ره) حکایت از پذیرش ارزش‌های دینی ایشان دارد. ۱۱ـ به جا گذاشتن آثار علمی و فقهی و سیاسی و عرفانی‌ای که همچنان در محافل علمی و سیاسی ایران و جهان مورد توجه و استفاده است. ۱۲ـ تربیت کادر علمی، فرهنگی، سیاسی که اکنون از علمای طراز اول ایران و جهان محسوب می‌شوند و ادامه‌دهنده راه او و هدف او در جهان معاصر هستند. ۱۳ـ وجود پربرکت رهبر معظم انقلاب حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خامنه‌ای تربیت شده مکتب ایشان است که ۲۵ سال پس از رحلتش، همانند امام، سکاندار انقلاب اسلامی در ایران و جهان و نظام جمهوری اسلامی بوده و هست. ۱۴ـ در نهایت راه او، هدف او، رهنمودهای حکیمانه او در پیش روی بشریت در نسل حاضر و آینده جهان درخشنده باقی خواهد ماند و به تعبیر رهبر معظم انقلاب؛ حقیقت، همیشه زنده خواهد ماند و هر چه دشمنان تلاش کنند نخواهند توانست آن را خاموش کنند.


نگاه چهار
فتح الله پریشان

دولت هادی و هدایت فرهنگی
در سالی که خلف صالح امام راحل تأکید ویژه‌ای بر مسئله فرهنگ دارند، تبیین و بررسی نقش دولت در انجام وظایف فرهنگی از منظر امام خمینی(ره)، به عنوان بنیانگذار انقلاب اسلامی که خود بزرگ‌ترین انقلاب فرهنگی است، میتواند معیار و شاقولی در اختیار مردم، دلسوزان انقلاب و متولیان فرهنگی برای سنجش وضعیت فرهنگی کشور، نظارت و برنامهریزی جدی برای ارتقای آن و یا تصحیح جهت‌گیری‌ها باشد. بر این مبنا، سوالی که مطرح می‌شود این است که اساساً نگاه امام خمینی به دولت چیست و فرهنگ در این دولت از چه جایگاهی برخوردار است؟
مکتب سیاسی امام خمینی، مکتبی خدامحور است. در این مکتب، خداوند متعال، حضور جدی و اصلی در متن زندگی فردی و اجتماعی دارد و نظر به تعریفی که امام از سیاست دارد و آن را وسیله اصلاح و هدایت جامعه به سوی سعادت و قرب الهی می‌داند، نظریه دولت هادی را ـ که لب‌اللباب اندیشه سیاسی اغلب اندیشمندان اسلامی است-ـ میتوان به امام هم منسوب دانست؛ زیرا اندیشمندان اسلامی عموماً معتقدند سیاستی اسلامی است که غایت خود را هدایت انسان به سوی سعادت و قرب الهی بداند و برای رساندن وی به آن، برنامه‌ریزی داشته باشد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖ در ﻣﻜﺘﺐ ﻫﺪاﻳﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي اﺟﺮاي ﻗﺎﻧﻮن اﻟﻬﻲ از ﺳﻮي اﻧﺴـﺎنﻫـﺎ ﺑـﻪ رﻫﺒﺮي اﻧﺒﻴﺎ، اوﺻﻴﺎ و اوﻟﻴﺎ ﺑﺮاي ﻧﻴﻞ ﺑـﻪ ﺳـﻌﺎدت اﺳـﺖ.
امام خمینی(ره) در نظریات فقهی خود درباره اداره نظام اسلامی و اجرای احکام شرع از ضرورت استقرار و ایجاد حکومت اسلامی و یا دولت اسلامی سخن می‌رانند و درخصوصِ تمایز حکومت اسلامی از سایر حکومت‌ها، به نقطه کانونی مهمی که اشاره میکنند، فلسفه تشکیل حکومت اسلامی، یعنی رعایت و اجرای قوانین و مقررات اسلامی است.(صحیفه امام ، ج 3، صص ۲۲۰ ـ ۲۱۹)
بدین ترتیب، حقیقت غایی در تأسیس دولت هادی نزد امام خمینی آشکار می‌شود و آن، این است که سایه هدایت دولت اسلامی به معنای اتم کلمه در همه شئون حیات فردی و اجتماعی انسان مسلمان جریان دارد. نظم سیاسی مطلوب در منظومه‌ فکری ایشان، نشان از یک جامعه‌ هم‌بسته‌ای دارد که بر اساس ایمان دینی مشترک استوار است. این نظام همواره ارزش‌های خود را در درون شریعت جست‌وجو می‌کند؛ بنابراین نقطه‌ عزیمت اندیشه‌ دولت هادی نزد امام، رسالتی است که انبیای الهی در هدایت، کمال انسانی و رستگاری نوع بشر از مسیر عمل به فضیلت‌ها و تعالیم اخلاقی بر عهده داشته‌اند. مسلماً چنین رویکرد فاخری به دولت در اندیشه سیاسی امام خمینی، مستلزم الزاماتی است که نوسازی و تحول در انسان زیر بنای آن است. انسان باید تربیت و تزکیه شود تا نگاه هدایتی به امر سیاست و قدرت پیدا کند. همان‌طور که امام به سیاست نگاه هدایتی داشته است، یعنی هدف سیاست اسلامی را مثل امام آن بداند که «دست جامعه را بگیرد و به سوی سعادت و قرب الهی به عنوان هدف غایی حیات بشری هدایت نماید و راه ببرد.»
با چنین نگاه فراخ و دقیقی به قدرت، طبعاً حکومت و دولت اسلامی در منظومه فکری امام راحل دارای وظایف و رسالاتی در تمام حوزه‌ها و شئون حیات انسانی به ویژه ساحت مهم و تعیین‌کننده فرهنگی به دلیل اهمیت مضاعف آن در حوزه تأثیرگذاری بر فکر و ذهنیت جامعه و برنامه‌ریزی جدی دشمن برای رخنه فرهنگی است. دولت هادی در الگوی سیاسی امام خمینی موظف است که بسترها و زمینه‌های لازم را برای زیست مسلمانی و حیات دین‌مدارانه انسانی در جامعه فراهم کند. این در حالی است که نگاه غرب به دولت در جوامع مختلف، تک‌ساحتی یا رفاه‌مدار یا قدرت‌محور است و در پرتو همین دیدگاه است که حیات بشری به صورت مسابقه بین گرگها برای دریدن هم به جهت بهره‌برداری هرچه بیشتر از رفاه، سود و قدرت ترسیم می‌شود و آنچه قربانی می‌شود، سلامت فرهنگی جامعه با توجیهات واهی نظیر آزادی انسان در انتخاب و گزینش کالای فرهنگی است.


نگاه پنج
زهرا سادات حسینی

امام خمینی و پاسداری از زبان فارسی
زبان یک روش غیرفطری و انسانی است که با استفاده از علائم تولید شده ارادی، سبب ارتباط ایدهها، احساسات و آروزها یا خواستهها میشود. زبان‌شناسان زبان را بخشی از فرهنگ و پیکره سنتی و عادات اجتماعی میدانند و تنوع نامحدود زبانها را با مسائل فرهنگی، همچون مذاهب و اعتقادات و آداب و رسوم و هنرها، در نزد ملل گوناگون مقایسه میکنند. هدف اصلی از شکل‌گیری و توسعه زبانی، برطرف کردن نیازهای بشری است و زبان استفاده شده، نشاندهنده افکار، عقاید و ارزشهای مورد احترام آن فرد و جامعه است. در واقع هنگامی که زبان برای برقراری ارتباط و انتقال مفاهیم ذهنی به کار برده میشود، آن افکار و عقاید و ارزشها، همان فرهنگ را نیز با خود منتقل میکند و بدین ترتیب اثر خود را کمابیش بر مخاطب خود بر جای میگذارد که میتواند بسته به نوع فرهنگ و زیربناهای فکری آن، اثر مثبت یا منفی داشته باشد. از اين رو به کار بردن واژههای بیگانه در داخل زبان به عواملی چون: برتریهای فنی و علمی، اشتراکات مذهبی، نزدیکی زبانها به یکدیگر، روابط اقتصادی، سیاسی، افراد تحصیل‌کرده در خارج از کشور، حس برتری‌جویی، یادگیری زبان و... مرتبط است. اما امروزه بسیاری از اندیشمندان آموزش زبان معتقدند که اکنون تسخیر مرزهای جغرافیایی بنا به دلایل گوناگونی امکان‌پذیر نیست. استعمار نو با مطرح کردن مباحثی چون زبان واحد و فرهنگ واحد به دنبال تسخیر فرهنگها و از بین بردن زبانهای محلی و خلق هویت جدید برای کشورهای دیگر به‌ویژه کشورهای رو به توسعه است. رهبر کبیر انقلاب اسلامی، در بدو پیروزی انقلاب اسلامی به این استعمار فرهنگی اشاره کردهاند. امام خمینی استفاده از واژههای بیگانه را نوعی غرب‌زدگی و خودباختگی در برابر فرهنگ و زبان غربی میدانند. ایشان در سخنانی میفرمایند: «چهل، پنجاه سال، بیست، سی سال به جای مغز ایرانی، مغز اروپایی آمده است؛ به جای فکر ایرانی، فکر غربی جانشین شده است. این را به این زودی نمیشود رفعش کرد. این محتاج به طول یک مدتی است که فرهنگ، یک فرهنگ مستقل [بشود]. نه یک فرهنگ استعماری که آنها برای ما دیکته کردند. فرهنگ ما را طوری کردند که ما همه چیزمان الآن عوض شده، غربی شده، وقتی حرف میزنیم، حرف‌مان غربی است. وقتی اسم خیابان میگذاریم، اسم خیابانهای غرب را میگذاریم.»
از آنجایی که ایرانیان از دیرباز برای کسب علم و دانش در رشتههای مختلف به کشورهای گوناگون به‌ویژه انگلستان اعزام میشدند؛ پس از فراغت تحصیل و بازگشت به کشور با نشر افکار نوین و تمدن غرب، بسیاری از واژهها و اصطلاحات بیگانه را نیز وارد زبان فارسی می‌ساختند بهطوریکه استفاده از زبان بیگانه نوعی تفاخر و برتری‌جویی بود و احساس حقارت و کراهت نسبت به زبان ملی و فرهنگ خودی یک روند فراگیر و عمومی تبدیل شده بود. بنیانگذار انقلاب اسلامی در سخنانی به این نکته اشاره داشته و فرمودهاند: «بین ماها این جور جلوه داده بودند که آدم اگر بخواهد پیشرفته باشد، حرف وقتی میزند، به حرف خود مادریاش نزند، وقتی صحبت میکند، در هر چند کلمه دو، سه تا کلمه انگلیسی هم باشد.»


نگاه شش
علی قاسمی

محاصره اقتصادى به مثابه یک هدیه!
استقلال یکی از اصول اساسی اندیشه اسلامی و برگرفته از آیه مبارکه «ولن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلا» است؛ اعم از اینکه استقلال فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی باشد.
امام خمینی(ره) معمار حکومت اسلامی در عصر حاضر در سال‌های سخت مبارزه و دوران پس از پیروزی بر ضرورت استقلال اقتصادی تکیه فراوان داشتند و عدم خودباوری و القائات مستکبران مبنی بر عدم ادامه حیات بدون وابستگی به آنان را خطر بزرگی برای جامعه می‌دانستند و استقلال و عزت مسلمین را در گرو استقلال اقتصادی آنان به ‌شمار می‌آوردند. امام خمینی(ره)نه تنها محاصره اقتصادی توسط دشمنان انقلاب را برای ملت بزرگ ایران مصیبت نمی‌دانستند، بلکه آن را فرصتی برای به خود آمدن مردم برای رسیدن به استقلال اقتصادی می‌دانستند و در این‌باره فرمودند: «این محاصره اقتصادی را که خیلی از آن می‌ترسند، من یک هدیه می‌دانم برای کشور خودمان؛ برای اینکه محاصره اقتصادی معنایش این است که مایحتاج ما را به ما نمی‌دهند. وقتی مایحتاج را به ما ندادند، خودمان می‌رویم دنبالش...» ایشان پس از اینکه از محاصره و تحریم به هدیه یاد می‌کنند، معتقدند که این تحریم‌ها و محاصره‌های اقتصادی سبب به کار افتادن و فعال و پویا شدن نیروها و فکرهای راکد می‌شود. تبدیل تحریم اقتصادی به فرصت خودباوری و خودکفایی و استقلال اقتصادی، مهم‌ترین دغدغه ایشان است. البته امام(ره) یک بازه زمانی ده تا پانزده ساله را برای از بین بردن وابستگی تعریف می‌کنند و تاریخ انقلاب اسلامی گواهی می‌دهد که بسیاری از وابستگی‌های اقتصادی و نظامی ما در آن دوره با دمیدن روح خودباوری و عدم وابستگی در کالبد جوانان توسط امام خمینی(ره) برطرف شد. امام خمینی(ره) تفکر «ما باید از خارج وارد کنیم» را تخطئه و مهم‌ترین مسئله را «باور» به توانایی‌های خود اعلام ‌کردند. ایشان با یادآوری مصادیقی از اقتصاد مقاومتی باور به خود را در کانون توجهات قرار ‌دادند؛ «یک مملکت اگر بخواهد خودش به پاى خودش بایستد، مستقل بشود در همه ابعاد، چاره ندارد جز این تفکر که «ما باید از خارج چیز وارد کنیم. از کله‏اش بیرون کند.» با تدبر و تحلیل اندیشه‌های امام راحل درمی‌یابیم که دو فرضیه مدنظر ایشان بود... فرضیه اول اینکه حضرت امام به استقلال اقتصادی و خودکفایی مبتنی بر نیروهای داخلی معتقد بودند و لذا وجود عناصری چون باور به استقلال و اعتماد به نفس را شرط اساسی تحقق این امر می‌دانستند. فرضیه دوم این است که حضرت امام استقلال اقتصادی و خودکفایی را به منزله انزوای تجاری و قطع رابطه با سایر دول در عرصه اقتصادی قلمداد نمی‌کنند، بلکه حضور فعال در عرصه بین‌الملل همراه با تنوع تولید در بخش‌های مختلف اقتصادی را مد نظر دارند. در مجموع باید گفت امام بر این باور بودند که استقلال اقتصادی مقوله‌ای کلیدی است که حیات ملت بدان وابسته است و دستیابی به آن کشور را بیمه خواهد کرد. طبیعی است چنین امر خطیری نیازمند فداکاری، ایستادگی و تحمل مشقات در عرصه‌های تولید و صنعت است و لذا امام در این باره فرمودند: «مادامی که بخواهیم مستقل باشیم و زیر بار وابستگی نرویم، باید تحمل این مشکلات و قدرت مبارزه با آن را پیدا کنیم.»


 

صفحه 8
اندیشه باوران

 

 

استقلال اقتصادی با تکیه بر تولیدات کشاورزی از منظر امام خمینی(ره)
خدمت به كشاورزي بزرگ‌ترين خدمت به اسلام
علی قاسمی

هر جامعه و ملتی که بخواهد عزت، استقلال و هویت واقعی‌اش را حفظ کند و تسلیم دیگران نشود، ناگزیر است به خودکفایی برسد و مواد غذایی‌ خود را تأمین کند، زیرا ملتی که قوت و توشه روزانه ندارد و در این زمینه، نیازمند دیگران است، در واقع رگ حیاتش در دست دیگران قرار دارد. در کشور ما، در میان انواع محصولات گیاهی و غیرگیاهی که تأمین‌کننده قوت و غذای مردم است، گندم نقش اول و تعیین‌کننده را داشته است و محور تغذیه محسوب می‌شود. به همین دلیل، در تمام طول تاریخ مردم ایران در زراعت گندم همت داشته و اجازه نمی‌داده‌اند این محصول حیاتی در کشور نایاب و یا کمیاب شود، مگر به غیر از دوره پهلوی. حتی در دوره قاجاریه که اوج فلاکت مردم ایران و بی‌کفایتی فرمانروایان تاریخ ایران است، میزان صادرات جو و گندم ایران را بیش از دویست هزار تومان نوشته‌اند که این میزان، نسبت به آن زمان بسیار قابل توجه و چشمگیر است. محصولات راهبردی کشاورزی ایران، در آخرین رمق‌هایش بود که انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره) به پیروزی رسید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، امام خمینی(ره) همه دستگاه‌های تصمیم‌گیری و اجرایی کشور را مأمور کرد تدابیری بیندیشند و طرح‌هایی را به کار ببندند تا خودکفایی در همه زمینه‌ها، به‌ویژه در زمینه محصولات اساسی زراعی چون گندم، هرچه زودتر محقق شود. در انديشه‌ حضرت امام(ره) بخش كشاورزي از اهميت ويژه‌اي در اقتصاد كشور برخوردار است. با رجوع به بیانات رهبر فقيد انقلاب، عباراتي به چشم مي‌آيد كه هر كدام دليلي است بر اين ادعا كه ايشان لازمه‌ صعود به قلل پيشرفت كشور را در گروي تحول بخش كشاورزي مي‌دانند. براي نمونه عباراتی چون: «كشاورزي رأس امور و اساس اقتصاد كشور(1)ـ همه جور وابستگي‌‌‌ها به دنبال وابستگي اقتصادي [مواد غذايي] مي‌آيد(2)ـ خدمت به كشاورزي بزرگ‌ترين خدمت به اسلام(3)ـ سستي در امر كشاورزي برخلاف مسير اسلام (4)ـ پيش‌شرط آباداني كشور، رونق كشاورزي(5)ـ‌ كشاورزي بايد راه بيفتد تا اينكه ‌اين مملكت آباد بشود.(۶)
همین‌طور امام خمینی(ره) در جریان قیام علیه رژیم پهلوی و در تمام دوره مبارزه و حتی پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز از این سیاست رژیم شاه که می‌خواست مردم ایران را در زمینه محصولات حیاتی و اساسی (مانند گندم و...) به استعمارگران وابسته کند، به شدت انتقاد ‌کردند و پیوسته از این موضوع به عنوان یک واقعه دردناک و شرم‌آور یاد ‌نمودند و ‌فرمودند: «کشاورزی ما را به زمین زده و از بین برده‌اند... اصلاحات ارضی درست کردند و اصلاحات ارضی‌شان پس از این مدت طولانی به اینجا منتهی شد که دهقانی به کلی از بین رفت، زراعت به کلی از بین رفت.»
حضرت امام(ره) ضمن تأکیدات عام بر استقلال اقتصادی از طریق گسترش تولید به‌ویژه تولیدات صنعتی با بهره‌گیری از آموزه‌های اسلامی، تأکید ویژه‌ای بر تولید محصولات کشاورزی و بهبود وضعیت کشاورزان و تولیدکنندگان بخش کشاورزی داشتند، به‌طوری‌که در یکی از بیانات خود می‌فرمایند: «چقدر برای یک مملکتی عیب است و سرشکستگی که دستش را دراز کند طرف آمریکا که گندم بده، کشکول گدایی‌اش را باز کند پیش دشمنش و از او بخواهد که رزقش را بدهد. چقدر برای ما سرشکستگی دارد. تا این ملت بنایش را بر این نگذارد که کشاورزی‌اش را تقویت کند.»(۷)
موضوع كشاورزي پايه‌ ثابت سخنراني‌هاي امام(ره) در پیش و پس از انقلاب است و كمتر سخنراني را مي‌توان از ايشان يافت كه موضوع جلسه مباحث اقتصادي نباشد و ايشان به امر كشاورزي اشاره‌اي نكرده باشند. حتي در جلساتي كه ايشان با صنعتگران دارند، به موضوع كشاورزي اشاره كرده و تحقق اهداف اين بخش را نسبت به صنعت سريع‌الوصول‌تر مي‌دانند.(۸) ايشان همچنين در تدوين سياست‌هاي كلي نظام در دوران بازسازي كشور مي‌فرمايند: «توجه به بازسازي مراكز صنعتي نبايد كوچك‌ترين خللي بر ضرورت رسيدن به امر خودكفايي كشاورزي وارد آورد... مطمئناًً خودكفايي در كشاورزي مقدمه‌اي است براي استقلال و خودكفايي در زمينه‌‌‌هاي ديگر.»(۹)
حضرت امام(ره) در این زمینه تا آنجا پیش می‌روند که استقلال اقتصادی بدون استقلال و خودکفایی در بخش کشاورزی را ناقص می‌پندارند. اگرچه فرموده‌های امام(ره) مورد توجه مسئولان پس از پیروزی انقلاب قرار گرفت و در بخش کشاورزی پیشرفت‌های خوبی حاصل شد، به طوری که جشن خودکفایی گندم را برگزار کردیم، اما پس از آن، به دلیل تعلل مسئولان به ویژه در نرخ پایین خریدهای تضمینی و واردات از خارج، حمایت‌های لازم از این بخش صورت نگرفت تا جایی که به دلیل اینکه نرخ خرید تضمینی گندم پایین بود، فروش گندم به سیلوداران برای کشاورزان صرفه اقتصادی نداشت، از این جهت این محصول خوراک دام شد.
* منابع در دفتر نشریه موجود است.


