چرا با ورود طب سنتی مخالفت می‌شود؟!

سیدمهدی میرغضنفری – مدیر گروه طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی ارتش

اولین و مهم‌ترین نکته‌ای که باید دانست، این است که طب سنتی اصیل چیست؟ چرا که تا وقتی آن را نشناسیم، هر چیزی به نام طب سنتی مطرح می‌شود و سودجویان و جریان‌های انحرافی همه چیز را به طب سنتی ربط می‌دهند. طب سنتی تعریف دارد و یک طب کامل و غنی با سابقه بیش از هزار سال است و استادان و حکمای آن افرادی مانند ابن سینا و رازی هستند که متون بسیار غنی و قوی دارند. در واقع یک مکتب است و علوم پایه، علوم بالینی و کاربردی و علوم دارویی دارد و اینطور نیست که فقط چند توصیه کلی داشته باشد که این طب، طب سنتی ایرانی اصیل و دقیق می‌شود. هر چه خارج از این باشد، طب سنتی نیست. حتی بارها علمای دینی معاصر گفته‌اند طب اسلامی به عنوان یک مکتب کامل طبی وجود ندارد. طب گیاهی در همه دنیا وجود دارد و از گیاهان و مواد مؤثر استخراج شده از آنها به طرق مختلف برای انسان‌ها تجویز می‌شود که این نیز طب سنتی نیست، چراکه برمبنای مزاج و اخلاط نیست بلکه برمبنای خواص گیاهان و مواد مؤثر موجود در آنهاست.
مشکلاتی که در زمینه طب سنتی در کشورمان وجود دارد، به دلیل همین نشناختن این طب است، به گونه‌ای که برخی از پزشکان و مسئولان وزارت بهداشت یا مجامع پزشکی، با مصادیق غیرعلمی و غیرمنطقی طب سنتی، به نام طب سنتی برخورد می‌کنند. از سال 1386 دانشکده‌ها و گروه‌های طب سنتی در دانشگاه‌های بزرگ کشور راه‌اندازی شده و پزشکان متخصص تربیت کرده است، از این رو یک رشته کاملاً آکادمیک علمی و پذیرفته شده در دانشگاه‌های علوم پزشکی است و انجمن علمی و دفتر تخصصی در وزارت بهداشت و درمان دارد که برخی‌ها این نکات را نمی‌دانند. نکته دیگر اینکه برخی‌ها به پیروی از طب سنتی کارهایی می‌کنند که هیچ کدام با عقل، علم و طب سنتی مطابقت ندارد؛ لذا باید حساب پیروان یک مکتب را از خود مکتب جدا کرد و افرادی که پیرو یا مبلغ مکتب طب سنتی هستند، باید به درستی به دستورات آن عمل کنند وگرنه حساب‌شان از این طب جداست.
در زمینه بیماری کرونا و چگونگی مهار آن به روش‌های مختلف، با توجه به اطلاعاتی که تا کنون در دست داریم چند نکته قابل توجه است؛ یکی اینکه گفته می‌شود «چین» کشوری است که کرونا از آنجا به سایر نقاط جهان گسترش پیدا کرد، در حالی که شاهد هستیم این بیماری بسیار سریع در آنجا کنترل شد و به صفر رسید و مردم به راحتی در حال گذران زندگی هستند. طی چند جلسه ویدئو کنفرانسی که همکاران ما در دانشگاه علوم پزشکی تهران و دفتر طب ایرانی وزارت بهداشت با استادان گوناگون دانشگاه‌های چین داشتند، آنها واضح و مکرر گفتند که گاهی اوقات بالای 80 درصد و برخی اوقات بالای 90 درصد برای بیماران خود از طب سنتی چین و گیاهان دارویی استفاده کرده‌اند و حتی وزیر علوم چین این مطالب را بیان کرده است. به عبارتی مسئولان چینی اذعان داشته‌اند که ما برای مهار بیماری کرونا از طب سنتی استفاده کرده و موفق هم بوده‌ایم. آقای «تدروس» رئیس سازمان بهداشت جهانی در نشست‌هایی که در اوایل شیوع بیماری کرونا داشت، وقتی موضوع استفاده از گیاهان دارویی؛ از جمله عسل و زنجبیل مطرح شد، آنها را رد نکرد و گفت ممکن است مفید باشند، اما کرونا درمان قطعی ندارد که این نیز حرف درستی است؛ لذا سازمان بهداشت جهانی این موضوع را به صورت ضمنی تأیید کرده است (با توجه به اینکه چند دهه است این سازمان استراتژی مفصل در موضوع توسعه طب سنتی و مکمل در جهان دارد).