رهیافت یک
رسول سنائی‌راد

نشانگان اقتصاد مقاومتی در سیره‌ عملی امام خمینی(ره)
«اقتصاد مقاومتی» مفهومی از اقتصاد برای وضعیت خاصی است که در چند سال اخیر وارد ادبیات رایج کشور شده و امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی) بر اجرا شدن آن تأکید جدی دارند، چراکه اگر اقتصاد مقاومتی را اقتصادی آرمانی، باز و مستقل، دارای خاصیت مقاومت مدبرانه در مقابل تهدیدات و تحریم‌های دشمن و آسیب‌ناپذیر در برابر بحران‌ها و نوسانات اقتصاد جهانی و تضمین‌کننده روند رو به رشد و شکوفایی کشور بدانیم، از جمله الزامات حفظ استقلال و عزت جامعه‌ اسلامی در شرایط مبارزه با سلطه‌گری جهان استکبار به حساب می‌آید. به عبارتی دستیابی به چنین وضعیتی، از جمله آرمان‌های مشترک امام‌خمینی(ره) با امام خامنه‌ای است که برخاسته از نگاه مشترک آنها به وجود دشمنی علیه حاکمیت اسلامی و همچنین ضرورت استقامت و ایستادگی در برابر این دشمن، بر می‌گردد. همان‌گونه که در اندیشه حضرت امام(ره) استقلال ملی یک اصل است و مسلمین نباید تحت سلطه‌ کفار باشند، اقتصاد مقاومتی در نگاه امام خامنه‌ای هم ضمانت‌بخش استقلال و رهایی از سلطه‌ اجانب به حساب می‌آید.
علاوه بر این، تجارب سیاسی پس از برپایی نظام مقدس جمهوری اسلامی و درگیری با نظام سلطه جهانی، مولد این باور بوده که باید با تمام قوا در برابر دشمنان ایستاد. همان‌گونه که امام خمینی(ره) پس از جنگ اعلام کردند: «ما در جنگ به این نتیجه رسیدیم که باید روی پای خودمان بایستیم»، امروز هم امام خامنه‌ای وصف مقاومتی بودن اقتصاد را اینگونه توضیح می‌دهند: «آن اقتصادی که در شرایط فشار، در شرایط تحریم، در شرایط دشمنی‌ها و خصومت‌های شدید می‌تواند تضمین‌کننده رشد و شکوفایی کشور باشد.»
نگاهی به سیره عملی حضرت امام خمینی (ره) گویای پایبندی عملی ایشان به الزامات و ارکان اقتصاد مقاومتی در زندگی شخصی و جایگاه رهبری است که می‌توان موارد ذیل را به عنوان شاخص‌های آن ذکر کرد:
1ـ باور به ضرورت استقلال و رفع وابستگی‌ها: امام خمینی(رحمه‌الله علیه) همواره مدافع استقلال همه‌جانبه از جمله خودکفایی اقتصادی بودند و بر صیانت از آن تأکید داشتند، به گونه‌‌ای که یکی از فرازهای وصیت‌نامه خویش را به آن اختصاص دادند و فرمودند: «باید هوشیار و بیدار و مراقب باشید که سیاست‌بازان پیوسته به غرب و شرق با وسوسه‌های شیطانی شما را به سوی این چپاولگران بین‌المللی نکشند و با اراده مصمم و فعالیت و پشتکار خود، به نفع وابستگی‌ها قیام کنید.»
2ـ تأکید بر رفع نیازها در داخل کشور: معظم‌له علاوه بر سفارش مسئولان به فراهم کردن زمینة تولید داخلی خود نیز مقید به پیاده‌سازی آن در زندگی عملی بود و حتی برای درمان و سلامت خویش به این سیره وفادار بودند، یکی از پزشکان معالج ایشان می‌گوید: «در دوران بیماری و معالجاتی که در مورد امام(ره)، صورت می‌گرفت، ایشان تأکید فراوانی داشتند که برای درمان ایشان تنها از پزشکان و استادان ایرانی استفاده شود.»
3ـ ساده‌زیستی و اجتناب از اشرافیت و تجمل‌گرایی: از جمله الزامات اقتصاد مقاومتی کاهش هزینه‌ها و حفظ سرمایه‌ها با کاهش تشریفات و هزینه‌های زائد است. این مهم وقتی به مسئولان و شخصیت‌ها مربوط می‌شود، اهمیت و ابعاد بیشتری پیدا می‌کند، چون هزینه از بیت‌المال عمومی تأمین می‌شود. زندگی ساده و بی‌پیرایه حضرت امام(ره)، خانه و لوازم منزل ایشان می‌تواند الگوی زیست‌ساده‌ یک مسئول در نظام اسلامی به حساب آید که در همه‌ مراحل زندگی مبارزاتی و مسئولیت ایشان به چشم می‌خورد. ایشان در هوای گرم تابستان نجف، حتی به عزیمت و اسکان در کوفه که هوای خنک‌تری داشت، رضایت نمی‌داد و زمانی که شنید کمیته استقبال قصد دارد فرودگاه تهران را برای ورودشان به کشور، فرش کرده و چراغانی نماید، با قاطعیت فرمودند: «برو به آقایان بگو مگر می‌خواهید کوروش را وارد ایران کنید. ابداً این کارها لازم نیست. یک طلبه از ایران خارج شده و همان طلبه به ایران باز می‌گردد.»
4ـ صرفه‌جویی: در حالی که امام خمینی(ره) پیش از انقلاب اسلامی از تمکن مالی برخوردار بودند و زندگی اجدادی ایشان هم از سطح متوسط بالاتر بود، اما ایشان در زندگی به صرفه‌جویی و رعایت الگوی مصرف بهینه بسیار پایبند بودند.
به نقل از عروس حضرت امام(ره) آمده است: ایشان شعرهای خود را بر حاشیه روزنامه‌ها می‌نوشتند. در کتاب سرگذشت‌های ویژه از زندگی امام خمینی(ره) آمده است: «شما در منزل امام یک چراغ اضافه پیدا نمی‌کنید که روشن شود. هنگام وضو گرفتن یک قطره آب اضافه مصرف نمی‌کنند و حتی در فاصله بین مسح و شست‌وشوی دست راست و چپ، شیر آب را می‌بندند.»
5ـ پایبندی به عدالت و مقابله‌ عملی با تبعیض: امام خمینی(ره) نه تنها خود را خدمتگزار مردم می‌دانستند و شأن رهبری را به رخ دیگران نمی‌کشیدند، بلکه اجازه استفاده از فرصت‌های معمولی را به نزدیکان نمی‌دادند که در این مورد هم گفتنی‌ها و خاطرات بسیاری وجود دارد.
حال اگر ارکان اقتصاد مقاومتی را با مدیریت منابع و مصرف، کاهش وابستگی به نفت و از بین بردن وابستگی به واردات، صرفه‌جویی و پرهیز از اسراف، مبارزه با مفاسد اقتصادی و تبعیض، حمایت از تولید داخلی و مردمی کردن اقتصاد بدانیم، می‌توان با انطباق سیره نظری و عملی امام راحل و عظیم‌الشأن اعلام داشت که معظم‌له نیز در نظر و عمل به اقتصاد مقاومتی پایبند بودند و آن را در سبک زندگی ساده خود پیاده کردند.


رهیافت دو
احمد امامي

استقلال فرهنگي ـ اقتصادي از ديدگاه امام خميني(ره)
«استقلال» از مفاهيم مهم و ارزشي در نزد ملت‌ها و جوامع بشري است. استقلال؛ آزادي داشتن، به آزادي کار کردن، بدون مداخله کسي کار خود را اداره کردن معني شده است. و بر نداشتن «وابستگي» تأکيد دارد.
استقلال مفهومي وسيع در ابعاد داخلي و خارجي دارد و داراي درجات متفاوتي در حوزه سياسي، اقتصادي، فرهنگي، نظامي، علمي و... است. اين مفهوم همواره يکي از اولويت‌هاي مهم در تحولات سياسي ـ اجتماعي جوامع بشري است که از سوي مردم مطالبه مي‌شود. استقلال يکي از سه شعار اصلي ملت ايران در دوران پيروزي انقلاب اسلامي بود و در طول سال‌هاي پس از پيروزي انقلاب نيز به عنوان يک آرمان ديني ـ انقلابي و ميثاق ملي مبناي تصميمات نظام و محور تلاش و وفاداري ملت ايران بوده است. اين مفهوم در مکتب سياسي معمار بزرگ انقلاب نيز جايگاه خاصی دارد. از نظر امام خميني(ره)، «ارزش حيات به آزادي و استقلال است.» امام(ره) با تأکيد بر اينکه؛ «ما براي حيات زير سلطه غير، ارزش قائل نيستيم» استقلال را يك عنايتي از سوي خداي تبارك و تعالي و يك هديه غيبي مي‌دانست که به ملت ايران داده شده است.
براي يک ملت انقلابي، همه حوزه‌هاي اين مفهوم مهم هستند، اما با توجه به خصوصيات و دامنه تأثيرگذاري هر يک از اين حوزه‌ها، نمي‌توان گفت که همه آنها از اهميت يکساني برخوردارند. اکنون اين سؤال مطرح مي‌شود که کدام يک از اين حوزه‌ها مهم‌تر بوده و اولويت و دامنه تأثيرگذاري بيشتري نسبت به ساير حوزه‌ها دارد؟ يادداشت حاضر تلاش خواهد کرد که اين موضوع را با مروري بر انديشه سياسي بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران بررسی کند.
از منظر امام خميني(ره)؛ «فرهنگ اساس ملت است، اساس مليت يك ملت است، اساس استقلال يك ملت است.» امام(ره) بر اين باور بود که؛ «بالاترين و والاترين عنصري كه در موجوديت هر جامعه دخالت اساسي دارد، فرهنگ آن جامعه است. اگر فرهنگ جامعه‏اي وابسته و مرتزق از فرهنگ مخالف باشد، ناچار ديگر ابعاد آن جامعه به جانب مخالف گرايش پيدا مي‏كند و بالاخره در آن مستهلك مي‏شود و موجوديت خود را در تمام ابعاد از دست مي‏دهد. استقلال و موجوديت هر جامعه از استقلال فرهنگ آن نشأت مي‏گيرد و ساده‌انديشي است كه گمان شود با وابستگي فرهنگي، استقلال در ابعاد ديگر يا يكي از آنها امكانپذير است.»
امام خميني با نگاه آسيب‌شناسانه به حوزه فکري ـ فرهنگي بر اين باور بودند که؛ «رواج روزافزون فرهنگ اجنبي استعماري، ام‌الامراض است.» و راه مقابله با آن نيز جايگزين کردن فرهنگ اسلامي ـ انساني و تربيت نسل‌هاي آينده است. رهبر کبير انقلاب اسلامي از همان آغاز نهضت بزرگ ملت ايران در سال‌هاي اول دهه 40، بر اين حوزه تأکيد داشتند و معتقد بودند که؛ «راه اصلاح يك مملكتي، فرهنگ آن مملكت است، اصلاح بايد از فرهنگ شروع بشود... اگر فرهنگ درست بشود، يك مملكت اصلاح مي‏شود. براي اينكه از فرهنگ است كه در وزارتخانه‏ها مي‏رود؛ از فرهنگ است كه در مجلس مي‏رود؛ از فرهنگ است كه كارمند درست مي‏شود.» از ديدگاه حضرت امام(ره)؛ «هيچ ملتي نمي‌‏تواند استقلال پيدا بکند، الّا اينکه‏ خودش‏، خودش را بفهمد. مادامي‌که ملت‌ها خودشان را گم کردند و ديگران را به جاي خودشان نشاندند، استقلال نمي‌‏توانند پيدا کنند.»
حوزه ديگري که معمار بزرگ انقلاب اسلامي آن را براي استقلال کشور مهم‌تر از ساير حوزه‌ها مي‌دانند، حوزه اقتصاد است. حضرت امام(ره) بر اين باور بودند که؛ «اگر مملكت شما در اقتصاد نجات پيدا نكند، وابستگي اقتصادي داشته باشد،... وابستگي سياسي هم پيدا مي‏كنيم. وابستگي نظامي هم پيدا مي‏كنيم. بر مبناي همين رويکرد است که هر کشوري براي رهايي از وابستگي اقتصادي، تلاش مي‌کند که سياست‌هاي اقتصادي خود را براي رسيدن به خودکفايي در تأمين کالاهاي اساسي مورد نيازش ساماندهي کند. اقتصاد وابسته ايران در دوران رژيم پهلوي از يک سو و راهبرد تحريم اقتصادي نظام سلطه جهاني به رهبري آمريکا در طول سال‌هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي عليه ملت ايران از سوي ديگر، بهترين دليل در «عزم ملي» و «مديريت جهادي» براي دستيابي به استقلال اقتصادي و خودکفايي بود؛ موضوعي که دقيقاً منطبق بر اصول و آرمان انقلابي ملت ايران بوده است. معمار بزرگ انقلاب اسلامي با درک عميق از راهبردهاي دشمنان و آسيب‌پذيري‌هاي داخلي، بر موضوع بهره‌گيري از توانايي‌هاي داخلي و منابع طبيعي کشور در تأمين نيازهاي اساسي همواره تأکيد کردند و توجه به ظرفيت‌هاي داخلي و دستيابي به خودکفايي را راهبردي براي رویارویی با تحريم‌هاي اقتصادي دشمنان و استقلال اقتصادي ايران دانستند.
بر همين اساس، نه تنها حضرت امام به مسئله تحريم‌هاي اقتصادي به عنوان عامل بازدارنده و تهديد نگاه نکردند، بلکه آن را يک فرصت‌ مغتنم براي کشور دانستند و از آن به عنوان «تحفه‏‌اي الهي» ياد کردند و فرمودند: «اين محاصره اقتصادي را که خيلی از آن مي‏‌ترسند، من يک هديه‌‏اي مي‏دانم براي کشور خودمان، براي اينکه محاصره اقتصادي معنايش اين است که «مايحتاج» ما را به ما نمي‏‌دهند. وقتي که مايحتاج را به ما ندادند، خودمان مي‏‌رويم دنبالش.»
با نگاهي به تدابير و رهنمودهاي حضرت امام(ره) مي‌توان دريافت که؛ «اعتماد به خدا و توکل»، «خودباوري ملي در تمام سطوح»، «اعتماد به نفس»، «بسيج ظرفيت‌هاي انساني کشور و بهره‌گيري از منابع طبيعي داخلي»، «مرعوب نشدن در مقابل بيگانه و ايستادگي در برابر مشکلات و تنگناها»، «استفاده هوشمندانه از فرصت‌ها» و «برنامه‌ريزي صحيح براساس الگوي بومي توسعه و پيشرفت» از خطوط کلي و شاخصه‌هاي مهم خط امام(ره) در استقلال اقتصادي به شمار مي‌رود.
* پی‌نوشت‌ها در دفتر هفته‌نامه موجود است.


رهیافت سه
مهدي سعيدي

سبکي براي زيستن در مکتب حضرت روح‌الله(ره)
بسيج مستضعفين به فرمان حضرت امام خميني(ره) در پنجم آذرماه سال 1358 تشکيل شد. حضرت امام(ره) در همان ايام در ديدار با جمعي از پاسداران درباره ضرورت دفاع از کشور فرمودند: «مملكت اسلامي بايد همه‏اش نظامي باشد. تعليمات نظامي داشته باشد... يك مملكت بعد از يك چند سالي بشود يك كشوري با 20 ميليون جوان كه دارد بيست ميليون تفنگدار داشته باشد. بيست ميليون ارتش داشته باشد و اين يك همچه مملكتي آسيب‌بردار نيست.»(4/9/۱۳۵۸)
همين سخنان کافي بود تا نهالي نوپا در درون انقلاب اسلامي شکل گرفته و در رأس نهادهاي انقلابي، حافظ نظام اسلامي قرار گيرد و آنچنان در مسير تکاملي حرکت کند که بعدها به شجره‌ طيبه و درخت تناوري تبديل شود که به فرموده حضرت روح‌الله(ره) امروز ديگر «شكوفه‏هاي آن بوي بهار وصل و طراوت يقين و حديث عشق مي‏دهد.»
در وراي جلوه‌هاي ايستادگي و مقاومت بسيجيان در ميدان دفاع از سرزمين اسلامي، شاهد تجلي تفکر، نگرش، فرهنگ و سبک زندگي‌اي بوديم که پيش از آن تنها در عصر ائمه(علیهم‌السلام) نمونه‌هايي از آن را مي‌توان مشاهده کرد. سبک زندگي متفاوتي که از جوان بسيجي يک عارف بالله و مجاهد في‌سبيل‌الله مي‌ساخت.
هرچند مي‌توان گفت که نگرش بسيجي همزاد انقلاب اسلامي است و به واقع سبک و نوعي از زندگي است که انقلاب اسلامي مبتني بر آموزه‌هاي اسلامي و قرآني براي انسان قرن بيستم ارائه کرده است، اما ظهور و بروز حقيقي و فراگير آن را بايد در دوران هشت سال دفاع مقدس مشاهده کرد.
به واقع مدينه فاضله انقلاب اسلامي در اردوگاه‌هاي بسيجيان در دوکوهه، کرخه، کارون، کوزران و... عينيت يافت؛ جامعه آرماني‌اي که در آن همه فضايل انساني تجلي يافته بود و حکايت از عيني بودن و دست‌يافتني بودن آن فضايل داشت.
براي رسيدن به شناختي حقيقي از معناي بسيجي و مولفه‌ها و شاخصه‌هاي سبک زندگي بسيجي، بايد به سراغ آرا و نظرات امام بسيجيان رفت و کلام ايشان را مرور کرد. با مرور آرا و نظرات ايشان مي‌توان موارد زير را به عنوان مهم‌ترين شاخصه‌هاي سبک زندگي بسيجي برشمرد:
اهل اخلاص: بسيج لشكر مخلص خداست كه دفتر تشكل آن را همه مجاهدان از اولين تا آخرين امضا کرده‏اند. من همواره به خلوص و صفاي بسيجيان غبطه مي‏خورم و از خدا مي‏خواهم تا با بسيجيانم محشور گرداند، چرا كه در اين دنيا افتخارم اين است كه خود بسيجي‏ام.‏ (2/9/۱۳۶۷)
اهل گمنامي: بسيج مدرسه عشق و مكتب شاهدان و شهيدان گمنامي است كه پيروانش بر گلدسته‏هاي رفيع آن، اذان شهادت و رشادت سر داده‏اند. (2/9/۱۳۶۷)
اهل عمل به تکليف: همه ما مأمور به اداي تكليف و وظيفه‏ايم، نه مأمور به نتيجه... راستي مگر فراموش كرده‏ايم كه ما براي اداي تكليف جنگيده‏ايم و نتيجه، فرع آن بوده است. (3/12/۱۳۶۷)
اهل ايستادگي: ما پافشاري تا آخر داريم و جوان‌هاي ما و ارتش ما و سپاه ما و بسيج ما و همه و همه ايران همه در اين متفقند كه بايد ما در صحنه باشيم، دفاع كنيم از حقوق مسلمين. (29/1/۱۳۶۴)
اهل ايثار و فداکاري: در حوادث گوناگون پس از پيروزي انقلاب خصوصاًً جنگ، بودند نهادها و گروه‌هاي فراواني كه با ايثار و خلوص و فداكاري و شهادت‌طلبي، كشور و انقلاب اسلامي را بيمه كردند. ولي حقيقتاًً اگر بخواهيم مصداق كاملي از ايثار و خلوص و فداكاري و عشق به ذات مقدس حق و اسلام را ارائه دهيم، چه كسي سزاوارتر از بسيج و بسيجيان خواهد بود. (2/9/۱۳۶۷)
اهل روحيه جهادي: نقش جهاد سازندگي در جنگ، كمتر از نيروهاي نظامي نبوده و نيست و اين اقراري است مكرر از سوي فرماندهان ارتشي و سپاهي ما كه اگر جهاد نبود، پيروزي با اين سرعت به دست نمي‏آمد. بايد اعتراف كرد كه اينان بزرگ‌ترين آبرو را به انقلاب اسلامي خود داده‏اند و با تعهد به اسلام و ايمان به خداي تعالي در اين راه بهترين نمونه و الگو براي همه جوانان مسلمان و متعهد اسلامي گرديدند. امروز در گوشه و كنار كشور و در ميان دور افتاده‌ترين روستاهاي محروم و بد آب و هوا كه قدم بگذاريد با ايثارگران جهاد سازندگي مواجه مي‏شويد كه خيلي زودتر از شما خود را بدانجا رسانده‏اند و با نداشتن امكانات لازم، با هر وسيله‏اي كه در اختيار داشته و دارند، با تمام وجود در از بين بردن كمبودها و مشكلات و بيماري‌ها و نارسايي‌هاي مردم كوشش مي‏نمایند و در بسياري از موارد براي ايجاد وسايل رفاهي از ايثار جان خود دريغ نكردند. (27/3/۱۳۶۱)
اهل شهادت‌طلبي: خدا را سپاس مي‏گزاريم كه ملت و دولت و مسئولين و ارتش و سپاه و بسيج و نيروهاي مردمي و همه اقشار دلاور كشورمان در آمادگي كامل به سر مي‏برند و همه اهل جنگ و هنرآفرينان مدرسه عشق و شهادتند. ‏(6/5/۱۳۶۶)


 

صفحه 9 تاريخ  


 

آسیب‌شناسی انقلاب اسلامی بر مبنای وصیت‌نامه امام خمینی(ره)- بخش پایانی و جمع‌بندی
نادیده گرفتن سفارش‌های امام راحل و رهنمودهای مقام معظم رهبری
تهیه و تنظیم: سید مهدی حسینی

وصیت‌نامه میراث امام
بخش‌هایی از وصیت‌نامه سیاسی ـ الهی امام خمینی را سال گذشته از زاویه آسیب‌شناسی انقلاب اسلامی با عناوین و مباحث مختلف به بحث گذاشتیم و شماره‌های متعددی به آن اختصاص داده شد. این شماره مبحث پایانی و جمع‌بندی ارائه می‌شود. حضرت امام راحل آنچه که باید، فرموده و الحق وصیت‌نامه سیاسی ـ الهی‌اش که در سال ۱۳۶۱ و در فضای پس از سال‌های بحرانی تدوین شده و اکنون بیش از سی سال از آن می‌گذرد و حدود ۲۵ سال است که در اختیار عموم قرار گرفته و نام‌های «منشور انقلاب»، «صحیفه استقلال»، «زبور حکومت اسلامی» و «صحیفه انقلاب» یا «سند محکم انقلاب اسلامی» به آن لقب داده شده، در واقع هم منشور جامعی است که حاوی نکات بسیار مهم و راه‌گشا در هدایت و عبور جریان انقلاب از بحران‌ها است و موضوع مورد نیازی نبوده که در آن بیان نشده باشد و به تعبیر اهل علم و کلام و فلسفه از آنجا که «حکمت عملی» همیشه بر اساس «حکمت نظری» شکل می‌گیرد و اساس احکام عملی و فرعی اسلامی بر پایه احکام عقیدتی آن استوار است، حضرت امام پیشگفتاری را به‌عنوان زیربنای فکری دستورهای عملی و ارشادهای تاریخ‌ساز خویش نوشته‌اند که راز نوشتن این پیشگفتار را می‌توان در همین نکته جست‌وجو کرد. پیامبر عظیم‌الشأن اسلام بنیانگذار این سیره گرانمایه در تاریخ مسلمانان است و احادیث معروف «ثقلین»، «سفینه» و «غدیر» و... گواه این مدعا است که حضرت امام خمینی همان خط را دنبال کرد و در کنار ابلاغ دستورالعمل‌ها وصیت‌نامه خود را به یادگار گذاشت تا انقلاب از آسیب‌ها مصون بماند و دستاوردها حفظ شود.
وصیت‌نامه سند محکم انقلاب
گرچه وصیت‌نامه سیاسی ـ الهی امام راحل به‌عنوان یک واحد درسی در نظر گرفته شده اما جای بسی تأسف است که هنوز در عرصه فرهنگ و آموزش جایگاه واقعی خود را نیافته است و در سطح ابتدایی با آن برخورد شده و می‌شود. در حالی که این سند محکم انقلاب است و ناشی از تفکر و اندیشه شخصیتی است که تمام عمر ۹۰ ساله‌اش را برای عزت اسلام و مسلمین به کار گرفت.امام فقیهی برجسته، متفکری بی‌نظیر، اسلام‌شناسی راستین، عارفی ربانی و مربی بی‌بدیل بود که موفق شد انسان‌ها را تا اوج قله‌های رفیع سعادت و کمال رهنمون کند و این وصیت‌نامه عصاره‌ای از رهنمودها و دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرات ایشان است.
وصیت‌نامه امام راحل دارای ابعاد مختلف و جامعیت ویژه‌ای است، بدون تردید در تربیت نسل‌ها برای همه عصرها کاربرد راهبردی دارد و ایشان در آغاز به این نکته اشاره دارند که به ‌دلیل «امید به انقلاب و بقای دستاوردهای آن» اقدام به نوشتن کرده‌اند.
نگارنده این وصیت‌نامه شخصیتی است از تبار عظمای عام امام زمان(عج) که عمری را در ترویج حقایق اسلام سپری کرد و سرانجام انقلاب بزرگی را به نام دین اسلام در تاریخ معاصر جهان به پیروزی رساند و بر اساس رهنمودها و رهبری الهی خود حکومت و نظام جمهوری اسلامی را برخلاف میل باطنی دول شرق و غرب تأسیس کرد. محتوای این وصیت‌نامه آینده‌ساز است و برای نسل حاضر و آیندگان الزاماً باید تعلیم داده شود تا همه انسان‌ها از زلال هدایت آن بهره‌مند شوند. باید همت کرد و راه و هدفش را شناخت و در آن مسیر به پیش‌ رفت.
وصیت‌نامه نشان دادن افق آینده انقلاب
حضرت امام راحل در وصیت‌نامه سیاسی ـ الهی‌شان، راه‌ کج گذشته را یادآور شدند و گره‌های کور را باز کردند و همه نقاط آسیب‌پذیری انقلاب را به همه مسئولان و دست‌اندرکاران یادآور شدند، از آثار اساسی متون دینی به‌عنوان افتخارات یاد کردند، پیشگیری از انحرافات را یادآور شدند و علاوه بر آنها افق روشنی از آینده انقلاب را هم ارائه دادند و مرقوم فرمودند: اینجانب با آنچه در ملت عزیز از بیداری و هوشیاری و تعهد و فداکاری و روح مقاومت و صلابت در راه حق می‌بینم، امیدوارم که به فضل خداوند متعال این معانی انسان به اعقاب ملت منتقل شود و نسلاً بعد نسل بر آن افزوده گردد.» با یادآوری این نکات و اتمام حجت‌ها است که مرقوم داشتند: «با دلی آرام و قلبی مطمئن و روحی شاد و ضمیری امیدوار به فضل خدا از خدمت خواهران و برادران مرخص[می‌شوم] و به سوی جایگاه ابدی سفر می‌کنم و به دعای خیر شما احتیاج مبرم دارم و از خدای رحمان و رحیم می‌خواهم که عذرم را در کوتاهی خدمت و قصور و تقصیر بپذیرد.» امام راحل با عمری خدمت صادقانه به مردم که همه عاشق و شیفته او بودند خطاب به آنها مرقوم داشتند: «و از ملت امیدوارم که عذرم را در کوتاهی‌ها و قصور و تقصیرها بپذیرند و با قدرت و تصمیم اراده به پیش روند و بدانند که با رفتن یک خدمتگزار در سد آهنین ملت خللی حاصل نخواهد شد که خدمتگزاران، بالا و والاتر در خدمتند. والله نگهدار این ملت و مظلومان جهان است.»
بزرگ‌ترین خطر برای انقلاب
پس از رحلت امام، رهبر معظم انقلاب، حضرت آيت‌الله العظمی امام خامنه‌ای در رابطه با تداوم راه‌ امام و حفظ دستاوردها نکات بسیار مهمی را یادآور شدند و در همان ایام چهلم رحلت، بزرگ‌ترین خطر را یادآور شدند و فرمودند: «اما امروز در فقدان امام و چشم بینای انقلاب، باید اینگونه عمل کنیم. اگر این نعمت را با خود نداریم، بیایید سامعه و شامه و ذائقه و لامسه و همه احساس‌های مکمون و مکنون خود را بیش از گذشته به کار اندازیم. امروز باید بیشتر کار کنیم. بیشتر فکر کنیم و همبستگی بهتری داشته باشیم تا بتوانیم وظایف‌مان را انجام دهیم. انقلاب به سرچشمه‌های بیاض و جوشان استعدادهای بشری نیاز دارد، باید برای تأمین این نیاز بکوشیم و این عمل به وصیت بزرگمردی است که جای خالی او را همه با وجودمان لمس می‌کنیم. اگر بخواهیم انقلاب، با همان سرعت و شتاب و با همان اتقان و استقامت و درست در همان خط صحیح اسلام و بدون گرایش به چپ و راست، حرکت کند، باید هدف‌هایی که بر قله‌ بلند آرزوهای ملت ما ـ بلکه ملت‌های اسلامی ـ می‌درخشند، همواره مقابل دیدگان ما باشد. باید تلاش خود را برای تحقق این هدف‌ها مضاعف کنیم و از مشکلات نهراسیم. بزرگ‌ترین خطر این نیست که ما از رفتن باز بمانیم یا خسته شویم، بزرگ‌ترین خطر این است که چشم‌انداز ترسیم شده و هدف‌های تعریف شده را گم کنیم و نبینیم. نگذارید غبارها و ابرها، جلوی این هدف‌ها و آرمان‌ها را بگیرد.» در واقع اساسی‌ترین و کلیدی‌ترین هدف‌ها و آرمان‌های امام راحل در وصیت‌نامه سیاسی ـ الهی است که از آن به‌ منشور انقلاب یاد کردیم. یا به عبارتی نادیده گرفتن توصیه‌ها، سفارش‌های حضرت امام و مقام معظم رهبری یکی از آسیب‌های بزرگی است که متوجه انقلاب اسلامی بوده و است و ایستادگی رؤسا، مقامات و مسئولیت‌ دستگاه‌ها روی مواضع امام(ره) را می‌طلبد تا دستاوردها و اهداف و آرمان‌های امام حفظ شود و هر کس وظیفه امروز خودش را درست بداند و بفهمد و عمل کند.
وظیفه امروز
حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب همواره ادامه راه امام و استفاده از وصیت‌نامه ایشان، را گوشزد کرده‌اند و در یکی از رهنمودها‌ی‌شان در ایام رحلت امام در خردادماه ۱۳۶۸ وظیفه‌ کلی همه مجموعه‌ها را یادآور شدند و در بخشی از بیانات‌شان فرمودند: «وظیفه اول، این است که صلابت و ابهت و عزت انقلاب را حفظ کنیم و راه امام را با قاطعیت ادامه دهیم و تسلیم باج‌خواهی‌های دشمنان اسلام و انقلاب نشویم. شرق و غرب عالم، این انقلاب را شناخته‌اند و زورگو‌های دنیا هم توقع‌شان را از جمهوری اسلامی کم کرده‌اند. ملت‌ها و دولت‌های ضعیف با ضعف خود، بزرگ‌ترین ضربه را به خودشان می‌زنند. چنین ملت‌ها و دولت‌هایی، از طرف قدرت‌های بزرگ مورد ترحم قرار نمی‌گیرند. قدرت‌های استکباری، باید بدانند که انقلاب ما مانند صخره است و نمی‌توان به او ضربه زد و چیزی از او کاست. ما باید اقتدار و ابهت را حفظ کنیم. امید ملت‌های مسلمان به انقلاب و جمهوری اسلامی به دلیل همین صلابت است. اینکه در رحلت امام شما، ملت‌های تحقیر شده اقصی نقاط جهان ـ با تمام فشاری که روی آنها وجود داردـ این گونه عزاداری می‌کنند و بر سر و سینه خود می‌کوبند، به دلیل این است که عزت و عظمت خودشان را درچهره آن مرد الهی می‌دیدند، از این رو او را دوست داشتند و به او علاقه‌مند شده بودند و به او عشق می‌ورزیدند و آن عزیز را مظهر موجودیت و هویت و عزت خودشان به حساب می‌آوردند. این افتخار برای جمهوری اسلامی باید محفوظ بماند. وظیفه دوم توجه به سازندگی و آبادانی کشور است. اگر ما نتوانیم کشور خود را بسازیم، ملت‌های مسلمان از ما مأیوس می‌شوند و دشمنان نسبت به ما جری خواهند شد. بدگوها خواهند گفت اینها نتوانستند کشورشان را بسازند و آباد کنند. ما وظیفه داریم برای آبادانی کشور تلاش کنیم...»
بنابر فرمایش رهبر معظم انقلاب باید میراث امام را حفظ کنیم که شاخص‌ترین آنها «حفظ نظام جمهوری اسلامی است.» آنچه از امام (رحمه‌الله علیه) به ارث مانده، ارزش‌های معنوی است که عمل به آنها صلابت و عزت برای اسلام و مسلمین به ارمغان می‌آورد و هرگونه فاصله از آن آسیب خواهد زد و برای این کار هم راهکار دادند و فرمودند: «همه با هم باشید.»
همه با هم باشید
امام راحل مکرر در دیدار با اقشار مختلف این جمله کوتاه را به کار می‌بردند، البته با همین راهبرد تمام امور انقلاب را به پیش بردند و تا آخرین لحظه‌عمرشان بر آن اصرار ‌ورزیدند. در مبحث پایانی آسیب‌شناسی انقلاب اسلامی بر مبنای وصیت‌نامه امام راحل برای حسن ختام از رهنمود امام خامنه‌ای استفاده می‌کنیم.ایشان ضمن بیان خاطره‌ای فرمودند: «در آن لحظه‌ای که امام(ره) ناراحتی قلبی پیدا کرده بودند، ما به ‌شدت نگران بودیم. وقتی که من رسیدم، ایشان انتظار و آمادگی برای بروز احتمالی حادثه را داشتند. بنابراین، مهم‌ترین حرفی که در ذهن ایشان بود قاعدتاً می‌باید در آن لحظه حساس به ما می‌گفتند. ایشان گفتند قوی باشید، احساس ضعف نکنید، به خدا متکی باشید، «اشداء‌ علی الکفار رحماء بینهم» باشد و اگر با هم بودید، هیچ کس نمی‌تواند به شما آسیبی برسانند. به نظر من، وصیت‌ سی‌صفحه‌ای امام(ره) می‌تواند در همین چند جمله خلاصه شود. او واقعاً حکیم بود و مصداق کامل (صیروه الانسان عالماً عقلیا مضاهیا للعالم العینی) محسوب می‌شد. انسان احساس می‌کرد که تمام حقایق عالم در او منعکس بود. او چیزهایی را به وضوح و روشنی و با همان نورانیت نفسانی و نگاه رحمانی و حکمت خودش ـ نه با استعداد و تمهید مقدماتی معمولی ـ می‌دید و می‌فهمید که دیگران، عصا زنان خودشان را به آن نقطه می‌رساندند. این مرد حکیم الهی مجرب دلسوزی که چندین سال این جامعه را اداره کرده بود، مهم‌ترین مسئله را همین چند کلمه می‌دانست که یکی از آنها (رحماء‌بینهم) است. من وصیت حقیقی امام (ره) را تحقق همین نکات می‌دانم.»