نکته دیگر در زمینه تجربیات همکاران پزشک است که در بخش‌های گوناگون کار می‌کنند و از توصیه‌های طب سنتی در کمک به کنترل کوویدـ19 و عوارض آن استفاده می‌کنند که معمولاً مفید و بی‌عارضه بوده‌اند. مطلب بعد حدود 80 طرح پژوهشی در حوزه طب سنتی است که در دانشگاه‌های علوم پزشکی و مراکز معتبر علمی کشور کد اخلاق گرفته و مصوب شده‌اند؛ برخی از طرح‌ها تمام شده و مرحله بالینی آنها نیز به اتمام رسیده است؛ از جمله چهار داروی گیاهی که تولید شده، ماحصل همین طرح‌هاست و دکتر زالی، فرمانده ستاد کرونای استان تهران نیز مؤثر بودن آنها را تأیید کرده است. همه این نکات شواهدی بر مؤثر بودن تدابیر غذایی دارویی طب سنتی در کنترل بیماری کروناست.
نکته دیگر درخصوص داروهای شیمیایی مورد استفاده در درمان بیماری کرونا بوده که طی ماه‌های قبل استفاده شده و در مقاله‌ای که روی چندهزار نفر بررسی شده، بی‌اثر بودن تمام آنها یا حتی مضر بودن‌شان نشان داده شده است. همچنین هنوز واکسنی برای این بیماری وجود ندارد؛ هر چند به تازگی شرکت «فایزر» درباره تولید واکسن صحبت‌هایی کرده، اما کماکان واکسن مؤثر و اثبات شده‌ای در دست نداریم. سؤالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که در حال حاضر باید چه اقدامی انجام داد؟ حال که با بیماری‌ای مواجه هستیم که واکسن و داروی شیمیایی اثبات شده ندارد و شواهد بسیاری مبتنی بر مؤثر بودن طب سنتی در این بیماری وجود دارد، چرا به آن عمل نکنیم؟ این در حالی است که عقل می‌گوید به سمت استفاده از طب سنتی برویم، زیرا تدابیر طب سنتی اگر درست تجویز و اجرا شوند، معمولاً بی‌عارضه یا کم‌عارضه هستند. از سوی دیگر، معمولاً در دسترس همه بوده و به نسبت ارزان و مفید به فایده است و از محصولات طبیعی بوده و با بدن متناسب است و عوارض و مشکلات داروهای شیمیایی را نیز ندارد. دکتر ملک‌زاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت اوایل شیوع کرونا نامه‌ای را برای همه دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی صادر و در آن تصریح کرد با توجه به اینکه این بیماری دارو و واکسن ندارد، محققان و پزشک‌ها با مسئولیت خود داروها یا روش‌هایی را که منطقاً صلاح می‌دانند، تجویز کنند که ذیل این نامه، بندی از بیانیه معروف اخلاق پزشکی هلسینکی را هم درج کردند؛ در واقع این نامه آتش به اختیار مداخله درمانی برای نجات جان مبتلایان به کوویدـ19 به حساب می‌آید و به این معنا بود که هر کاری را که پزشکان، محققان و استادان دانشگاه‌ها می‌توانند در حوزه درمان کرونا انجام دهند، با مسئولیت خود انجام دهند؛ در واقع هر روشی که فکر می‌کنید عاقلانه‌تر است و عارضه‌ای ندارد انجام دهید که مشخص است طب سنتی می‌تواند جزء این اقدامات قرار بگیرد. همچنین شورای عالی انقلاب فرهنگی سندی را در حوزه تقویت تولید ملی با امضای رئیس‌جمهور ابلاغ کرد که در اولین بند وظایف وزارت بهداشت، توجه به طب سنتی آمده است. لذا با توجه به تمام نکات مطرح شده و اینکه از قبل نیز اسناد بالادستی درخصوص استفاده از طب سنتی کم نداشته‌ایم، پس موانع آن کجاست و چرا با ورود طب سنتی به بحث خدمات بهداشتی درمانی کشور از جمله کرونا مخالفت می‌شود؟!