حكایت زمانه

افتتاح اولين مجلس شوراي اسلامي
انتخابات اولين دوره مجلس شوراي اسلامي در فاصله يک سال پس از پيروزي انقلاب، در روز ۲۴ اسفند ۱۳۵۸ برگزار شد و در اين انتخابات حدود ۱۱ ميليون نفر رأي دادند. گروهي از نمايندگان در‌‌‌ همان دور اول حائز اکثريت لازم شدند و گروهي ديگر به مرحله دوم رفتند. به اين ترتيب با برگزاري مرحله دوم و انتخابات ميان دوره‌اي مجموعاً ۲۶۳ نماينده به مجلس راه يافتند. با انتخاب نمايندگان، اولين دوره مجلس شوراي اسلامي در روز سيزده رجب سال ۱۴۰۰ هجري قمري همزمان با ميلاد امام علي(ع) (برابر با هفتم خرداد ۱۳۵۹) رسماً افتتاح شد.
مجلس اول پس از قرائت آياتي از قرآن مجيد، با سخنان آيت‌الله مهدوي‌کني، سرپرست وقت وزارت کشور افتتاح شد. مهدوي‌کني در این جلسه گفت: «اينک من طبق وظيفه‌اي که دارم و به من محول شده و طبق گزارشي که از دبيرخانه به اينجا ارائه شده جناب آقاي دکتر يدالله سحابي را دعوت مي‌کنم به عنوان رئيس سني و جناب آقاي مهندس مهدي بازرگان به عنوان نايب‌رئيس سني که به جايگاه تشريف بياورند، منشي‌ها جناب آقاي رضا رمضاني و خورشيد دوست.»
پس از قرار گرفتن هيئت ‌رئيسه سني در جايگاه، پيام امام خميني به مناسبت افتتاح مجلس توسط حاج سيداحمد خميني قرائت شد. متن پيام به اين شرح است:
بسم‌الله‌الرحمن‌الرحيم
با خواست خداوند متعال و به مبارکي و ميمنت، در روزي بسيار بزرگ، مجلس شوراي اسلامي افتتاح مي‌شود. روز سيزدهم رجب که روز ولادت با برکت و با سعادت بزرگمرد تاريخ و معجزه دهر اميرالمؤمنين علي‌بن‌ابي‌طالب (صلوات‌الله و سلامه عليه) است، مجلس مقدس شوراي اسلامي که اولين مجلس جمهوري اسلامي و اولين مجلس است که با انتخابات آزاد انجام گرفت، گشايش مي‌يابد و من اميدوارم که اين مجلس به برکت اين روز مبارک، مجلس عدالت و پيرو اسلام و به نفع مسلمين و کشور اسلامي باشد. سپاس خداوند بزرگ را که در مدتي کوتاه ملت ايران موفق شد که اساس جمهوري اسلامي را با آزادي و آرامش بنيان گذارد و اين از برکت اسلام و وحدت کلمه قشرهاي متعهد اسلامي است. اينجانب طليعه اين مجلس مبارک را به ملت بزرگ و شما نمايندگان محترم تبريک عرض مي‌کنم و تذکراتي را که دوستان من، خود نيز توجه دارند، تکرار مي‌نمايم:
۱ـ شما دوستان محترم نماينده ملتي هستيد که جز به اسلام بزرگ و عدالت الهي ـ اسلامي فکر نمي‌کنيد و انتخاب شما براي پياده نمودن عدالت اسلامي است که در طول سلطنت ظالمانه و غاصبانه رژيم شاهنشاهي از آن محروم بودند. رژيمي که ثروت سرشار کشور را به خود و هم‌پيمانان ناميمون خود اختصاص داد و براي ادامه سلطه جباران خود به جيب ابرقدرت‌ها ريخت و ملت مظلوم را در سطح بسيار وسيعي از اولين احتياجات محروم و به خاک سياه نشانيد و کشور را در تمام زمينه‌هاي فرهنگي، اقتصادي، سياسي و نظامي وابسته به اجانب خصوصاً آمريکا کرد. ببينيم شما و دولت منتخب شما با ملت مستضعف که به برکت انقلابش همه ما را از انزوا خارج نمود، چه خواهيد کرد.
۲ـ اميد آن است که رسيدگي به حال مستضعفين و مستمندان کشور که قسمت اعظم ملت مظلوم را در بر مي‌گيرد، در رأس برنامه‌ها قرار گيرد و در نخستين مجلس شوراي اسلامي طرح‌هايي جدي در رفاه حال اين طبقه محروم داده شده و از طرف دولت منتخب شما بدون مسامحه به مورد اجرا گذاشته شود تا در پيشگاه خداوند متعال بعضي از ديون خودتان را به اين طبقه عزيز که جان خود را براي اسلام و آزادي و استقلال کشور در طبق اخلاص گذاشته و پيروزي را براي انقلاب اسلامي به ارمغان آوردند، ادا کرده باشيم.
۳ـ شما منتخبين مجلس که از پشتيباني جدي ملت عزيز برخورداريد بايد با کمال قدرت در مقابل قدرت‌هاي شيطاني که در رژيم دست‌نشانده سابق حاکم بر سرنوشت ما بودند، بايستيد و از هيچ قدرتي غير از قدرت خداوند قاهر نهراسيد و جز به مصالح کشور به چيز ديگري فکر نکنيد و متوجه باشيد که در خارج از مجلس با صحنه‌سازي‌ها و اغفال چه بسا چپ‌گرايان و يا راست‌گرايان و ريشه‌هاي فاسد رژيم سابق طمع کنند تا با نفوذ در مجلس مقاصد شوم اجانب را تحميل نمايند. بايد همه با هوشياري در طرح‌ها و مسائل روز دقت فرماييد و از کيد دشمنان به خداي تعالي پناه ببريد. خداوند متعال همه ما را از لغزش‌ها نگه دارد.
۴ـ بحمدالله در مجلس، دانشمندان و علماي آشنا به احکام شرع مطهر حضور دارند و فقهاي نگهبان حاضرند، لکن لازم است طرح‌هايي که در مجلس مي‌گذرد مخالف با احکام مقدسه اسلام نباشد و با کمال قدرت با پيشنهاد‌هاي مخالف شرع مقدس که ممکن است از روي ناآگاهي و غفلت طرح شود، شديداً مخالفت نماييد و از قلم‌هاي مسموم و گفتار منحرفين هراس نداشته باشيد و سخط خالق را براي رضاي مخلوق تحصيل نکنيد و خداوند قاهر و قادر را حاضر و ناظر بدانيد.
۵ـ اين مجلس که اولين دوره در جمهوري اسلامي است، الگويي است براي مجالس آينده و هر سنت حسنه يا سيئه‌اي ممکن است در مجالس ديگر اثر بگذارد و براي شما اجر جزيل و يا خداي نخواسته وزر و وبال به بار آورد. لازم است در مذاکرات و در برخورد آرا به طور آرام و با احترام متقابل عمل شود، نه مثل دوره‌هاي رضاخان و بعد از آن و لازم است از دسته‌بندي‌ها و جهت‌گيري‌هاي غيراصولي براي کوبيدن طرف متقابل جداً احتراز شود که تنها حل مسائل در محيط آرام امکان‌پذير است.
۶ـ ويژگي اين مجلس و محيط کشور در اين دوره ايجاب مي‌کند که مجلس و دولت هماهنگ شده تا بر مشکلات کشور فايق آيند و هيچ يک از نهادهاي جمهوري اسلامي خصوصاً مجلس و رئيس‌جمهوري و دولت براي يکديگر و ديگران کارشکني نکنند و خود را به طور جدي در خدمت اسلام و کشور درآورند تا خداي متعال آنها را پشتيباني فرمايد و نداي آسماني انسان‌ساز «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا» را در نظر داشته و اطاعت نمايند و از نازعه و تفرقه اجتناب نمايند و به امر آموزنده الهي گوش فرا دهند «وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ ريحُکُمْ» که دنباله تنازع، فشل و شکست و رفتن رنگ و بو و آبروست.
۷ـ سياست نه شرقي و نه غربي را در تمام زمينه‌هاي داخلي و روابط خارجي حفظ کنيد و کسي را که خداي نخواسته به شرق يا غرب گرايش دارد هدايت کنيد و اگر نپذيرفت او را منزوي نماييد و اگر در وزارتخانه‌ها و نهادهاي ديگر کشور چنين گرايشي باشد که مخالف سير اسلام و ملت است اول هدايت و در صورت تخلف استيضاح نماييد که وجود چنين عناصر توطئه‌گر در رأس امور يا در پست‌هاي حساس موجب تباهي کشور خواهد شد.
۸ـ طرح‌ها و پيشنهادهايي را که مربوط به عمران و رفاه حال ملت خصوصاً مستضعفين است، انقلابي و با سرعت تصويب کنيد و از نکته‌سنجي‌ها و تغيير عبارات غير لازم که موجب تعويق امر است، اجتناب فرماييد و از وزارتخانه‌ها و مأموران اجرا بخواهيد که از کاغذبازي‌ها و غلط‌کاري‌هاي زمان طاغوت اجتناب کنند و رفاه ملت مظلوم و عقب‌افتادگي‌هاي آن‌ها را به طور ضربتي تحصيل و ترميم کنند.
۹ـ در ادارات دولتي قوانين دست و پاگيري که در مجالس غيرقانوني رژيم سابق به تصويب رسيده و موجب تعويق يا تعطيل امور شده و مي‌شود و جامعه را به تنگ آورده است به طور انقلابي لغو کنيد، گرچه لغو است و به جاي آنها قوانين مترقي را که رفاه ملت در آن‌ها به بهترين وجه ملاحظه شده باشد جايگزين گردانيد.
۱۰ـ مجلس جمهوري اسلامي، ‌‌‌همان سان که در خدمت مسلمين است و براي رفاه آنان فعاليت مي‌نمايد، براي رفاه و آسايش اقليت‌هاي مذهبي که در اسلام احترام خاصي دارند و از قشرهاي محترم کشور هستند، اقدام و فعاليت مي‌نمايد و اساساً آنها با مسلمانان در صف واحد براي کشور خدمت مي‌کنند و در صف واحد از تمام ارزش‌ها و مآثر آن برخوردار مي‌باشند.
۱۱ـ از حضرات فقهاي نگهبان تقاضا مي‌شود که در مأموريت مهم خود به هيچ‌وجه ملاحظه اشخاص و يا گروه‌هاي انحرافي را ننموده و به وظيفه بسيار خطير خود قيام و اقدام نموده و نگهباني از اسلام و احکام مترقي آن نمايند و خدمت خود را با قدرت تمام در پيشگاه خداوند متعال و ولي مطلق او، حضرت ولي‌الله اعظم امام عصر (عجل‌الله تعالي فرجه شريف) عرضه دارند. از خداوند متعال عظمت اسلام و مسلمين و کشور عزيز را خواستارم.
والسلام علي‌المسلمين و علي عبادلله‌الصالحين.
چهارشنبه هفتم خرداد ماه ۱۳۵۹ / سيزده رجب ۱۴۰۰
روح‌الله الموسوي‌الخميني
پس از قرائت پيام امام، ابوالحسن بني‌صدر، رئيس‌جمهوري وقت سخنراني کرد، سپس گروهي از جوانان حسينيه ارشاد به اجراي سرودهاي انقلابي پرداختند و پس از آن آيت‌الله مهدوي‌کني مجدداًً به جايگاه آمد و پيام اعضاي شوراي نگهبان قانون اساسي را قرائت کرد.
جلسه با قرائت متن سوگندنامه نمايندگان توسط دکتر سحابي رئيس مجلس با تکرار اعضاي جلسه همراه شد. متن سوگند نمايندگان به اين شرح بود: «بسم‌الله الرحمن الرحيم. من در برابر قرآن مجيد، ‌به خداي قادر متعال سوگند ياد مي‌کنم و با تکيه بر شرف انساني خويش تعهد مي‌نمايم که پاسدار حريم اسلام و نگاهبان دستاوردهاي انقلاب اسلامي ملت ايران و مباني جمهوري اسلامي باشم و وديعه‌اي را که ملت به ما سپرده به عنوان اميني عادل پاسداري کنم و در انجام وظايف وکالت، امانت و تقوا را رعايت نمايم و همواره به استقلال و اعتلاي کشور و حفظ حقوق ملت و خدمت به مردم پايبند باشم، از قانون اسلامي دفاع کنم و در گفته‌ها و نوشته‌ها و اظهارنظر‌ها، استقلال کشور و آزادي مردم و تأمين مصالح آنها را مد نظر داشته باشم.» به اين ترتيب مراسم افتتاح اولين دوره مجلس، با امضاي قسم‌نامه توسط تک‌تک نمايندگان توسط رئيس مجلس ختم شد.
پس از تصويب اعتبارنامه‌ها و رد اعتبارنامه ۱۲ نفر انتخابات هيئت‌رئيسه دائم صورت گرفت و اکبر هاشمي رفسنجاني عهده‌دار رياست مجلس شد. مجلس اول در تاريخ (۷/۳/۱۳۵۹) آغاز به کار کرد.


امام در گذر زمان 195


نگاهی گذرا به پیام‌های تسلیت به رهبر معظم انقلاب ـ ۳
ارسال پیام تسلیت به مناسبت رحلت امام خمینی(ره) از طرف ملل مختلف جهان خطاب به حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خامنه‌ای حجم بسیار بالایی را در بر گرفت. در شمارگان پیشین برخی از آنها ارائه شد. در این شماره به ذکر دو مورد دیگر اکتفا می‌کنیم. هیئت‌مدیره انجمن مسلمانان ایتالیا، با ارسال نامه‌ای ضمن تسلیت به جمیع مسلمانان جهان و دولت و مردم ایران به تجلیل از شخصیت امام(ره) پرداخت و نوشت: «امام مبارز، تمام زندگی خود را در جنگ علیه استکبار و کفر برای پیروزی اسلام وقف کرد. رسالت او موجب شد تا چهره منافقین از پس پرده تزویر و ریا به درآید و چهره واقعی آنها که مزدور امپریالیسم هستند نمایانده شود. تعالیم او مسلمانان را از انفعال به در آورد و مصمم کرد تا در راه خدا به جهاد برخیزند، قاطعیت، نجابت و جرئت اسلاف امام خمینی(ره) بار دیگر در ایشان زنده شد. آن فقید به هنگام برخورداری از کلیه امکانات، بی‌علاقگی خود را نسبت به دنیا نشان داد و برعکس علاقه خود را به حکومت نه به عنوان قدرت، بلکه به مثابه وسیله‌ای برای دعوت انسان‌ها به راه راست و دفاع از مذهب نشان داد. خداوند امت وی را در صراط مستقیم خود محفوظ بدارد تا با وحدت خود به ریسمان الهی چنگ زنند. آرزو می‌کنیم ثمره تعالیم امام در میان مسلمانان باقی بماند و وی برای همیشه به عنوان اسوه حسنه جاویدان بماند.»
مورد دیگر توسط مؤسس و رئیس انجمن جوانان پاکستان ارسال شد. وی نوشت: «حضرت آیت‌الله روح‌الله خمینی بزرگ‌ترین پشتیبان پاسداری از حرمت پیامبر و عاشق راستین رسول‌الله و دلسوز انسان‌ها بودند، ترویج و تبلیغ و گسترش آیین اسلام بزرگ‌ترین مقصد ایشان بود و در همین راستا پوزه قدرت‌های طغیانگر را به خاک مالیدند. این خاطره‌ها تا ابد جاودان خواهد ماند. ما از اقدام آیت‌الله خمینی در زمینه فریاد اعتراض علیه سلمان رشدی ـ یزید زمان ـ تجلیل به عمل می‌آوریم. از میان سران جهان اسلام، امام خمینی اولین کسی بودند که عرصه حیات را بر اهانت‌کننده به ساحت مقدس پیامبر تنگ نمودند. خدمات مذهبی، تربیتی و اخلاقی حضرت آیت‌الله خمینی از یاد نرفتنی است. ایشان بشریت را از بند ستمگران و ظالمین رهایی بخشیدند. امام خمینی در دل ملت پاکستان بالاخص جوانان پاکستان زنده و جاودانند. جوانان پاکستان در راه پیروزی نهایی نهضت امام خمینی از مرگ دریغ نخواهند کرد.
این کارنامه امام خمینی که با راه انداختن انقلاب اسلامی لطمه شدیدی به دشمنان اسلام وارد ساخت، مورد تجلیل و تقدیر است. کاش امام خمینی عمر بیشتری می‌داشتند تا انقلاب اسلامی در سرتاسر دنیا گسترش می‌یافت. از خداوند درجات متعالی برای آیت‌الله خمینی و صبر و تحمل برای ملت ایرانی مسئلت دارم.» راجه اورنگ زیب‌خان


از لابه لاي تاریخ

ساواك و سانسور ـ 7
ساواك مطالب نشريات را پیش از چاپ بررسي مي‌كرد و به تشخيص خود جملات و واژه‌ها را حذف و اضافه مي‌کرد. ساواك در نشريات مختلف چنين القا مي‌كرد كه رژيم پهلوي تنها برآورنده آمال و آرزوهاي ملي ـ مذهبي و نيز رهنمون‌كننده كشور به سوي توسعه و تعالي است. در همين راستا، ساواك درباره انتشار مطالب مربوط به تاريخ دوران معاصر ايران و به‌ويژه دوران پهلوي حساسيت نشان مي‌داد. در موارد متعددي نيز ساواك ارباب مطبوعات را وادار مي‌كرد براي تجليل از نقش رژيم پهلوي در تاريخ معاصر ايران، مقالات، نوشته‌ها و اسناد سفارش شده و جعلي منتشر كنند. برای نمونه نشريات هيچ‌گاه نتوانستند درباره تحولات سياسي ايران پس از كودتاي 28 مرداد 1332 و مسائلي نظير كودتا، كنسرسيوم نفت، پيمان سنتو و غيره مطالب مستندي چاپ كنند. در سال‌هاي پس از اجراي انقلاب به اصطلاح سفيد شاه نيز سانسور شديدي بر مطبوعات حاكم شد و روزنامه‌ها و نشريات از تجزيه و تحليل درست حوادث و وقايع دوران انقلاب سفيد و تبعات آن منع شدند. برای نمونه هنگامي كه مجله «فردوسي» مطلبي تاريخي از محمدابراهيم باستاني پاريزي چاپ كرد كه طي آن به نقش زنان در دربار ساساني اشاراتي شده بود، ساواك انتشار آن را برخلاف مصلحت حكومت تشخيص داد و مديرمسئول مجله فردوسي را بازخواست کرد و تا مدت‌ها از ارائه كمك مالي به اين نشريه خودداري ورزید.
اخبار مربوط به اقدامات سوء حكومت پهلوي توسط ساواك سانسور مي‌شد و نشريات قادر نبودند مطلبي در اين‌باره بنويسند. برای نمونه هنگامي كه رژيم پهلوي درصدد برآمد استقلال بحرين را به رسميت بشناسد و با تجزيه ايران موافقت كند، ساواك، مطبوعات را از درج هرگونه خبر، گزارش و مقاله‌اي كه مي‌توانست در تعارض با اين سياست حكومت قرار گيرد، برحذر داشت. نشريات صرفاً اجازه يافتند موضوع استقلال بحرين را بر اساس ديدگاه‌هاي حكومت و ديكته‌هاي ساواك منعكس كنند.
در جريان حضور حكومت ايران در ناآرامي‌هاي ظفار ـ عمان ـ كه طي آن، صدها نفر از نيروهاي ايراني كشته و زخمي شدند، ساواك سانسور خبري شديدي بر مطبوعات حاكم كرد و از انعكاس اخبار مربوط به اين واقعه شد. نيز زماني كه در جريان برگزاري جشن‌هاي 2500 ساله شاهنشاهي، حكومت پهلوي توسط رسانه‌هاي گروهي و نشريات و روزنامه‌هاي كشورهاي خارجي مورد انتقاد شديد قرار گرفته بود، نشريات داخلي هيچ‌گاه نتوانستند مطلبي در انتقاد از اين نمايش بزرگ به چاپ برسانند. ساواك، در نشريات و روزنامه‌هاي وابسته، تبليغات گسترده‌اي در حمايت از ضرورت برگزاري هرچه مجلل‌تر و باشكوه‌تر جشن‌هاي 2500 ساله به چاپ رسانيد. ساواك تلاش مي‌كرد خط‌مشي، موضع‌گيري، آرزوها و اهداف حكومت پهلوي را در نشريات تبليغ و توجيه و از آن حمايت كند. چنانكه وقتي در جريان انتخابات رياست‌جمهوري آمريكا در سال 1355، شاه به ضرورت پيروزي جمهوري‌خواهان و شكست جيمي‌‌كارتر ـ نامزد دموكرات‌ها ـ تمايل نشان داد، نشريات و روزنامه‌هاي داخل كشور نيز از انتشار هرگونه مطلبي به نفع حزب دموكرات و نامزد آنان در انتخابات رياست‌جمهوري آمريكا (جيمي‌كارتر) منع شدند و نشريات و روزنامه‌ها تحت فشار قرار گرفتند تا فقط مطالبي در چارچوب سياست‌هاي شاه و حكومت منتشر كنند.


 

صفحه 10
بین الملل

 

 

آرايش جديد در معادلات جهاني
قاسم غفورييي


شايد كمتر كسي گمان مي‌كرد كه مناقشات ميان روسيه و غرب بر سر اوكراين به تقابلي گسترده در صحنه جهاني مبدل شود. طرفين در موضوعاتي همچون سوريه در برابر يكديگر قرار گرفته بودند، اما تحولات اوكراين دامنه آن را به عرصه‌هاي گسترده‌‌تري سوق داد كه تأثیر آن را در بسياري از معادلات جهاني مي‌توان مشاهده كرد.
در كنار تقابل‌هاي نظامي و سياسي و تحركات هر كدام از طرفين در عرصه اوكراين، رفتارهاي منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي روسيه و غرب براي تقويت مواضع، امري قابل توجه است به‌گونه‌اي‌ كه مي‌توان گفت جهان در مناقشه اوكراين درگير تقابل ميان روسيه و غرب است.
در يك طرف اين جريان، آمريكا و اروپا قرار دارند؛ كشورهايي كه به دليل برابري توان نظامي با روسيه، توان اقدام نظامي عليه آن را ندارند و در حوزه اقتصاد نيز باوجود ادعاي تحريم، عملاً نمي‌توانند اقدامي صورت دهند، چنانكه بسياري از سران اروپا از جمله «اشتاين ماير» وزير امور خارجه آلمان به صراحت بر پيامدهاي منفي تحريم روسيه اذعان كرده‌اند.
با اين شرايط، اروپا و آمريكا به دنبال تنگ‌تر كردن حلقه محاصره روسيه با هدف عقب‌گرد آن از اوكراين و حتي سوريه هستند. ناتو با رويكرد به توسعه مناطق نفوذ در اروپاي شرقي از جمله در بلغارستان، لهستان، روماني، ليتواني و... مأموريت محاصره نظامي روسيه را اجرا مي‌كند. ناتو حتي توافقاتي نيز با ژاپن صورت داده است. آمريكايي‌ها نيز با بهانه خروج نيروهاي‌شان از افغانستان، حوزه آسياي مركزي و قفقاز را براي تقويت نظامي‌گري در نظر گرفته‌اند.
به بازي گرفتن كشورهاي عربي، بخش ديگر اين تحركات است. در كنار گسترش همكاري‌هاي سياسي و امنيتي ـ برگزاري نشست رياض با حضور چاك هاگل، وزير دفاع آمريكا و اعضای شوراي همكاري خليج‌فارس ـ سوق دادن كشورهاي عربي به سمت آسياي مركزي و قفقاز از ديگر تحركات غرب است. برگزاري نشست مشترك شوراي همكاري خليج‌فارس و آسياي مركزي و قفقاز را مي‌توان در اين چارچوب ارزيابي كرد. در همين حال، بخشي از اين رويکردها شامل متحدان کشورهاي غربي نظير ژاپن و کره‌جنوبي است. آمريکا و اروپا و ناتو در حالي در کنار يکديگر قرار گرفته‌اند که کشورهاي شرق آسيا يعني کره‌جنوبي و ژاپن نيز به دليل هراس از اوضاع نابسامان و بحراني در منطقه و احتمال تهديد منافع‌شان سعي دارند تا موضعي غرب‌گرايانه اتخاذ کنند. کره‌جنوبي تحرکات اخير ناتو، آمريکا و اروپا را بهانه‌اي براي تقويت توان دفاعي خود مي‌داند و سعي دارد تا از وضعیت موجود براي رسيدن به منافع نظامي و سياسي بهره گيرد که برگزاري بزرگ‌ترين رزمايش کره‌جنوبي و آمريکا را مي‌توان در اين چارچوب ارزيابي کرد.
ژاپن به عنوان متحد غرب، بر سر جزاير مورد مناقشه با چين و روسيه سعي دارد تا از شرايط اوکراين براي جلوگيري از فعال‌تر شدن چين و روسيه در مناطق مورد مناقشه با توکيو بهره گيرد. شکست غرب در مسئله اوکراين برابر با تثبيت موقعيت روسيه در مناطق مورد مناقشه با ژاپن و به تبع آن، برتري پکن در مناقشات با توکيو خواهد بود.
بر اين اساس، ژاپن آشکارا به محکوم‌سازي رفتارهاي روسيه در اوکراين پرداخته و عملاً در کنار آمريکا قرار گرفته است تا شايد بتواند گامي براي تضعيف روسيه بردارد. البته نبايد فراموش کرد که توکيو از درگير بودن غرب و روسيه در اوکراين خرسند است، چراکه از يک‌سو، به دنبال تضعيف توان مسکو است و از سوي ديگر، به بهانه شرايط اوکراين، امتيازات نظامي از غرب دريافت مي‌کند.
در نقطه مقابل، روسيه نيز در حال چينش معادلات جديد است كه برگرفته از همگرايي منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي است. بخشي از اين رويكرد شامل گرايش بيشتر به اعضاي پيمان شانگهاي است. روسيه در حالي با اعضای بزرگ شانگهاي نظير چين، هند و ايران، روابط گسترده‌اي را در پيش گرفته كه تلاش دارد تا از ظرفيت‌هاي شانگهاي براي مقابله با تحركات اقتصادي غرب برخوردار شود. نشست سران شانگهاي با حضور مقامات ارشد چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان، مغولستان، ایران، پاکستان، هند و افغانستان در حالي هفته گذشته برگزار شد كه محور سخنان پوتين، رئيس‌جمهور روسيه در اين اجلاس و رايزني‌هاي حاشيه‌اي آن، لزوم همگرايي در برابر تحركات غرب بود. همزمان لاوروف، وزير امور خارجه روسيه از طرح حذف دلار از معادلات تجاري روسيه و متحدانش خبر داد.
مسكو در كنار نگاه ويژه به شانگهاي، نيم‌نگاهي نيز به متحدان خود در آمريكاي لاتين دارد. سفر لاوروف وزير خارجه روسيه به كوبا، بوليوي، ونزوئلا و... نمودي از اين رويكرد است. مسكو تلاش دارد تا ائتلافي سراسري از متحدان را در برابر غرب ايجاد کند كه بخش عمده‌اي از آن را اعمال فشار بر غرب در حوزه انرژي و مقابله با تهديدات اقتصادي غرب تشكيل مي‌دهد.
با توجه به آنچه ذكر شد، مي‌توان گفت مناقشه ميان مسكو ـ واشنگتن در حال گسترش به سراسر عرصه جهاني است، به‌گونه‌اي كه هر كدام در تلاشند تا ساختاري جديد از ائتلاف‌هاي جهاني را براي مقابله با ديگري ايجاد کنند. هر چند كه ايجاد نظام دو قطبي در جهان امروز به دليل نگاه استقلال‌طلبانه كشورها دور از ذهن است، اما روسيه و آمريكا برآنند تا متحداني را براي خويش بيابند تا حداقل در مقطع كنوني، بتوانند توان رويارويي با طرف مقابل را تقويت کنند. ائتلاف‌هايي كه شايد بلندمدت نباشد، اما در مقطع كنوني براي روسيه و آمريكا اهميت بسياري دارد و هر كدام به دنبال يافتن متحدان بيشتر در سراسر جهان هستند.