حمایت از طب سنتیِ آکادمیک و علمی

فاطمه محمدبیگی – سخنگوی فراکسیون طب سنتی

نکته‌ای که در عرصه طب سنتی بسیار اهمیت دارد، این است که طب سنتی یک طب جامع کل‌نگر است و به سبک زندگی، نحوه تغذیه و خواب و بیداری افراد توجه دارد؛ همچنین سلامت محور است و تأکید بیشتر آن در پیشگیری از بیماری‌هاست. سالیان طولانی است که مردم کشور ما با این طب زندگی کرده‌اند و آنچه الآن مورد نیاز جامعه است، استفاده از طب سنتی در حوزه سلامت کشور است. به همین دلیل در ابتدای شروع به کار مجلس یازدهم درخواستی در قالب سه نامه جداگانه، از طرف کمیسیون بهداشت تهیه و تنظیم و به وزیر بهداشت ارائه شد. در یکی از نامه‌ها طبق قانون برنامه ششم توسعه و سیاست‌های کلی ابلاغی سلامت رهبر معظم انقلاب، خواستار ادغام خدمات بهداشتی طب سنتی در شبکه‌های بهداشت و درمان کشور شدیم؛ در نامه دیگر خواستار ادغام خدمات درمانی طب سنتی در طب رایج کشور شدیم. گفتنی است، برای ویزیت پزشکان عمومی و کلاسیک، نظام بیمه‌ای، سیستم ارجاع، شبکه بهداشت و درمان، بیمارستان و درمانگاه وجود دارد؛ اما این ساختار برای طب سنتی به صورت شبکه‌ای و جامع ایجاد نشده که اجرای این موضوع را نیز از وزیر بهداشت خواستار شدیم. در حال حاضر، حدود ٢٠ سلامتکده در کشور وجود دارد که وابسته به دانشگاه‌ها و دانشکده‌های طب سنتی کشور هستند؛ در سه ماه گذشته و طی دو جلسه‌ای که با وزیر بهداشت داشتیم، مقرر شد انجام وظیفه قانونی وزارت بهداشت در ادغام طب سنتی در نظام سلامت تسریع شود که این مهم با شروع ادغام در سطح یک نظام سلامت آغاز شد؛ البته بسیار دیر هنگام است ولی آغازی مبارک است. دکتر نمکی هفته گذشته در جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرد، ادغام خدمات درمانی طب سنتی در طب رایج کشور، دستاورد بزرگی برای وزارت بهداشت به شمار می‌آید. ما نیز در مجلس شورای اسلامی به شدت پیگیر و ناظر این ادغام هستیم.