ضرورت عبور از ديكتاتوري جهاني با تغيير ساختار اقتصادي نظام بين‌الملل
رضا اشرفي

تحريم‌هاي يك‌جانبه بر اثر فشار آمريكا بر هر كشوري در ساختار نظام بين‌الملل از جمله سياست‌هاي نادرستي است كه بر اساس «ساخت كنوني اقتصادي نظام بين‌الملل» انجام مي‌شود. اين مسئله دست‌كم محصول دو پديده است كه بر مبناي بي‌عدالتي كلان در جهان اعمال مي‌شود. ابتدا اينكه، عليه هر كشور ضد هژمون آمريكايي اعمال مي‌شود. به هر شكل، آمريكا بر اين تصور است كه تنها قدرت برتر دنيا است و براي باقي ماندن در اين تصور از همه ابزارهاي لازم بهره‌مند مي‌شود كه اعمال فشارهاي رسانه‌ها و استفاده از قدرت نظامي از جمله آنها است.
دومين مسئله، به شكل و ساختار اقتصادي حاكم بر نظام بين‌الملل باز مي‌گردد. از زمان فاصله گرفتن دنيا از جنگ جهاني دوم كه محصول سرمايه‌داري افسارگسيخته بود،‌ ساختار اقتصادي نظام بين‌الملل بر مبناي تفكرات غربي و انديشه‌هاي ليبرالي پايه‌گذاري شد كه آمريكا در محور آن قرار داشت. اين مسئله پس از فروپاشي كمونيسم بيش از همه خود را نشان داد.
بر اين اساس، تحريم‌ها عليه هر كشوري كه تصور هژمونيك آمريكا را قبول نداشت، به طرق مختلف و با استفاده از ابزارهاي اقتصادي حاكم بر ساختار نظام بين‌الملل همچون بانك جهاني،‌ صندوق بين‌المللي پول و ... و همچنين ابزارهاي سياسي و حقوقي همچون سازمان ملل و ... اعمال شده است.
در طول اين مدت، هر كشوري كه ديكتاتوري سياسي، اقتصادي و نظامي آمريكا را پذيرفته است شامل چنين تحريم‌هايي نشده است، اما همه يا عمده كشورهاي مخالف به طور مختلف درگير اين مسئله بودند. در آخرين نمونه آن مي‌توان به اختلافات روسيه و آمريكا در زمينه‌هاي مختلف از جمله خاورميانه و شرق اروپا اشاره کرد.
اگرچه تحريم‌هاي آمريكا عليه روسيه بيش از هر چيز به اتحاديه اروپا و كشورهاي حاضر در اين حوزه جغرافيايي لطمه وارد مي‌كند، اما به هر شكل، ابزاري است كه بيش از هر كشور، آمريكا از آن استفاده مي‌كند تا به طرق مختلف اهداف خود را در جاي‌جاي دنيا دنبال كند و خواهان تحت فشار قرار دادن مخالفان خود است.
اين در حالي است كه كشورهاي نوظهور اقتصادي اگرچه تاكنون اين ساخت اقتصادي يك‌طرفه و ناعادلانه را پذيرفته‌اند، اما بي‌شك در پشت صحنه فعاليت‌هاي خود، همواره به دنبال آن بوده‌اند كه از اين ساختار خارج شده و به‌خصوص، دلار آمريكايي را به انزوا بكشانند تا از اين طريق هويت مالي،‌ پولي و اقتصادي خود را نمايان سازند. بر مبناي عقلانيت اقتصادي، هيچ لزومي ندارد كه دلار آمريكا تعيين‌كننده همه فعاليت‌ها و زمينه‌هاي اقتصادي دنيا قلمداد شود.
چين از جمله كشورهاي پرقدرت نوظهور در زمينه اقتصادي است كه اگرچه هنوز هویت خود را به شكل بنيادي نمايان نساخته، اما دنبال فرصتي است كه «هويت اقتصادي» خود را به ظهور برساند و بر اين اساس از ديكتاتوري مالي يك‌جانبه آمريكا خارج شود. در چنين شرايطي كه سياست مالي شرق با سياست امنيتي روسيه گره خورده است مي‌توان كم‌كم شاهد خروج ديكتاتوري اقتصادي آمريكا از نظام بين‌الملل بود.
ناگفته نماند كه كليد اوليه اين خروج از ديكتاتوري كنوني را اروپا زده است كه بيش از هر حوزه جغرافياي ديگري، واحد پولي مشخصي به نام يورو را براي خود تعريف كرده است. اروپا به هر جهت شكست خورده جنگ جهاني دوم است به اين دليل كه قدرت اوليه و مركزي از اين حوزه به آمريكا منتقل شده است. بنابراين به شكل زيرپوستي به دنبال خروج از استعمار پنهان قدرت محور آمريكا است تا انتقام نيم قرنه خود را از واشنگتن بگيرد.
اين زمينه‌اي را فراهم مي‌كند تا اروپا بتواند با چين و حتي روسيه اتحادي انتقام‌گير را ايجاد كند، اگرچه به لحاظ فرهنگي هنوز در اين زمينه مشكل دارد، زيرا به لحاظ فرهنگي و... قرابت‌هاي زيادي با آمريكا دارد و به همان نسبت با چين و روسيه فاصله دارد. اما نگاه سرمايه‌محور و اقتصادي اروپا مي‌تواند در آينده اين نقيصه را جبران كند.
از اين منظر، اقتصاد شرقي در مقابل اقتصاد ديكتاتورمآبانه آمريكا مي‌تواند شكل بگيرد و زمينه‌هاي ظهور بانك شرقي، پول شرقي در حوزه جغرافيايي مشخص و جريان اقتصادي غيرغربي در نظام بين‌الملل ايجاد شود. اين مسئله در ابتداي امر سبب مي‌شود تا دلار همچون ديگر واحدهاي پولي، تنها يكي از واحدهاي تأثيرگذار بين‌المللي باشد و از برتری مالي بين‌المللي خارج شود. بي‌شك اين تغيير، تصور برتری‌طلبی قدرت محور آمريكا را نيز به محاق خواهد برد.
در حال حاضر ديده مي‌شود كه كشورهاي شرقي نه‌تنها به دنبال واحد پولي مشخص هستند، بلكه واحدهاي اقتصادي و سياسي گوناگوني را نيز ايجاد كرده‌اند كه «پيمان شانگهاي» با محوريت چين و روسيه و كشورهاي عضو گروه «بريكز» بار ديگر با محوريت چين و روسيه و با همراهي كشورهايي همچون هند،‌ برزيل و آفريقاي جنوبي در همين راستا گام برمي‌دارند.
حال با افزايش تنش‌هاي امنيتي و سياسي بين مسكو و واشنگتن و اعمال تحريم‌هاي اجباري مي‌تواند سبب‌ساز سرعت‌دهي به اين دست از سياست‌هاي شرقي شود و در آينده، ساختار اقتصادي نظام بين‌الملل را تغيير دهد.


از نگاه دیگران

پیام خواندنی عربستان
نمی‌دانم محافل رسمی مصر چه برداشتی از دعوت وزیر امور خارجه ایران توسط وزیر خارجه عربستان برای دیدار از این کشور و بررسی روابط دوجانبه و منطقه دارند. ولی من تصور می‌کنم که دعوت مذکور یک تحول بزرگ در سیاست خارجی عربستان است که تأثیر بسزایی بر جهان عرب و معادلات منطقه دارد. چنین دعوتی در چارچوب سخنرانی سعود الفیصل در اختتامیه اولین کنفرانس اقتصاد و همکاری کشورهای عربی و آسیای میانه و قفقاز و آذربایجان صورت گرفته است. برگزاری این کنفرانس در ریاض که رویکردی گسترده‌تر از حوزه کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس داشت و رویکرد آن به آسیای میانه بود، نمایانگر اهداف عربستان برای ایفای نقش در کشورهای دورتر است. به علاوه نمی‌توان این نکته را انکار کرد که چنین اقدامی در پی تحولات داخلی عربستان و تغییر پست‌های مهم در بخش‌های امنیت داخلی و سیاست خارجی صورت گرفته است. همچنین نباید فراموش کرد که عربستان چند سال است که رهبری سیاست ضد ایرانی را در جهان عرب بر عهده دارد.
به نظر می‌رسد که سه پرونده در دیدار احتمالی ظریف و شاهزاده سعود الفیصل وجود داشته باشد: 1) روابط دوجانبه 2) روابط ایران با منطقه حاشیه خلیج‌فارس 3) نقش ایران در سوریه، لبنان، عراق و بحرین. این پرونده‌ها که پیچیده‌تر از موضوعات پیشین است، اهمیت زیادی در دیپلماسی عربستان دارد و ریاض آن را با امنیت داخلی خود مرتبط می‌داند.
تفاهم با ایران در حل بحران سوریه، انتخاب رئیس‌جمهور جدید لبنان و کاهش تنش در روابط بغداد و ریاض نقش فراوانی دارد. همچنین این تفاهم می‌تواند در کاهش سرکوب‌ها در بحرین تأثیرگذار باشد. به علاوه ممکن است دامنه تفاهم مذکور به یمن هم برسد. من دو ملاحظه در باب این مسئله دارم:
1) تغییر مثبت و تحول در دیدگاه عربستان و رابطه با ایران، به‌ویژه هنگامی که این مسئله می‌تواند به نفع مردم سوریه و کاهش نگرانی کشورهای خلیج‌فارس از ایران تمام شود، می‌تواند این گمان را از بین ببرد که منبع خطر برای جهان عرب، ایران است نه اسرائیل.
2) به نظر می‌رسد که موضع مصر در این شرایط رو به پسرفت است، نه پیشرفت. روشن است که عربستان بازیگر اساسی حداقل در شرق جهان عرب شده است. این در حالی است که مصر در این رابطه جایی ندارد و قاهره از سال 1979 تاکنون همچنان در بند قطع روابط با ایران مانده است. قطع روابط با ایران، آسیب بیشتری به منافع و جایگاه مصر در مقایسه با ایران وارد کرده است.
منبع: فلسطین آنلاین
نويسنده: فهمی الهویدی
مترجم: سحر دولتيان


کند و کاو
رخدادها پيرامون مسائل ايران و آمريكا621

موضوع موشک‌های بالستیک باید از دستور کار حذف شود
فارس(30/2/139۳): کارشناس ارشد نظامی-امنیتی آمریکایی در انجمن کنترل تسلیحات تصریح کرد که فرایند توافق نهایی هسته‌ای با ایران باید به مسیر خود ادامه دهد و موضوع موشک‌های بالستیک ایران باید از دستور کار مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ۵+۱ حذف شود. «گریگوری تیلمان»، کارشناس ارشد نظامی-امنیتی آمریکایی در انجمن کنترل تسلیحات موسوم به ACA، گفت: برنامه موشکی به‌عنوان یکی از موضوعات مهم در مذاکرات هسته‌ای ایران ظهور پیدا کرده است، اما موشک‌ها موضوع اصلی به حساب نمی‌آیند، بنابراین آمریکا و دیگر شرکای این کشور در گروه 1+5 (آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین به‌علاوه آلمان) نباید اجازه دهند خواسته‌های‌شان برای محدود کردن موشک‌های مسلح به کلاهک‌های متعارف، رسیدن به توافق نهایی با ایران را از مسیر خارج کند.
استمرار دلبستگي آمريكا به صهيونيست‌ها
باشگاه خبرنگاران(31/2/1393): پس از آنکه لایحه تحت حمایت لابی آیپک با مخالفت منندز از دستور کار خارج شد، لایحه دیگری برای اعطای نقش نظارتی به کنگره در مذاکرات هسته‌ای در دست بررسی است.
«باب منندز» رئیس کمیته روابط خارجی سنا تهدید کرد لایحه‌ای که هرگونه توافق هسته‌ای با ایران را منوط به صدور مجوز نهایی از سوی کنگره می‌کند، از دستور کار خارج خواهد کرد، اما لابی صهيونيستي ساکت ننشست و اکنون لایحه مشابه دیگری در همین مجلس برای اعطای نقش نظارتی به کنگره در مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه 1+5 در دست بررسی است. روزنامه جروزالم‌پست از قول منبعی ناشناس خبر داده در حال حاضر رایزنی‌هایی در سطوح بالای کمیته روابط خارجی سنا در جریان است تا قانون دیگری جایگزین لایحه حذف شده شود. برخی منابع دیگر ضمن تأیید این خبر گفته‌اند تفاوت لایحه جدید با لایحه‌ای که از دستور کار خارج شده «لحن» آن درباره ایران است.
نمی‌توانیم 535 مذاکره‌کننده داشته باشیم!
فارس(31/2/1393): یک مقام ارشد دولت آمریکا در واکنش به تلاش برخی نمایندگان کنگره این کشور برای محدود کردن اختیارات اوباما در مذاکرات هسته‌ای، گفت به شدت با این موضوع مخالف است.
این مقام ارشد آمریکایی به شدت از تلاش جمهوری‌خواهان کنگره این کشور برای محدود کردن اختیارات دولت در مذاکرات هسته‌ای با ایران، انتقاد کرد. وی به هاآرتص گفت: «نمی‌توانیم برای هر مذاکره‌ای که با کشورهای خارجی داریم، 535 (تعداد نمایندگان کنگره) مذاکره‌کننده داشته باشیم.»
کاخ سفید از لحن کنگره ابراز نگرانی کرد!
ايرنا(28/2/1393): در حالي كه گروه هسته‌اي آمريكا در مذاكرات زمينه‌ساز ناكامي مذاكرات ايران و گروه 1+5 در وين شد در ژستي به ظاهر دوستانه، کاخ سفید در جوابیه‌ای که در مورد متمم‌های قانونی لایحه مصوب در کمیته دفاعی مجلس نمایندگان این کشور صادر کرده، با ابراز نگرانی نسبت به لحن به کار رفته در این لایحه، نسبت به تضعیف مذاکرات با ایران ابراز نگرانی کرده است. در بخشی از جوابیه دولت آمریکا آمده است: «دولت در رابطه با ادبیات به کار رفته در بند 1264 یا دیگر مفادی که هدف از آنها تعیین شروطی برای مذاکرات است، نگرانی‌هایی دارد.» کاخ سفید با بیان اینکه؛ «جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای» جزو اولویت‌های اصلی دولت آمریکاست، از کنگره این کشور برای همکاری در زمینه «تقویت تحریم‌ها»، تقدیر کرده و مدعی شده است که این تحریم‌ها به دستیابی به توافق با تهران کمک کرده است.
آمریکا: ایران باید همه نگرانی‌های گذشته و حال را برطرف کند!
واحد مركزي خبر(28/2/1393): یک مقام ارشد آمریکایی گفت ما معتقدیم بر اساس «طرح مشترک اقدام»، نگرانی‌های گذشته و حال که درباره برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد باید برطرف شود. این مقام ارشد آمریکایی درباره در دستور کار بودن موضوع برنامه موشکی ایران در مذاکرات هسته‌ای گفت همه مسائل روی میز است. بسیاری از این مسائل پیچیده و دشوار هستند. اگر این موضوع آسان بود، مدت‌ها پیش مشکل حل شده بود. ما مراقب هستیم همه اجزای توافقنامه ژنو مناسب یکدیگر باشند تا ایران نتواند به سلاح هسته‌ای دست یابد و برنامه‌اش کاملاًً صلح‌آمیز باشد.


هویت 363

آمريکا: استمرار تبعيض نژادي در بخش‌هاي مختلف
با وجود اینکه چندین دهه است قوانین تبعیض‌آمیز علیه سیاه‌پوستان در آمریکا لغو شده است، اما هنوز تبعیض نژادی علیه سیاه‌پوستان ادامه دارد. در بخش‌های آموزشی آمریکا درصد پذیرش سفیدپوستان در مقایسه با سیاه‌پوستان بسیار بالاتر است و در دانشگاه‌های معتبرتر آمریکا تبعیض علیه سیاه‌پوستان بسیار بیشتر است. آمارها نشان می‌دهد بیشترین درصد فقر در میان سیاه‌پوستان آمریکاست و در بازار کار نیز سفیدپوستان بیشتر از سیاه‌پوستان بخت استخدام شدن را دارند. اساس تشکیل کشور آمریکا این بوده است که نژادهای مختلف بتوانند با آزادی و برابری در کنار یکدیگر زندگی کنند، اما همچنان در بهره‌مندی نژادهای مختلف از منافع تبعیض وجود دارد.
كانادا: قتل زنان بومی

نژادپرستي عليه ساكنان اصلي كانادا موسوم به بوميان هر روز قربانيان بيشتري مي‌گيرد، چنانكه طبق اعلام پلیس فدرال کانادا حدود ۱۲۰۰ زن و دختر بومی از دهه ۱۹۵۰ میلادی تاکنون در این کشور به قتل رسیده یا ناپدید شده‌اند. زنان بومی ۱۶ درصد از قتل‌ها و ۳/۱۱ درصد از گمشده‌ها را در این کشور به خود اختصاص داده‌اند. این رقم سه تا چهار برابر بیشتر از میزان زنان بومی در مقایسه با کل جمعیت این کشور است. زنان بومی ۳/۴ درصد جمعیت کانادا و یک‌ونیم میلیون نفر هستند. دولت استیون هارپر، نخست‌وزیر کانادا به علت نقض گسترده حقوق انسانی بومیان این کشور با انتقادهایی مواجه شده است. نتیجه مطالعات اخیر «مرکز کانادایی سیاست‌های جایگزین» نشان می‌دهد تقریباً ۵۰ درصد از کودکان بومی در کانادا در فقر به سر می‌برند که این رقم سه برابر بیش از میانگین ملی در این کشور است. سازمان عفو بین‌الملل در گزارشی که ۱۹ دسامبر ۲۰۱۲ منتشر کرد از دولت کانادا خواست به موارد نقض حقوق بشر در این کشور به ویژه در زمینه حقوق انسانی افراد بومی رسیدگی کند.
انگليس: احداث كانون جاسوسي آمريكايي

آمريكا پروژه‌اي بزرگ براي گسترش فعاليت‌هاي جاسوسي‌اش در انگليس در دست بررسي و تنظيم دارد و تقريباً دويست ميليون پوند را به اين امر اختصاص داده است. پايگاه نيروي هوايي سلطنتي انگليس در ناحيه كروگتون كه پايگاه نيروي هوايي آمريكا است و در نزديكي ميلتون كينز واقع است، پیشتر نيز مركزي براي عمليات جاسوسي جمعي و حملات هواپيماهاي بدون سرنشين بوده و مستقيماً با مقر ارتباطات دولت انگليس (جي‌سي‌اچ‌كيو) ـ معادل آژانس امنيت ملي آمريكا (اِن‌اس‌اي)ـ در چِلتنهام مرتبط است.


 

صفحه 11
معارف-میقات

 

 

آیت‌الله موسوی جزایری
پیامبر(ص) با بندگی محض به کمال رسید

با توجه به عبارت شریفه «مَهْبِطَ الْوَحْیِ»، منزل مبارک پیامبر(ص) که محل نزول وحی بود و اهل بیت(ع) در آن پرورش یافتند قابل مقایسه با دیگر منزل‎ها نیست.
انسان‎های عادی ظرفیت دریافت وحی و اخبارهای غیبی و علوم الهی از سوی خداوند متعال را ندارند و این مسئله ویژه پیامبران است که پروردگار عزوجل به آنها موهباتی عنایت فرموده است تا به علوم الهی و غیبی شناخت داشته باشند.
«وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإنسان وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إلیه مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ» انسان‎ها در باطن خود شناختی ندارند که خداوند متعال از جان‌شان به آنها نزدیک‌تر است.
پروردگار خالق، نیازهای انسان را بدون آگاهی آنها برآورده می‌کند، خداوند متعال نیازها و امور انسان را در کتاب تکوین سامان داده است و در کتاب تشریع به انسان کمک می‎کند که اعمال و رفتار خود را بر اساس احکام دینی و شرعی به راه راست هدایت کند.
هدف از وحی، راهنمایی، هدایت و شناخت احکام الهی و دینی به انسان است، پیامبران برگزیده به فرمان خداوند عزوجل رسالت دینی و احکام الهی را مافوق توان درک بشری به آنها ابلاغ می‌کردند که آیه شریفه «هو الّذى بعث فى الامّیّین رسولا منهم یتلوا علیهم ءایاته و یزکّیهم» مصداق آن است.
خداوند متعال از طریق واسطه‌ها همچون فرشتگان، آفرینش صدا در مکان‌های مقدس و ایمان راسخ قلب با پیامبران خود در ارتباط بود.
وحی در دو حالت، بیداری و در خواب بر پیامبران الهی نازل می‌شود. نزول وحی در حالت خواب بر برخی از پیامبران الهی از جمله حضرت ابراهیم(ع) و حضرت محمد(ص) امتحان ایمان پیامبران است.
در عبارت «مُخْتَلَفَ الْمَلَائِکَهِ»، مختلف به معنی مخالفت و اختلاف از جمله مخالفت‌های سیاسی، فکری و عقیدتی نیست، بلکه مختلف به معنی محل تردد بسیار فرشتگان وحی در منزل پیامبر(ص) و اهل بیتش است.
در حدیث شریف «إختلاف امتی رحمه» نیز علمای دین معنای اختلاف را درحدیث شریف به زیارت و دیدار بسیار تفسیر کرده‌اند.
معنی لغوی ملائکه، قدرت است، ملائکه یعنی قدرت که خداوند متعال آنها را آفریده برای تدبیر عالم هستی که آیه شریفه «فَالمُدبّرات أمرا» مصداق آن است.
ملائکه رسل الهی و موجودات نورانی و غیبی هستند که به امر خداوند با داشتن قدرت خارق‌العاده که انسان با چشم نمی‌تواند آنها را حس کند، به تدبیر چرخه امور عالم هستی می پردازند.
به ملائکه از سوی پروردگار عالم وظیفه‌هایی عطا می‌شود، خداوند عزوجل برحسب مسئولیت‎های ملائکه به آنها قدرت و توانایی می‎دهد.
حضرت محمد(ص) بزرگترین معلم و استاد بشریت است. نبوت و رسالت ویژه پیامبران است که رسالت الهی را بدون نقص به مردم می‌رسانند.
حضرت محمد(ص) با عبادت بسیار از سوی خداوند عزوجل به پیامبری مبعوث شد، هیچ شخصی نمی‌تواند به این منزلت دست یابد و این مرتبه، اختصاص به اولیای الهی دارد که بسیار عبادت می‌کنند.
پیامبران از سوی خداوند برگزیده می‌شوند و این برگزیدگی به آنها این منزلت را می‌دهد تا به جهان اشراف داشته باشند.
وظیفه پیامبران، ابلاغ رسالت الهی است، حضرت محمد(ص) اخبار عالم غیب از احکام الهی و دینی و هر چیزی را که در قرآن ذکر شده است به امت خود می‌رساند.
حضرت محمد(ص) خاتم انبیا و معارف و علوم الهی که از سوی پیامبران پیشین ابلاغ شده در وجود مقدس پیامبر (ص) است، حضرت محمد(ص) بزرگترین معلم و استاد بشریت است.
در میان پیامبران الهی پیامبر اکرم(ص) واجد مزایای مشترک و مزایای انبیا و برخی از خصایص ویژه است که انبیای پیشین فاقد آن بوده‌اند.
«السَّلَامُ عَلَیْکُمْ یَا أَهْلَ بَیْتِ النُّبُوَّه وَ مَوْضِعَ الرِّسَالَهِ وَ مُخْتَلَفَ الْمَلَائِکهِ وَ مَهْبِطَ الْوَحْیِ ...» امام علی (ع)، حضرت فاطمه(س) و سبطین، امام حسن و امام حسین (علیهم‌السلام)، اهل بیت پیامبر هستند و درود و سلام فرستادن در این عبارت شریفه اختصاص دارد به اهل بیت(ع) که پیامبر اکرم(ص)در زمان‌های گوناگون و مجالس مختلفی این اولیای بزرگوار را برای خلق معرفی کرده است.
اهل‌بیت پیامبر(ص) از ویژگی‌های والایی برخوردار هستند و قابل مقایسه با اشخاص دیگر نیستند، اهل‌بیت(ع) در دامن پیامبر اسلام(ص) پرورش یافتند و دانش را از سرچشمه دانش پیامبر فرا گرفتند.
خداوند متعال به اولیای الهی درجات و کمالات خاص عطا فرموده است، اهل بیت(ع) در اوج قله شرافت و کرامت قرار دارند؛ پس نمی‌توان گفت که آنها از درجات و کمالات الهی برخوردار نیستند.
امیرمؤمنان(ع) هنگام نزول وحى بر پیامبر(ص) روشنایی وحی و پیامبری را می‌دید و بوی نبوت و آوای عصبانیت شیطان را می‌شنید و این فضیلت، تنها درخور امام علی(ع) است.
اساس و منشأ همه کمالات و پیشرفت‌های معنوی بندگی خداوند است، اگر خواهان بالاترین مقام‌ها هستیم باید بندگی خدا را به خوبی و شایستگی انجام دهیم و وجود خویش را تسلیم خداوند متعال کنیم.
معراج پیامبر(ص) ظهور اوج بندگی خداوند بود و پیامبر(ص) با بندگی محض خداوند به برترین کمالات عالیه انسان دست یافت.
بندگی خداوند، میدان وسیعی است و راه برای رسیدن به کمالات انسان مهیا است و خداوند متعال به بندگان خود نشانه و راه را نشان داده، اما تنبلی سبب می‌شود که انسان از مسیر الهی خود دور شود.
رسیدن به کمالات الهی زحمت دارد و در این مسیر، خداوند متعال از خود کوتاهی نشان نداده و میدان وسیعی را در اختیار بندگان خود قرار داده است اما این بندگان هستند که تنبلی می‌کنند و این فرصت طلایی را از دست می‌دهند.
بالاترین شخصی که در راه بندگی خداوند به همه کمالات انسانی رسید، پیامبر اکرم(ص) است، پس از پیامبر، حضرت علی(ع)، ائمه معصومین(علیهم‌السلام) و پیامبران اولوالعزم و انبیا(علیهم‌السلام) هستند که به درجات عالیه انسانی رسیدند.
باید در بندگی پروردگار عالم غرق شد و از شوق و لذت این هدیه بزرگ الهی، بهترین استفاده را بکنیم؛ خود را نباید سرگرم دنیای فانی بکنیم، باید در وجود ذات مقدس الهی فنا شویم و به درجات عالیه انسانی برسیم.
میدان بندگی باز و وسیع است و خداوند متعال با تهیه امکانات همه بندگان را برای حضور در این میدان فراخوانده است؛ چه بسا هرکس که در این میدان حضور پیدا کند به درجات عالیه انسانی خواهد رسید و کسانی که از حضور در این میدان خودداری می‌کنند، به یقین ضرر خواهند کرد.
عبودیت، عامل اصلی برتری پیامبر(ص) بر دیگر بندگان است، پیامبر اکرم(ص) در ذات اقدس الهی غرق شده بود و این خود سبب شد که پیامبر(ص) به درجات عالیه انسانی و عروج الی‌الله برسد.


آیینه خواص

ابوایوب انصاری ـ 7
نبرد با خوارج

وقتی که خوارج برای جنگ با امیرمؤمنان، علی(ع) آماده شدند، حضرت، صحابی بزرگ رسول خدا(ص) «قیس‌بن‌سعد» را به سوی خوارج فرستاد. گفتار سعد بر خوارج تأثیری نگذاشت و امام برای اتمام حجت بیشتر با خوارج، ابوایوب انصاری را نزد آنان فرستاد تا با گفت‌وگو از خونریزی جلوگیری کند.
ابوایوب به آنان گفت: «ما و شما بر همان پیمان پیشین پایداریم و میان ما و شما اختلافی نیست. پس چرا این گونه در برابر ما لشکر آراسته‌اید؟»
خوارج که گروهی بی‌منطق بودند، گفتند: «اگر امروز نیز فرمان شما را بپذیریم، پیروی‌تان را بپذیریم، شما باز مانند گذشته به تحکیم تن می‌دهید و حکم خداوند را به غیر او وا می‌گذارید.»
ابوایوب در پاسخ گفت: «شما را به خداوند سوگند می‌دهم، مبادا از ترس رویدادهایی که شاید هرگز تکرار نشود، پیشاپیش فتنه‌ای برانگیزید و آتش جنگ را شعله‌ور سازید.»
امام علی(ع) باز هم برای نجات فریب‌خوردگان و جلوگیری از جنگ و برقراری صلح و دوستی، به جز دادن پیام‌ها و اعزام نمایندگان، برای واپسین هشدار، پرچمی را به ابوایوب داد تا میان خوارج رفته، به ایشان امان دهد. او پرچم را گرفت و نزد آن گروه رفت و فریاد برآورد: «راه بازگشت باز است. هر کس زیر این پرچم بیاید، در امان است. هرکس قتلی نکند، به کسی آزاری نرساند یا به کوفه و مدائن برود و از این گروه فاصله بگیرد نیز در امان است. ما اگر خون برادران بی‌گناه خود را از قاتلان آنها قصاص کنیم، دیگر به ریختن خون شما نیازی نیست.»
در این هنگام، گروهی از فریب‌خوردگان نهروان شامل پانصد تن از خوارج به سرکردگی «فروه‌بن‌نوفل اشجعی» از جمع خارج شدند، به محلی در اطراف نهروان رفتند. برخی دیگر نیز از گروه خوارج جدا شدند، به کوفه بازگشتند. همچنین حدود یک صد تن زیر پرچم ابوایوب گرد آمدند و امام توبه ایشان را پذیرفت. باقی مانده خوارج نیز برای جنگ با امام آماده شدند.
امیرمؤمنان، علی(ع) بنا بر سنت رسول خدا(ص) به یارانش فرمود: «آغازگر جنگ نباشید، تا آنان جنگ را آغاز کنند.» حضرت، ابوایوب را فرمانده میمنه سپاه خویش قرار داد. در این هنگام، مردی از خوارج به لشکر امام تاخت و با کشتن سه تن از یاران حضرت، جنگ را آغاز کرد.
هزار تن به میمنه سپاه تاختند و کوشیدند ابوایوب را از پای درآورند. در این حال، حضرت مهلت به خوارج را جایز ندانست و فرمان حمله را صادر کرد. آن حضرت برای اطمینان، به نیروهایش این خبر غیبی را بشارت داد: «به آنان حمله کنید که سوگند به خدا، از شما ده تن کشته نخواهد شد و از خوارج نیز ده تن بیشتر سالم نخواهند ماند.»
پس از فرمان حمله، مردان سپاه امام حمله را آغاز کردند و در اندک زمانی، لشکر خوارج را متلاشی ساختند. در این جنگ، ابوایوب دلاورانه شمشیر زد و یکی از سران خوارج به نام «زیدبن‌حصین طایی» را کشت. پس از جنگ، نزد امام آمد و عرض کرد: «ای امیرمؤمنان! من زیدبن حصین را کشتم و به او گفتم ای دشمن خدا، آتش جهنم بر تو بشارت باد! اما او در پاسخ گفت به زودی خواهی دانست که کدام یک از ما به آتش سزاواریم.
امام(ع) برای اطمینان قلب ابوایوب به او فرمود: «او به آتش جهنم سزاوارتر است.»


نقطه نظر
آيت‌الله سيّدمحمّد ضیاء‌آبادی

دلبستگی به خدا و دل کندن از غیر
قرآن برنامه آسمانی برای تأمین سعادت ابدی جامعه بشری است. دلیل وضع این قانون از جانب خداوند، این است که در میان افراد بشر تقابلات گوناگون وجود دارد و گروهی در مقابل قرآن، مطیع و گروهی، متخلفند و قانون این است که مطیع و متخلف را یکسان نداند. اگر این مورد نباشد، قانون لغو است و باید مطیع، پاداش و متخلف، کیفر داشته باشد.
ظرفیت دنیا محدود است و رسیدگی به همه این امور در آن گنجانده نمی‌شود؛ بلکه باید در دنیای دیگر به این امر رسیدگی شود. خداوند در قرآن می‌فرمایند: «وَقُلِ الْحَقُّ مِن رَّبِّکُمْ فَمَن شَاء فَلْیُؤْمِن وَمَن شَاء فَلْیَکْفُرْ إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِینَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا وَإِن یَسْتَغِیثُوا یُغَاثُوا بِمَاء کَالْمُهْلِ یَشْوِی الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرَابُ وَسَاءتْ مُرْتَفَقًا؛ و بگو حق از پروردگارتان [رسیده] است پس هر که بخواهد بگرود و هر که بخواهد انکار کند که ما براى ستمگران آتشى آماده کرده‏‌ایم که سراپرده‏‌هایش آنان را در بر می‌گیرد و اگر فریادرسى جویند، به آبى چون مس گداخته که چهره‏‌ها را بریان می‌کند یارى می‌شوند و چه بد شرابى و چه زشت جایگاهى است.»(الکهف / 29)
همچنین در قرآن آمده است: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ إِنَّا لَا نُضِیعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا؛ کسانى که ایمان آورده و کارهاى شایسته کرده‏‌اند [بدانند که] ما پاداش کسى را که نیکوکارى کرده است، تباه نمی‌کنیم.» (الکهف / 30)
این آیه، گوشه‌ای از پاداش بهشتی‌ها را نشان می‌دهد. در همه جای قرآن، ایمان و عمل صالح با هم آمده است. ایمان تنها کافی نیست و اگر کسی اهل عمل به گفته‌هایش نباشد معلوم می‌شود دارد دروغ می‌گوید. تنها خدا، پیامبر(ص) و ائمه(علیهم‌السلام) را شناختن و اشک ریختن کافی نیست، بلکه لازم است پس از عمل صالح، این کار را با حسن عمل توأم کرد؛ چون گاهی افراد، کارشان با ریاکاری همراه است.
انسان در این هستی، در هر مرحله‌ای به چیزی عشق می‌ورزد و از برخی چیزها دل می‌کند. انسان در هر مرحله‌ای از زندگی خود محبوبی دارد، اگر انسان می‌خواهد ترقی کند، باید از محبوب اولی دل بکند. تا عاشق باغ و بستان هستیم به بهشت نمی‌رسیم. برای رسیدن به بهشت باید از باغ و بستان دل بکنیم.
مراقب باشید نگاه‌تان به کسانی که به آنان انفاق می‌کنید، تحقیرآمیز نباشد و دل آنان را نیازارید؛ چون این‌کار شما، انفاق شما را خراب می‌کند. گاهی انسان با اذیت کردن، انفاق خود را خراب می‌کند. کمیت مهم نیست، کیفیت مهم است. عمل صالح باید با اخلاص همراه باشد. کسانی که این‌گونه هستند، به گفته خداوند، بهشت‌ها دارند و اینها صاحب جنات می‌شوند. اخلاقیات، جنت مخصوص دارد. هر کسی که امانت، عفت و صداقت دارد دارای جنت مخصوص خود است. ما باید از خداوند، دل کندن از دیگران و دل بستن به او را بخواهیم. هرکس می‌خواهد خداوند، علمی را به او بدهد، باید زاهد باشد و از دیگر چیزها دل برکند. در دانشگاه و حوزه، باسواد زیاد داریم، اما اینها صاحب علم نیستند. امام صادق(ع) فرمودند: «علم نوری است که اگر خدا بخواهد در دل کسی می‌افکند.» بسیاری از افراد، دانشمند هستند، اما علم ندارند. کسی که دلش می‌خواهد خداوند، بدون معلم بشری به او علمی دهد، از دنیا دل بر کند.


گزارشی از فعالیت‌های مرکز آموزش امام رضا(ع) نیروی زمینی سپاه
تلاش برای تعمیق معنویت، عرفان و حفظ صمیمیت

مجتبی برزگر

«عدل خمینی57» آدرس نام‌آشنایی است که پاسداران نیروی زمینی سپاه را حداقل سالی یک‌بار از اقصی‌نقاط کشور عزیزمان ایران، روانه مرکز تداوم تربیت و آموزش عقیدتی ـ سیاسی امام رضا(ع) در مشهد مقدس می‌کند. حجت‌الاسلام نمازی مسئول نمایندگی ولی‌فقیه در این مرکز، سید خوش مشرب و البته با تدبیری است که همواره دغدغه رضایتمندی فراگیران آموزشی را داشته و در این راستا برنامه‌های مختلفی از توسعه بنای ساختمان تا غنی‌سازی برنامه‌های آموزشی عملیاتی داشته است. او با اشاره به آموزش هزاران نفر از پاسداران نیروی زمینی سپاه در این مرکز، معتقد است: «تقویت آمادگی معنوی رزمندگان نیروی زمینی سپاه، مهم‌ترین مأموریت آموزشگاه امام رضا(ع) می‌باشد.»

* تعمیق معنویت، عرفان و حفظ صمیمیت
حجت‌الاسلام نمازی مسئول نمایندگی ولی‌فقیه در مرکز تربیت و تداوم آموزش عقیدتی سیاسی امام رضا(ع) با ارائه گزارشی از عملکرد مرکز، گفت: سپاه برای چابکی و آمادگی رزم در طول سال، برنامه‌های خاصی دارد و طبیعی است که آمادگی‌های نظامی باید با ارتقای معنویت نیز همراه باشد.
وی افزود: در این راستا، مرکز تداوم تربیت و آموزش عقیدتی ـ سیاسی نمایندگی ولی‌فقیه در نیروی زمینی سپاه در مشهد این مأموریت مهم را انجام می‌دهد؛ مأموریتی که سه شاخصه اساسی تعمیق ایمان و معنویت، بالا بردن شور و حال عرفانی در سپاه و صمیمی نگه‌داشتن ارتباط سپاه پاسداران با سایر ارکان انقلاب، به ویژه رکن مهم آن یعنی ولایت‌فقیه را در بطن خود دارد.
حجت‌الاسلام نمازی درخصوص فلسفه شکل‌گیری مرکز تداوم و تربیت آموزش عقیدتی ـ سیاسی امام رضا(ع) هم گفت: در راستای تحقق منویات مقام معظم رهبری که سپاه نباید فرسوده شود و عواملی که موجب رشد سپاه بوده سست و ضعیف نشوند، این مرکز تلاش می‌کند تا پاسدارانی مطلوب و مدنظر مقام معظم رهبری که بصیرت، معنویت و شور و حال عرفانی را داشته باشد، تربیت کند.
وی استقبال کارکنان از دوره‌های برگزار شده را رضایت‌بخش خواند و اظهار داشت: بحمدالله با توجه به اینکه این دوره‌ها در مشهد برگزار می‌شود و مضجع شریف و نورانی امام رضا(ع) در آنجا واقع شده، خودش یک انگیزه قوی برای حضور نیروهاست. خوشبختانه فرماندهان و مسئولان خاصه مسئول محترم نمایندگی ولی‌فقیه در نیروی زمینی سپاه تلاش وافری داشتند تا نیروها به موقع آزادسازی شوند و در اختیار مرکز قرار گیرند، به‌طوری‌که سی‌وهشتمین دوره نیز در سال جاری به نحو شایسته‌‌ای برگزار شد.