در زمینه بیماری کرونا، از همان ابتدای شروع به کار مجلس یازدهم از وزیر بهداشت درخواست کردیم که طب سنتی در خدمات پیشگیری و بهداشتی و درمانی در مراکز درمانی ورود کند که متأسفانه برخی از مسئولان در وزارت بهداشت به دلیل شناخت ناکافی مانع می‌شوند. در سال جاری در حوزه‌های مختلف طب سنتی به قدری تعداد مقاله‌های متخصصان و پژوهشگران این طب زیاد بود که توانستیم رتبه پنج تولید علم در این حوزه را در جهان کسب کنیم. اگر این طب، شبه علم است، چرا تولید مقاله معتبر آن هم با این رتبه علمی داریم؟ ما در حوزه بازتولید اسناد علمی طب سنتی قدم‌های خوبی برداشته‌ایم که به گزاره‌های خوبی نیز دست پیدا می‌کنیم. سؤالی که اینجا از منتقدان طب سنتی در وزارت بهداشت می‌توان مطرح کرد، این است که چرا اجازه بهره‌مند شدن از نتایج تحقیقات این محققان را در این بحران نمی‌دهند؟ شاید اگر این دوقطبی‌سازی‌ها در این وضعیت بحرانی رقم نمی‌خورد، الان به گزاره‌های بهتری در پیشگیری و درمان بیماری کرونا در حوزه طب سنتی رسیده بودیم و می‌توانستیم سیستم بهداشتی و مردم را کمک بیشتری کنیم.
داروهایی که در طب رایج برای درمان بیماران کرونایی داده می‌شود، درصد درمانگری بسیار پایینی دارند و نکته جالب اینجاست که مرتب پروتکل‌های بیماری کرونا در حوزه طب رایج تغییر کرده و اعلام می‌کنند این داروها قطعی نیست؛ پس چرا اجازه استفاده متناظر از درمان‌های طب سنتی را نمی‌دهید و محدودیت ایجاد می‌کنید؟ البته بنده اهتمام شخص وزیر در حوزه تقویت طب سنتی را می‌بینم، اما این اهتمام باید با معاونت‌ها و پژوهش‌ها همراهی شود. در نهایت این تلاش‌ها سبب افتتاح یک درمانگاه ویژه کرونا در دانشکده شهید بهشتی شد که در حوزه پزشکی از راه دور نیز به مردم خدمت‌رسانی می‌کند که باید در سطح کل کشور گسترش یابد.
ما نیز در مجلس این آمادگی را داریم که از پژوهش‌های طب سنتی و حوزه درمانی آکادمیک طب سنتی و کسانی که فارغ از شیادی و دلالی و جریان‌های ظاهری که به نام طب سنتی هستند، حمایت کنیم. می‌خواهیم طب سنتی به صورت شناسنامه‌دار و ساماندهی شده و رسمی در کشور فعالیت کند. قطعاً به عنوان پزشک حامی سلامت مردم هستیم و به هیچ عنوان دچار جوسازی‌های مثبت کاذب یا منفی کاذب علیه طب سنتی و طب کلاسیک نمی‌شویم. بحث ما دوری از تعصب در حوزه طب کلاسیک و طب سنتی است؛ چراکه این دو توامان و در کنار هم با شواهد علمی و متقن می‌توانند بسیاری فعالیت‌ها را انجام دهند و شاهد شکوفایی طب سنتی باشیم. طب سنتی عقبه علمی خوبی در کشور دارد و حدود ١٣ سال است که دانشگاه‌های علوم پزشکی متخصص و استاد تربیت کرده است و شواهد خوبی جمع‌آوری شده است و الآن وقت آن است که طب سنتی در حوزه کلینیکی، درمانگاهی و پزشکی بالینی ورود جدی به تمامی عرصه‌ها داشته باشد.