* سطح بالای رضایتمندی کارکنان و فراگیران
مسئول نمایندگی ولی‌فقیه در مرکز تربیت و تداوم آموزش عقیدتی ـ سیاسی امام رضا(ع) آموزش‌های ارائه شده به کارکنان را بسیار مؤثر خواند و خاطرنشان ‌کرد: یکی از اثرات آموزش‌ها، همین سلامت نفس و اخلاقی پاسداران است. بحمدالله امروز کمترین تخلفات اخلاقی در مجموعه‌های سپاه مشاهده می‌شود که قطعاًً یکی از دلایل مهم کاهش تخلفات انضباطی و اخلاقی، حضور در این دوره‌هاست.
حجت‌الاسلام نمازی، گفت: ظرفیت هر دوره چهارصد نفر است که از طیف‌های مختلف فرماندهان، روحانیون، مربیان نظامی و عقیدتی و... در دوره‌های آموزشی شرکت می‌کنند و معمولاًً مدت هر دوره تا شش روز به طول می‌انجامد. همچنین در پایان دوره نیز یک کارنامه و گواهی برای فراگیران صادر می‌شود. خوشبختانه سطح رضایتمندی کارکنان و فراگیران از شرایط برگزاری دوره‌ها هم گواهی‌ می‌دهد که مرکز مسیر درستی را پیش گرفته است.

*فضای مرکز آموزش مملو از شمیم شهیدان برونسی و شوشتری
فضای آموزشگاه مزین به تمثال مبارک شهیدانی چون برونسی، شوشتری و... به عنوان الگویی دست یافتنی از پاسداران نمونه است که در معرض دید فراگیران قرار گرفته است. جملات بسیار جالبی بر در و دیوار آموزشگاه جلب توجه می‌کند. برای نمونه در زیرنویس تمثال شهید برونسی به نقل از مقام معظم رهبری اینگونه آمده است: «شهید برونسی جزو عجایب و استثنائات انقلاب و نماد استعداد برای پرورش افراد و شخصیتی جامع‌الاطراف بود.» و یا کمی آن طرف‌تر در ورودی سالن آمفی‌تئاتر مرکز جمله‌ای از مقام معظم رهبری در وصف شهید شوشتری نقش بسته است که: «شهید شوشتری جزو عزیزان پاک، مؤمن، سالم، صمیمی، فعال، زحمتکش و حقیقتاًً واجد همه ارزش‌ها بود که وقتی ارزش‌ها متراکم می‌شود، مقام شهید را به وجود می‌آورد.»


یادداشت
مهدی مومنی

مدیریت انرژی (۶)
توصیه‌های مهم در نصب اسپیلت(بخش اول)

۱ـ هرگز ورودی یا خروجی هوای دستگاه‌های تهویه مطبوع را مسدود نکنید. این کار می‌تواند موجب برگشت هوای خروجی به‌صورت مستقیم به دستگاه و یا نرسیدن هوای کافی به آن شود. همچنین برگشت مستقیم هوا از مسیر خروجی دستگاه، باعث کاهش راندمان دستگاه می‌شود و در هر دو دستگاه داخلی و بیرونی، تبادل حرارتی مناسب، بین هوا و مبرد انجام نشده و فشار غیرطبیعی در سیستم ایجاد می‌شود و در طولانی مدت سبب آسیب جدی به کمپرسور می‌شود. دستگاه داخلی و بیرونی اسپیلت(کولر گازی) باید در فضایی نصب شود که جریان هوای کافی جهت تبادل حرارتی وجود داشته باشد، در غیر این‌صورت بازدهی دستگاه به‌شدت کاهش می‌یابد.
۲ـ دستگاه‌های تهویه مطبوع را در حفاظ بسته قرار ندهید، چراکه ممکن است هوای خروجی مستقیم وارد دستگاه شده و موجب بروز اشکال و عدم کارکرد صحیح شود. ضمناً سرویس و دسترسی به دستگاه نیز مشکل خواهد بود. در نتیجه افت راندمان در دستگاه به‌وجود آمده و در نهایت سبب صدمه دیدن کمپرسور خواهد شد.
۳ـ به گردش صحیح هوا در دستگاه بیرونی(کندانسور) دقت کنید. در صورت کار نکردن فن دستگاه بیرونی، ممکن است صدمات جدی به سیستم وارد شود. توجه داشته باشید یونیت بیرونی باید به‌گونه‌ای نصب شود که باد از روبه‌رو به آن وزیده نشود. در غیر این‌صورت بازده دستگاه کاهش می‌یابد.
۴ـ به وضعیت نصب دستگاه بیرونی دقت کنید. این دستگاه را در مکان‌هایی که احتمال جمع شدن برف روی آن وجود دارد نصب نکنید. اگر در پارکینگ این دستگاه را نصب می‌کنید، توجه داشته باشید که اتومبیل جلوی آن پارک نشود و راه هوا را مسدود نکند. نصب دستگاه در سایه سبب افزایش راندمان و کاهش مصرف برق می‌شود. ضمناً استفاده از سایه‌بان در صورتی که مزاحم گردش هوا نباشد، توصیه می‌شود.
۵ـ وقتی دستگاه داخلی را روی دیوار نصب می‌کنید دقت کنید که راه لوله درین حتماً باز بوده و محل نصب کاملاً تراز باشد تا آب از دستگاه چکه نکند. هرگز از لوله درین مشترک برای دو دستگاه استفاده نکنید.
۶ـ محل نصب دستگاه را به لحاظ سرویس و تعمیرات در جای مناسب قرار دهید تا در صورت بروز اشکال و نیاز به تعمیرات به مشکل نخورید. توصیه می‌شود دستگاه بیرونی را بر روی پشت‌بام یا تراس نصب کنید تا در موقع لزوم به راحتی به آن دسترسی داشته باشید.
۷ـ محل نصب دستگاه بیرونی را به لحاظ صدا و لرزش و همچنین هوای گرم خروجی آن پیش‌بینی کنید. صدا و هوای گرم خروجی از دستگاه بیرونی ممکن است موجب سلب آسایش مصرف‌کننده و سایرین شود.
۸ـ نصب دستگاه بیرونی در اطراف مولد‌های حرارتی و دودکش‌ها اشتباه است، زیرا سبب افت راندمان و خرابی دستگاه می‌شود.
۹ـ دستگاه داخلی را در سطحی درست و تراز نصب کنید. عدم نصب صحیح ممکن است موجب توزیع نامناسب مبرد در کویل دستگاه و همچنین تخلیه نامناسب آب تقطیر شده و آب از قسمت‌های دیگر چکه کند.
معاونت مهندسی و پدافند غیرعامل سپاه


قبیله آفتاب

برگه امتحان را خالی تحویل داد
حسین، شجاع و بی‌باک بود. یادم هست، در دوران حکومت محمدرضا پهلوی، موضوع انشای امتحانات آخر سال «انقلاب سفید چه ارمغانی آورد؟» بود، حسین در آن برگه چیزی ننوشت و از آن امتحان تجدید آورد. پس از آن، در زمان مبارزه با رژیم بعث عراق نیز از هیچ‌کس و هیچ‌چیز ترسی به دل راه نداد. سال آخر دبیرستان امتحانات خردادماه را رها کرد و به جبهه شتافت و با شرکت در امتحانات شهریورماه دیپلم خود را گرفت. مدتی بعد گروه ما در ارتفاعات بازی‌دراز مستقر بود. در نزدیکی ما یک سنگر عراقی مملو از مهمات قرار داشت و ما یک آرپی‌جی و یک اسلحه ساده در دست داشتیم. بچه‌ها می‌ترسیدند، اما حسین بی‌محابا وارد عمل شد.
به نقل از دوست و همرزم شهید حسین تقوی‌منش
حسین در سال 1341 در شهر تهران قدم بر عرصه هستی نهاد. دوران کودکی را در زادگاهش به سر برد و تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را در مدرسه فارابی به پایان رساند. در سال 1354 به دبیرستان دارالفنون راه یافت و موفق به دریافت مدرک دیپلم در رشته تجربی شد. در زمان مبارزات مردم غیور ایران علیه رژیم پهلوی به موج خروشان مبارزان پیوست و پس از پیروزی انقلاب در شناسایی گروهک‌هاي منافق نقش عمده‌ای ایفا کرد. تقوی‌منش علاقه خاصی به ورزش والیبال و مطالعه کتب مذهبی مانند آثار شهید بهشتی و دستغیب داشت.
در سن 17 سالگی قدم بر خاک خونین رزم نهاد و به عضویت گردان 9 سپاه پاسداران درآمد و دو مرتبه مجروح شد و سرانجام این سرباز دلسوخته و این پاسدار مبارز پس از رزمی دلاورانه در عملیات فتح‌المبین با مسئولیت معاونت محور گیلانغرب در عملیات الی‌بیت‌المقدس در تاریخ 10 ارديبهشت ماه 1361، همراه گردان حبیب‌بن‌مظاهر لشکر 27 محمدرسول‌الله(ص) به جاده اهواز ـ خرمشهر رفت و به علت برخورد ترکش خمپاره به قلبش، در سن 20 سالگی به شهادت رسید. پیکر پاک حسین را در بهشت زهرا(س) قطعه 26 به خاک سپردند.


يك پرسش

صدام با بازگشتگان از خرمشهر چه کرد؟
يكي از اهداف مهم عراق در تحميل جنگ به جمهوري اسلامي ايران، اشغال خوزستان و تصرف شهرهاي آن بود. خرمشهر به دلايل متعدد و از جمله مجاورت با اروندرود كه حاكميت كامل بر آن از ادعاهاي عمده عراق بود، براي اين كشور  اهميت خاصي داشت. به همين دليل در آغاز جنگ با تمركز چندين هزار نفر نيرو در قالب لشکرهاي زرهي، مكانيزه و پياده و به‌كارگيري نيروهاي مخصوص تلاش بي‌سابقه‌اي را براي تصرف اين شهر به عمل آورد، اما با توجه به رشادت، فداكاري و مقاومت بي‌نظير تعداد معدودي از رزمندگان اسلام پس از 34 روز جنگ نابرابر توانست به آن دست پيدا كند و پس از آن با استقرار نيروهاي زياد و ايجاد انواع موانع سعي كرد بازپس‌گيري اين شهر را  براي نيروهاي ايران غير ممكن سازد.
  اما سرانجام در سوم خرداد 1361 در عمليات ظفرمند «الی‌بيت‌المقدس» طي 24 روز نبرد بي‌امان و با نصرت الهي اين شهر از چنگال نيروهاي بعثي خارج شد و به آغوش ميهن بازگشت. رژيم بعث عراق هم پس از شكست سنگين در خرمشهر، طبق معمول همیشه تعدادي از فرماندهان رده‌هاي مختلف خود را اعدام كرد که نمونه‌ای از سند این اقدامات در زیر می‌آید:
تاريخ: 24/5/1982
«حكم اعدام (تيرباران) مجرمان ذيل در سحرگاه روز 24/5/1982 به اجرا درآمده.
الف) سرهنگ ستاد جواد السعد شيتنه، فرمانده سابق لشكر سوم زرهي به اتهام ترديد در انجام مأموريت ضد حمله توسط لشكر سوم زرهي و عدم اجراي دستورات روشن و صريحي كه به همين منظور صادر شده است. اين در حالي است كه هنگام عبور دشمن به سوي غرب كارون، اين لشكر مكلف به انجام ضد حمله شده بود. عدم برخورد مناسب يا ايجاد ترس در ميان نيروهاي تحت امر، كه در انجام مأموريت‌ها كوتاهي كرده‌اند.
ب) سرهنگ دوم ستاد محسن عبدالله، فرمانده تيپ زرهي ابن‌وليد، به اتهام ترس و ترديد و عدم اجراي دستورات رؤسا و سلسله‌مراتب فرماندهي هنگام رويارويي با نيروهاي دشمن، پس از عبور دشمن به سوي غرب كارون.
سرتيپ ستاد قدوري جابرمحمود، دبير فرماندهي كل»
این تنها نمونه‌ای از این اقدامات صدام در برابر این شکست بود.


 

صفحه 12
هنر-همراهان

 

 

نگاهی به فیلم «پنج ستاره»
نمونه یک فیلم اجتماعی نجیب!
مهدی امیدی

سینمای اجتماعی، یکی از مهم‌ترین جریان‌های سینمایی در همه جای جهان و ازجمله در ایران است. با این حال اغلب فیلم‌هایی که با رویکرد اجتماعی ساخته شده و به نمایش در می‌آیند، راه به ناکجاآباد می‌برند و به بسته‌های تلخ و افسرده‌ای از تباهی و انحطاط تبدیل می‌شوند. اکثر فیلم‌های اجتماعی ایرانی به جای آسیب‌زدایی از جامعه، خودشان آسیب‌زا هستند؛ هرچند که هر از گاهی معدود فیلم‌هایی هم دیده می‌شوند که ضمن برملا ساختن معضلات اجتماعی، در بستری از نجابت و زیبایی رخ می‌نمایانند. «پنج ستاره»، نمونه یکی از این فیلم‌هاست.
«پنج ستاره» داستان دختري است که براي رفتن به دانشگاه دچار مشکلاتي مي‌شود. او برای تأمین نیازها و فراهم کردن مخارج تحصیل باید کار کند و در این راه، با نجابت و متانت، در برابر همه مشقت‌ها و سختی‌ها ایستادگی می‌کند و حاضر نمی‌شود از صداقت و شرافتش بگذرد، هرچند مجبور شود موقعیتی مادی را از دست بدهد یا کارش را رها کند.
«پنج ستاره» نخستین فیلم سینمایی مهشید افشارزاده است. یک فیلم اجتماعی نزدیک به واقعیت‌های اجتماعی و فارغ از تصویرها و تصورات کلیشه‌ای رایج در این نوع از فیلم‌ها؛ نمونه یک فیلم نجیب و سالم، جدا از زنگار سیاهی و سیاه‌نمایی و ادا و اطوارهای شبه‌روشنفکرانه. در این فیلم، با قهرمان متفاوتی روبه‌رو هستیم؛ دختر جوانی که هم درس می‌خواند و هم کار می‌کند و در این مسیر، پرتگاه‌هایی هم سر راهش قرار دارد، اما با تکیه بر اخلاق و پاکی و صداقت، او راه درست را انتخاب می‌کند و به موفقیت اصلی که همان پاک بودن است، می‌رسد.
یکی از ممیزات اصلی میان فیلمی چون «پنج ستاره» با سایر آثار اجتماعی‌نما، در نحوه نمایش طبقه کم‌درآمد و زحمتکش جامعه است. در فیلم‌های اجتماعی سیاه‌نما، نه تنها هیچ‌گونه همدلی و همدردی با فقرا صورت نمی‌گیرد که تصویری نفرت‌آلود هم از این طبقات نمایش داده می‌شود. نمونه‌های مطرح چنین فیلم‌هایی؛ «جدایی نادر از سیمین»، «قصه‌ها»، «عصبانی نیستم» و... است. در این فیلم‌ها، کارگران و قشر فرودست همچون عروسک‌های بی‌اراده‌ای به نمایش درآمده‌اند که بدون هیچ اختیار و هویتی در تلاطم بحران‌ها و کشمکش‌های سیاسی و اجتماعی له می‌شوند. اما فیلم «پنج ستاره» دقیقاً برعکس است. یعنی این فیلم قدرت همدلی با مستضعفان را داشته، از معضلات اقتصادی سوءاستفاده نمی‌کند، قشر فقیر را هدف توهین قرار نمی‌دهد و در نهایت «پاک» است.
ارجاع دادن به فطرت پاک و نجیب انسانی در شمایل دخترک جوانی که پاکی و معصومیت از چهره و رفتارش می‌بارد، اشارتی است به وضعیت امروز بشر و نیازی که او در این بازار مکاره دارد که همانا بازگشت به فطرت خداجو و توحیدی و پناه گرفتن در پس خورشید محبت و مودت و نوعدوستی و صداقت است. در فیلم «پنج ستاره» نه نشانه‌ای از ستاره‌های کاذب سینمای پول‌ساز و مبتذل این روزهای ما هست و نه داستان‌های آبکی عشق مثلثی و طنزهای مبتذل و ادا و اطوارهای روشنفکری و...
ویژگی مثبت دیگر فیلم «پنج ستاره»، بازنمایی زندگی روزمره اکثر مردم کشور است. عمده فیلم‌های سینمای ایران در دو دهه گذشته از زندگی مردم دور شده و غالباً شکل‌هایی مصنوعی و جعلی را از زیست عامه مردم ایران ترسیم کرده‌اند. اما «پنج ستاره» با شکستن کلیشه‌های رایج، توانسته به سبک زندگی ساده و صالح اغلب مردم کشور ما نزدیک شود. در این فیلم با یک نهاد مقدس به نام خانواده ایرانی مواجه هستیم؛ خانواده‌ای که اعضای آن یکدیگر را دوست دارند. نه اثری از فرزندسالاری در آن است، نه مردسالاری و نه زن‌سالاری. بلکه با آدم‌هایی مواجه هستیم که هر یک در حال زندگی خود هستند و برای موفقیت یکدیگر ازخودگذشتگی می‌کنند. به همین دلیل هم، این فیلم را نه تنها با خانواده می‌توان دید، که اصلاً برای خانواده‌ها ساخته شده است. فیلمی است که مخاطب را دست خالی رها نمی‌کند؛ هم سرگرم‌کننده و جذاب است و هم محتوایی محترم و غنی دارد.
ضمن اینکه سینمای ما در سال‌های اخیر همیشه تصویری کج‌ومعوج از جوان و نوجوان ایرانی ارائه داده است. اما این فیلم با عبور از این تصاویر تکراری، سعی کرده تا چهره‌ای واقعی‌تر از یک جوان در جامعه امروز ایران را به نمایش بگذارد.
علاوه بر همه اینها در «پنج ستاره» نه اثری از ابتذال دیده می‌شود، نه جشنواره‌گرایی و نه سیاست‌زدگی. در عین حال، روایتی درست و داستانی استوار بر فیلم حاکم است؛ هم قهرمان در آن دیده می‌شود و هم ضدقهرمان و هم فرازونشیب‌های داستانی خوبی در آن جریان دارد. بازی بازیگران نیز قابل قبول و نسبتاً خوب است. شهاب حسینی، یکی از بهترین بازی‌های سال‌های اخیر خود را انجام داده و بهنوش بختیاری هم کمی متفاوت از آنچه در فیلم‌های کمدی و سریال‌های تلویزیونی بوده، در این فیلم حضور یافته است.


چرا مدیران سینمایی ایران به کمک جشنواره کن می‌روند؟!
حسین کارگر

سیاسی بودن جشنواره‌های غربی برای همه مسلم و آشکار است، به‌طوری‌که دیگر حتی متعصب‌ترین طرفداران این گونه جشنواره‌ها هم نمی‌توانند منکر رویکرد سیاسی آنها بشوند. با این حال، مدیریت سینمایی ما همچنان در برابر چنین جشنواره‌هایی موقعیتی منفعل و سرگردان دارد! به طوری که امسال هم کاروانی از مدیران و هنرمندان ایرانی به شصت‌وهفتمین دوره جشنواره کن فرانسه مسافرت کردند.
این درحالی است که جشنواره کن که رویکرد صهیونیستی خود را به طور آشکار به رخ کشیده بود، این بار هم برای اینکه از انجام تکلیف ضدایرانی خود باز نماند، فیلم «گلاب» را نمایش داد. این فیلم براساس خاطرات جاسوس فراری انگلیس، «مازیار بهاری» و به کارگردانی  جان استوارت ساخته شده است. کودتای ضدملی سال 88 در تهران موضوع محوری این فیلم است.
جشنواره کن فرانسه در سال‌های پیش نیز از فیلم‌های ضدایرانی و همین‌طور برخی متخلفان ضدامنیتی در ایران نظیر جعفر پناهی (از فتنه‌گران سال 88) حمایت کرده بود. این جشنواره همچنین سال گذشته جایزه بهترین فیلم خود را به یک فیلم ضعیف در حمایت از همجنس‌گرایی و ترویج اباحه‌گری اهدا کرده بود.
با اين اوصاف، حضور مسئولان سينمايي ايران در جشنواره كن، آن هم به شكل بسيار منفعلانه و ناهوشمندانه‌اي كه در سال‌هاي اخير اتفاق افتاده، يك خطاي راهبردی فرهنگي است. استدلال مديران سينمايي اين است كه حضور در بازار فيلم جشنواره كن يك فرصت اقتصادي براي ماست. اما به راستي اين حضور كه هر سال هم اتفاق مي‌افتد، چه تأثير مهمي بر روي اقتصاد سينماي ما داشته است؟! اي كاش حداقل حضور دست‌اندركاران محترم سينماي ما در كن، اندكي فعالانه بود. اما آنچه اتفاق افتاده، بيشتر در حد يك سفر توريستي و تفريحي بوده است. اگر اين چنين نيست، افرادي كه به جشنواره كن مي‌روند يك گزارش و كارنامه ارائه دهند كه حضورشان در آنجا چه نفعي براي کشور داشته است؟ چه اقدامي براي دفاع از فرهنگ و هويت انقلابي كشورمان انجام داده‌اند؟ مسافران كن بگويند كه براي خنثي ساختن و اعتراض به سياستگذاري ضدايراني جشنواره كن چه تدابيري را به كار بردند؟ بدون شك اين دوستان ما پاسخ قانع‌كننده‌اي ندارند. با اين حساب، حضور رسمي ايران در اين محفل، غيرعاقلانه است و حتي به آن مشروعيت هم مي‌بخشد. اين درحالي است كه تحريم جشنواره فيلم كن، هم عزتمندي و هويت ما را علني‌تر از پیش مي‌كند و هم به كاهش اعتبار آن كمك مي‌كند.
ای کاش حداقل حضور ما در جشنواره فیلم کن، با نمایش فرهنگ و آداب و رسوم ایرانی همراه بود. متأسفانه هر سال، برخی از هنرمندان شرکت‌کننده در این جشنواره با برخی رفتارها، شأن ایرانی بودن خود را حفظ نمی‌کنند. این در حالی است که افراد حاضر در این گونه محافل، در واقع نمایندگان و سفیران فرهنگی ایران هستند و باید فرهنگ و ارزش‌های ایرانی را نمایش دهند.