زهره الهیان – نایب رئیس فراکسیون طب سنتی مجلس

در حال حاضر، به دلیل شیوع گسترده بیماری کرونا در وضعیت بحرانی به سر می‌بریم و روزانه تعداد زیادی از هموطنان‌مان را از دست می‌دهیم؛ از این رو کرونا تهدیدی علیه سلامت هموطنان به شمار می‌آید؛ بنابراین باید همه توان و ظرفیت خود را برای پیشگیری و درمان این بیماری به میدان بیاوریم. متأسفانه راهکارهای موجود تاکنون جواب نداده است و مانند همه جهان در این زمینه دچار چالش‌های جدی در نظام سلامت شده‌ایم. به همین رو این شرایط، فرصتی است برای اینکه کارآمدی طب سنتی در پیشگیری و درمان بیماری کرونا به اثبات برسد. البته باید در نظر داشت که این مسیر باید یک مسیر علمی و آکادمیک باشد. در همین زمینه کارآزمایی‌های بالینی متعددی انجام گرفته است که نتایج خوبی هم در پیشگیری و هم در درمان بیماری کرونا حاصل شده است؛ لذا باید داروهایی که در این کارآزمایی‌های بالینی موفق بوده‌اند، مجوز خود را کسب کنند تا به پیشگیری و درمان کرونا کمک کنند و ان‌شاءالله بتوانیم هر چه سریع‌تر میزان آمار ابتلا و فوتی‌های هموطنان را پایین بیاوریم که البته این مهم به توجه مسئولان نیاز دارد.
رهبر معظم انقلاب در جلسه ای که با اعضای ستاد ملی کرونا داشتند، بحث استفاده از ظرفیت طب سنتی را در این بیماری مطرح کردند و به طور ویژه این تأکید را به اعضای ستاد ملی کرونا داشتند؛ اما متأسفانه مسئولان چه در وزارت بهداشت و چه در ستاد ملی کرونا کمتر به این ظرفیت توجه کرده‌اند که انتظار می‌رود شخص آقای دکتر نمکی، وزیر بهداشت و معاونان ایشان بر اساس این فرمایش رهبر معظم انقلاب، تدابیر جدی را در نظر بگیرند و از متخصصان طب سنتی و داروهایی که در این حوزه از سازمان غذا و دارو مجوز گرفته‌اند، حمایت شود. آنچه تا به حال اتفاق افتاده، به هیچ وجه مورد رضایت مردم و مجلس نیست، به همین دلیل تذکری در این باب،به رئیس‌جمهور و وزیر بهداشت داده شد و در خصوص استفاده از ظرفیت طب سنتی، نامه‌ای از سوی مجلس به ستاد ملی کرونا ارسال شده است. همچنین مجلس پیگیری‌هایی را در جلسات حضوری داشته و ما در جلسه با ستاد مقابله با بیماری کرونای استان تهران هم این بحث را مطرح کردیم و خواستار این شدیم که به طور ویژه به ظرفیت طب سنتی در بیماری کرونا توجه شود.
به تازگی نیز یک طرح ملی برای مقابله با بیماری کرونا اجرایی شده که در جلسه‌ای که با بسیج جامعه پزشکی داشتیم، تأکید کردیم در این طرح از ظرفیت طب سنتی در پیشگیری و درمان بیماری کرونا استفاده شود. استفاده از ظرفیت طب سنتی در درمان بیماری کرونا یکی از مطالبات مجلس از مسئولان در جلسات متعدد بوده است که در جلسه با دکتر نمکی و دکتر زالی، فرماندهی ستاد کرونای تهران، مطرح شد تا از این ظرفیت در بیمارستان‌ها نیز کمک گرفته شود. در حال حاضر کشورهایی مانند چین از ظرفیت طب مکمل خود در پیشگیری و درمان بیماری کرونا کمک گرفته‌اند که موفق بوده‌اند. ما نیز باید از این ظرفیت در مراکز درمانی برای درمان بیماران استفاده کنیم.


پیشگیری مهم‌تر از درمان

محسن بیگدلی – فیتوشیمیست

بیماری‌های ویروسی و میکروبی بیماری‌هایی هستند که طب مدرن اعتقاد دارد با آنتی‌بیوتیک‌ها درمان می‌شوند، در حالی که بیماری‌های ویروسی آنتی‌بیوتیک خاصی ندارند و بیشتر جنبه‌های پیشگیرانه دارد که همان واکسیناسیون است. واکسیناسیون هم در بدن فرد خودایمنی به وجود می‌آورد و بدن را مقابل ویروس مورد نظر ایمن می‌کند. بنابراین تمام راهکارهایی که بتواند مقاومت بدن و ایمنی را افزایش دهد، می‌تواند ایمنی فرد را در مقابل بیماری‌های ویروسی، از جمله کرونا افزایش دهد. چارچوب طب سنتی این است که بتواند به طریقی سیستم ایمنی فرد را بالا ببرد و این به طبع افراد نیز بستگی دارد؛ افراد با طبع‌ها و مزاج‌های گوناگون در مقابل عوامل بیماری‌زا متفاوت هستند. این صحبت شاید برای برخی‌ها قابل تصور نباشد؛ اما استرس و ترس یکی از عوامل بیماری‌زاست، به عبارتی وقتی یک فرد ترس پیدا می‌کند و ناراحتی‌های تنفسی و علایم کرونا در او ظاهر می‌شود، همین امر سبب کاهش ایمنی بدن او مقابل ویروس می‌شود. از این رو یکسری از گیاهان دارویی که سبب می‌شود مقاومت افراد را مقابل ویروس بالا ببرد، گیاهان و داروهای گیاهی هستند که یک مقدار آرامش می‌دهند یا به اصطلاح فرد را بی‌خیال می‌کنند. برای نمونه، گیاهان «نعناع فلفلی»، «بادرنجبویه» و «گل گاوزبان» همگی این خاصیت را دارند که به صورت دم‌نوش استفاده می‌شود. البته برای استخراج بیشتر مواد مؤثره گیاه دارویی «گل گاوزبان» بهتر است هنگام دم کردن مقدار کمی لیموعمانی نیز به آن افزوده شود.
گروه دیگری از گیاهان دارویی هستند که سیستم ایمنی بدن را افزایش می‌دهند و از نظر ما فیتوشیمیست‌ها ترکیباتی هستند که در بذرها، مغزها و ریشه‌ها وجود دارند؛ مانند مغز بادام و فندق یا بذر اسفرزه و سیاه‌دانه یا ریشه گیاهانی مثل جینسینگ و زردچوبه عمدتاً حاوی مواد مؤثره قوی و غنی ذخیره شده هستند که سیستم ایمنی بدن را افزایش می‌دهند، یعنی سبب افزایش متابولیسم بدن می‌شوند و بدن را مقابل عوامل بیماری‌زای تضعیف‌کننده، تقویت می‌کنند. گروه دیگر از گیاهان دارویی، گیاهانی هستند که برای داروهای تنفسی استفاده می‌شوند و روی سیستم تنفسی اثرگذار هستند؛ برای نمونه خشن بودن تنفس و سرفه‌های خشک را گیاهان دارویی حاوی ترکیبات موسیلاژی التیام می‌بخشند و روی ناراحتی‌های ریوی اثرگذار هستند. گیاهانی از قبیل «آویشن» و «مریم گلی» جزء این دسته از گیاهان هستند که می‌توانند یک خاصیت آنتی‌بیوتیکی داشته باشند و روی عامل بیماری‌های تنفسی اثرگذار باشند.