خبرها

غیبت چهار پنجم اعضا در جشن کارگردانان خانه سینما!
جشن کارگردانان سینمای ایران در حالی به کار خود پایان داد که از مجموع ۳۰۹ عضو رسمی این کانون تنها ۶۰ کارگردان حاضر بودند که ۱۳ نفر از آنها به عنوان اعضای هیئت‌مدیره و بازرسان کانون، میزبانی جشن را به عهده‌ گرفتند و ۲۵۰ نفر دیگر از اعضا، باوجود دعوت رسمی و ارسال کارت‌های دعوت در مراسم حضور نداشتند و به تعبیری دقیق‌تر شرکت نکردند .
خبرگزاری سینمایی ایران در تحلیلی، ضمن بیان مطلب فوق آورده است: غیبت بیش از چهار پنجم اعضای صنف کارگردانان در برنامه جشنی که اختصاص به آن‌ها داشت، موضوعی نیست که بشود به‌سادگی از آن گذشت. وظایف ذاتی این کانون به واسطه اهداف تشکیل خانه سینما از همان ابتدا بر محوریت رفع مشکلات صنفی، رفاهی و معیشتی پایه‌گذاری شد، اما به دلایل مختلف به ویژه در هشت سال گذشته، با تکیه بر برخی اغراض سیاسی، به حدی دچار انحراف از نقاط اولیه گردید که طی این روز‌ها طرح مباحثی چون وجود انواع رانت‌‌ها و سهم‌خواهی‌‌ها از بودجه‌های دولتی توسط برخی اعضای ثابت این تشکل صنفی، یکی از خروجی‌های این لغزش است.
ساخت یک فیلم ضدایرانی دیگر در آمریکا

عوامل فیلم ضد ایرانی «سپتامبرهای شیراز» در حاشیه شصت‌و‌هفتمین جشنواره کن، تاریخ شروع فیلمبرداری این پروژه سینمایی را اوایل پاییز اعلام کردند.
به گزارش فارس، چندماه پیش در جریان برگزاری شصت‌وچهارمین جشنواره فیلم برلین خبری مبنی بر ساخت پروژه ضد ایرانی دیگری تحت عنوان «سپتامبرهای شیراز» منتشر شد که همچون گذشته هنرپیشه پای ثابت فیلم‌های ضدایرانی، «شهره آغداشلو» نیز در آن حضور دارد. «سپتامبرهای شیراز» داستان زندگی یک خانواده یهودی را از سپتامبر 1981 تا سپتامبر 1982 در تهران روایت می‌کند. این داستان که وقایع سال‌های آغازین انقلاب را به شکلی تحریف‌آمیز غرق در خشونت، بی‌قانونی و کینه‌توزی انقلابیون توصیف کرده، توجه منتقدان آمریکایی را هم به خود جلب کرده است.
کارگردان اسکاری خودکشی کرد

«مالک بنجلول»، کارگردان برنده اسکار فیلم «در جست‌وجوی شوگرمن» خودکشی کرد.
به گزارش ایسنا، روز سه‌شنبه (13 ماه می) بود که جسد بنجلول کارگردان و برنده اسکار سوئدی در خانه‌ وی پیدا شد و نیروهای پلیس اعلام کردند علت مرگ این فیلمساز 36 ساله مشخص نیست. اما برادر او در مصاحبه‌ای که به‌تازگی با روزنامه «آفتون‌بلادت» انجام داده، گفته است که مالک به دلیل ابتلا به افسردگی شدید مرتکب خودکشی شده است.


گزیده مطالب

وزارتخانه‌های کوچک فرهنگی
یکی از مباحثی که در جریان برگزاری نمایشگاه کتاب امسال و پس از آن مطرح ‌شد، عدم بازدید مقام معظم رهبری از این نمایشگاه بود. کمی ساده‌انگارانه است که قبول کنیم حضرت آقا به دلیل مشغله زیاد از حضور در نمایشگاه خودداری کردند. نمایشگاهی که خود مبدأ و پدیدآورنده آن بوده و علاقه وافر ایشان به کتاب بر هیچ‌کس پوشیده نبوده و نیست؛ علاقه‌ای که به بیان خود ایشان از کودکی بسیاری از شب‌ها را با کتاب خوابیده و تاکنون فقط بیش از 1500 رمان ایرانی و خارجی را مطالعه کرده‌اند. این علاقه تا اندازه‌ای است که معظم‌له همیشه از تازه‌ترین‌های نشر در کشور باخبر بوده و ضمن مطالعه بسیاری از آنها برخی از کتاب‌های دفاع مقدس را تقریظ هم کرده‌اند.
با مرور اجمالی بر رویه ایشان در می‌یابیم که از این بیست‌وهفت دوره برگزار شده با احتساب این دوره ایشان تنها هشت دوره را شرکت نکرده‌اند که دو دوره در سفرهای استانی کرمان و کردستان حضور داشتند و بقیه به نشانه اعتراض در دوران اصلاحات و دوره وزارت آقایان مهاجرانی و مسجدجامعی بوده است. همان زمان که معظم‌له ناچار شدند پس از تذکرات مکرر خصوصی، علناًً نارضایتی خود را ابراز کنند و در جمع اعضای شورای انقلاب فرهنگی در سال 13۷۸ پس از ابراز نگرانی شدید و نام بردن از وزیر ارشاد وقت (مهاجرانی) صراحتاًً بگویند: «... بنده از رفتار وزارت ارشاد راضی نیستم.»
با کمی تأمل می‌توان بخشی از همین نگرانی و شاید عدم رضایت را در دوران کوتاه دولت جدید مشاهده کرد. آنجا که مقام معظم رهبری در جمع اعضای شورای انقلاب فرهنگی در تاریخ (19/9/92) فرمودند: «فرهنگ هویت یک ملت است. ارزش‌های فرهنگی روح و معنای حقیقی یک ملت است. همه چیز مترتب بر فرهنگ است. فرهنگ حاشیه و ذیلِ اقتصاد نیست، حاشیه و ذیلِ سیاست نیست، اقتصاد و سیاست حاشیه و ذیل بر فرهنگند؛ به این باید توجه کرد. نمی‌توانیم فرهنگ را از عرصه‌های دیگر منفک کنیم.» و پس از آن نیز به فاصله چند ماه در جمع اعضای محترم مجلس خبرگان رهبری فرمودند: «یک مسئله هم مسئله فرهنگ است؛ که آقایان هم حالا معلوم شد که نگرانی دارید، بنده هم نگرانم. مسئله‌ فرهنگ، مسئله‌ مهمی است. اساس این ایستادگی، این حرکت و در نهایت ان‌شاءالله پیروزی، بر حفظ فرهنگ اسلامی و انقلابی است... ما حتماًً در مسئله‌ فرهنگ‌]باید توجه کنیم‌ ،[دولت محترم هم باید توجه کند، دیگران هم توجه کنند. بنده هم در این نگرانی با شما سهیم هستم و امیدوارم که مسئولین فرهنگی توجه داشته باشند که چه می‌کنند. با مسائل فرهنگی شوخی نمی‌شود کرد، بی‌ملاحظگی نمی‌شود کرد؛ اگر چنانچه یک رخنه‌فرهنگی به‌وجود آمد، مثل رخنه‌های اقتصادی نیست که بشود [آن را] جمع کرد، پول جمع کرد یا سبد کالا داد یا یارانه‌ نقدی داد؛ این‌جوری نیست، به این آسانی دیگر قابل ترمیم نخواهد بود، مشکلات زیادی دارد.»
این دو سه نمونه کفایت می‌کند که هر فردی که به واقع دردمند این انقلاب و ارزش‌های فرهنگی در جامعه است به فکر فرو رفته و چاره‌ای بیندیشد.
اما در این میان مشاهده می‌کنیم سکاندار و بلدِ راه انقلاب در بیانات مهم خود در اولین ساعات روز نخستین سال ۱۳۹۳ در حرم مطهر رضوی راهکار حل این مشکل را نیز این‌گونه ارائه می‌فرمایند: «امّا آنچه نقطه‌ مهم‌تر عرض من است، خطاب به جوان‌هایی است که در سرتاسر کشور فعّالیّت‌های فرهنگی را به صورت خودجوش شروع کردند که بحمدالله خیلی هم وسیع شده است. من می‌خواهم بگویم آن جوان‌هایی که در تهران، در شهرهای گوناگون، در استان‌های مختلف، در خود مشهد، در بسیاری از شهرهای دیگر کار فرهنگی می‌کنند، با اراده‌ خودشان، با انگیزه‌ خودشان ـ کارهای بسیار خوبی هم از آنها ناشی شده است که از بعضی از آنها ما بحمدالله اطّلاع پیدا کردیم ـ کار را هرچه می‌توانند به‌طور جدّی دنبال کنند و ادامه بدهند. بدانند که همین گسترش کار فرهنگی در بین جوان‌های مؤمن و انقلابی، نقش بسیار زیادی را در پیشرفت این کشور و در ایستادگی ما در مقابل دشمنان این ملّت، ایفا کرده است.»
این اشارات و کد دادن‌ها رسالت جوانان ما را تا جایی سنگین می‌کند که به نظر می‌رسد هرکدام از کانون‌ها و موسسات فرهنگی، پایگاه‌های بسیج، هیئت‌های مذهبی و جمعیت‌های این‌چنینی باید به یک «وزارتخانه کوچک فرهنگی» تبدیل شده و با عزم ملی و مدیریت جهادی همچون سال‌های دفاع مقدس همت خود را افزایش داده و این خلأ را جبران کنند تا خدای ناخواسته شاهد خسارت‌های جبران‌ناپذیر آن نباشیم. در این میان و با توجه به بیانات و اقدامات رهبری معظم از جمله حضور در جمع زائران راهیان نور در شرق کارون، می‌طلبد هرکس در هر کسوت فرهنگی همچون «سفیر فرهنگی انقلاب» به ایفای نقش بپردازد و از هرگونه سستی و کوتاهی بپرهیزد و باور کند که امروز این یک تکلیف است که ولی‌فقیه زمان از ما می‌خواهد.
سيدميثم‭ ‬ميرغضنفري


روی خط

ستونی دائمي درباره ريزش‌ها و رويش‌ها داشته باشید
... 09361060 /فقط با توکل بر خداوند می‌توان این قدرت را تقویت کرد. پس هر کاری که رنگ خدایی گرفت، قطعاً نتایج خوبی در پی خواهد داشت.
...09362586 / سلام و خدا قوت، حال که دست‌اندرکاران نشریه وزین صبح‌صادق به جای افزایش، شمارگان آن را کم کرده و سهمیه‌ها را کاهش داده‌اند و کمتر به دست علاقه‌مندان می‌رسد، لااقل سایت نشریه به‌روز باشد تا علاقه‌مندان بتوانند نشریه را از این طریق دنبال کنند. چون توی سایت نشریه که می‌رویم، شماره‌های چند ماه پیش را دریافت می‌کنیم و نشریه آنلاین نیست. خواهشمندم سایت را به روزرسانی کنید. / باسپاس نایینی
صبح‌صادق: سایت نشریه به‌روز است و حتی معمولاً یک روز زودتر از دوشنبه، مطالب در سایت گذاشته می‌شود. برای دسترسی به شماره‌های گذشته هم به بایگانی سایت مراجعه کنید.
...09364041 / سلام، با توجه به رکود و بن‌بست سیستم اقتصادی ربوی جاری جهانی، لازم است سیستم‌های جدید بومی و اسلامی برای کشورمان تعریف و عملیاتی و ترویج شود. لطفاً در هفته‌نامه مفیدتون به این موضوع اساسی بپردازید. باتشکر / احمد از بابل
...09176101 / دم صبح‌صادقي‌ها گرم كه پیش از اينكه آقا به هوافضا برود و تأكيد بر توانايي و قدرت درونی كند، شما با بصيرت‌تان آن را موضوع تريبون قرار داديد. / نجفي قشم
...09127835 / سلام، خوشا به سعادت شهيدان عزيز كه با سرعتى بيشتر از سرعت نور، به‌سوى حق‌تعالى رفتند و در بهشت برين جايگاهى ابدى را براى خود گزيدند. / جامانده از قافله شهدا احمد يوسفى از قزوين
...09116009 / سلام، پیشنهاد می‌کنم جهت صرفه‌جویی در مصرف کاغذ برای ارائه گزارش کارهای پایگاه‌های بسیج، برنامه‌ای تهیه شود که همه گزارش‌ها از طریق سی‌دی به رده‌های بالاتر ارسال شود. باتشکر. / الیاس عبدالله‌پور از املش
...09133546 / با سلام، اقتدار يك ملت سه ركن دارد؛ 1ـ فرهنگي 2ـ نظامي 3ـ اقتصادي. وابسته بودن اين اركان به اجانب سبب ضعف يك ملت مي‌شود و از همه مهم‌تر، ركن فرهنگي است، زيرا ايمان به خدا و هدف در زندگي سبب استقامت و بقاي يك ملت است.
...09159304 / سلام خدمت صبح‌صادقی‌ها، چند هفته‌ای است که پیامکی واسه هفته‌نامه قشنگ‌مون نفرستادم. دلم تنگ شده بود. خدا قوت و خدانگهدار. / ماهان از خلیل‌آباد
...09178723 / السلام عليك يا انصار رسول‌الله(ص). تخريب قبور مطهر صحابه حضرت رسول اكرم(ص) توسط گروهك داعش را به ساحت مقدس امام زمان(عج) و نايب برحقش امام خامنه‌اي تسليت عرض مي‌كنيم.
...09177391 / با سلام و عرض خسته نباشید خدمت تمام دست‌اندرکاران فهیم صبح صادق، خدا به شما خیر بدهد. لطفاً مقاله‌ای، تیتری، چیزی در مورد علت تعطیلی دبیرستان‌های سپاه در سطح کشور چاپ کنید، شاید مسئولان سپاه فکری برای راه‌اندازی مجدد آنها بکنند. در این وضع جامعه واقعاً برای خانواده‌های مذهبی نیاز به چنین مکان‌هایی احساس می‌شود.
صبح‌صادق: در دو شماره پیش در صفحه ۱۱ به یادداشتی در همین زمینه به پراختیم.
...09113346 / با سلام، لطفاً مسئولان محترم دانشگاه امام حسین(ع) فکری درباره مدارک داخلی این دانشگاه بکنند تا آنهایی که قصد ادامه تحصیل دارند با مشکل مواجه نشوند.
...09123327 / با تشكر از هفته‌نامه صبح‌صادق، با محتواي عالي‌اش. بنده اكثر هفته‌نامه‌ها‌ی‌تان را مطالعه مي‌كنم. هفته‌نامه پرمحتوايی است. يك پيشنهاد هم دارم و آن اينكه در يك ستون دائمي درباره ريزش‌ها و رويش‌ها طبق نظر حضرت آقا بنويسيد. / وحيدي از گرمسار
...09355590 /در قبال کار خانم الهام چرخنده فقط یک جمله باید گفت: «دست مریزاد.» / زارعی از مریوان
...09187738 / در امتداد نفسم امیدی هست که مپرس/ در امتداد قدمم مقصدی هست که مپرس/ نه که دل به دنیا بستم که چنین شادانم/ در امتداد قفسم، روشنی هست که مپرس. «اللهم عجل لولیک ‌الفرج» التماس دعا. / سالمی از سنندج


کتیبه سبز

لبخند خدا
کاش ای تصویرگر، غار حرا را می‌کشیدی
گاه بعثت، جلوه نور هدا را می‌کشیدی
احمد محمود را، در لحظه‌های عشق و عرفان
کاشکی، زیبایی ذکر و دعا را می‌کشیدی
شعله‌ای افتاده می‌سوزاند، جانِ جانِ عالم
در همان حالت، حبیب کبریا را می‌کشیدی
لحظه لرزیدن اندام گل، چون بید آنجا
گوشه‌ای از حال تسلیم و رضا را می‌کشیدی
آن زمان که جبرئیل، گفتا بخوان، امی چه خواند
کاش، لبخند دلارای خدا را می‌کشیدی
آن زمان که گفت با شرم و حیا خواندن ندانم
با همه توش و توان، شرم و حیا را می‌کشیدی
در بغل بفشرد، گفت: «اقرأ»، زبان وحی واشد
در همان دم، جلوه سر علا را می‌کشیدی
واژه واژه، «اقرأ باسم ربک»، می‌فرمود مولا
با همان لحن و ظرافت، واژه‌ها را می‌کشیدی
در زمانی که بشارت داده شد، هستی پیمبر
از زبان پاک او، حمد و ثنا را می‌کشیدی
کاش، ای تصویرگر، در لحظه‌های ناب بعثت
شادی افلاکیان و انبیا را می‌کشیدی
از ضمیرم می‌زند فریاد، آوایی غزلخوان
نقش روی جانفزای آشنا را می‌کشیدی
ذره‌ای ناچیزم اما، دل شده دیوانه او
در دل تنگم، تو نقش مصطفا را می‌کشیدی
رشته‌ای بر گردنم، افکنده مولا از محبت
خوش به حالم، هر طرف رفتی، گدا را می‌کشیدی
کاشکی، در سایه چتر رسول‌الله خاتم
این حقیر دردمند بینوا را می‌کشیدی
شکر نعمت ای «فرائی» گر ز دست تو برآید
با زبان شعر از آن سو، عطا را می‌کشیدی
عبدالمجيد‭ ‬فرائي


حسن ختام

بر من بتاب مهدی جان!
شب که می‌شود دلم هوایت را می‌کند.
امشب سَری به آسمان دنیا زدم.
همین چند لحظه پیش!
نگاهم که به ماه زیبا افتاد، به‌ناگاه به یادت افتادم که چقدر جای صورت آسمانی‌ات بر سینه آبی آسمان خالی است مولاجان!
به ماه گفتم هر چقدر هم که زیبا باشی، باز هم سهمت از دنیا همین یک تکه آسمان است و بس.
اما من خورشیدی دارم که اگر روزی بَنای تابیدن کند، تو را شرمنده می‌کند.
خورشیدی دارم که سهمش تمام هستی و ماسواست.
هر چه را که بخواهد در نگین انگشتری‌اش دارد.
به وجودش، هستی برپاست و به اشاره‌اش روزگار می‌گردد.
دلتنگت شدم، می‌خواستم با نگاه به آسمان، سلامی عاشقانه به محضرت روانه کنم تا بدانی از روی زمین این گوشه دنیا، بی‌نهایت دوستت دارم مهدی‌جان!
خاطرت آسوده آقاجان! قلب من تا روز آمدنت فقط برای تو عاشقانه می‌تپد.
مهدی جان! به جز دست‌های پر قدرت تو راهی نیست که قلب پر از فراموشی مرا از نام پر از حیات تو آکنده کند و می‌دانم، می‌دانم مهربانی تو آن قدر هست که قلبم را چنان وسعتی بخشد که از محبت تو سیراب شود.
آقای من! کرم کن و بر من بتاب مهدی جان!‬