البته اعتقاد طب سنتی فقط در بحث استفاده از گیاهان دارویی و داروهای طبیعی نیست؛ بلکه توجه به آموزه‌های طب سنتی در رفتارهای تغذیه‌ای، سبک زندگی و خواب و بیداری افراد همگی می‌توانند در افزایش مقاومت بدن اثرگذار باشند. به صورت کلی داروها یا دستورالعمل‌های طب سنتی، مکمل هستند. اگر بتوانیم اقدامات پیشگیرانه در مقابل این بیماری را انجام دهیم، در جلوگیری از بیماری بسیار مؤثر است؛ تمام دستورالعمل‌های سازمان بهداشت جهانی و وزارت بهداشت جنبه پیشگیرانه دارد؛ مانند استفاده از ماسک و رعایت فاصله اجتماعی که اگر در کنار رعایت این موارد، به آموزه‌های طب سنتی توجه کنیم، جنبه‌های پیشگیرانه افزایش پیدا می‌کند و سبب می‌شود درصد کمی از مردم دچار این بیماری شوند. روش طب رایج در پیشگیری از بیماری‌ها عمدتاً واکسن یا استفاده از یکسری داروهای تقویتی و ویتامین‌هاست، اما اینها درمان نیست، لذا درمان‌های طب رایج هنوز قطعی نیست. طب رایج نیز به نکته‌ای رسیده که ما به آن توجه نمی‌کنیم؛ اینکه یک فرد مبتلا به ویروس کرونا نجات پیدا می‌کند اما دیگری نجات پیدا نمی‌کند، به طبع افراد و ویژگی‌های افراد مانند بالا بودن متابولسیم بدن برمی‌گردد؛ پس طب مدرن هم به این نتیجه رسیده که همه داروها برای همه گروه‌ها اثرگذار نیست، حتی کارشناس‌ها می‌گویند حتی اگر واکسن این بیماری تولید شود، معلوم نیست چه مدت و روی چه افرادی اثربخش باشد. بنابراین ما توصیه می‌کنیم پیشگیری و تجویزهای طب سنتی را لحاظ کنیم.
ستاد فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی معاونت علمی فناوری ریاست‌جمهوری نیز حمایت‌های لازم از فعالان و محققان این حوزه انجام می‌دهد؛ اگر کسی در این زمینه فعالیتی دارد یا کاری انجام داده به او کمک می‌کند تا بتواند به نتیجه برسد، چراکه در ستاد نمایندگان همه دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو، جهاد دانشگاهی و جهاد کشاورزی عضو هستند و کمک می‌کنند دستاوردهای تحقیقاتی طب سنتی و گیاهان دارویی به نتیجه برسد. توصیه بنده به مردم این است که مقداری به آموزه‌ها و سوابق طب سنتی خودمان اعتقاد بیشتری داشته باشند و به این سمت روی بیاورند؛ ضمن اینکه اعلام می‌کنم باور مردم بیشتر از باور مسئولان است؛ یعنی امروز مردم جلوتر از مسئولان به سمت درمان‌های طبیعی و طب سنتی آمده‌اند و مسئولان پشت سر مردم هستند و در این زمینه خیلی به مردم توصیه نمی‌کنیم، چراکه مسیر خود را خوب شناسایی می‌کنند و توصیه بیشتر ما به مسئولان است که این مورد را بیشتر باور کنند.

مژگان تنساز – عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

به دلیل وضعیت خاصی که بر اثر شیوع بیماری کرونا از اسفندماه سال گذشته در کشور به وجود آمده، منطقی بود که از همه ظرفیت‌های موجود برای مقابله با این شرایط استفاده شود. در همین زمینه همکاران متخصص طب سنتی ما از همان اوایل شروع بیماری، هم برای ویزیت بیماران و هم نوشتن پروتکل‌های خاص متناسب با شرایط موجود اعلام آمادگی کردند، اما اجازه مداخله از طرف بخش‌های گوناگون دانشکده‌های مختلف داده نشد. یکی از علت‌ها و توجیح مسئولان وزارت بهداشت این بود که مداخله فعلاً به صورت پژوهشی باشد و کارآزمایی‌های بالینی انجام شود. همکاران ما خیلی قوی وارد این عرصه شدند و یک چهارم از حدود 300 طرحی که موجود بود، به طرح‌های طب سنتی اختصاص داشت. در حال حاضر، حدود 90 طرح تحقیقاتی در حیطه طب سنتی و گیاهان دارویی مصوب شده، کد اخلاق گرفته و در حال اجراست که کارآزمایی‌های بالینی حدود 18 تا از این طرح‌ها به اتمام رسیده و نتایج آن مشخص شده و چهار دارو نیز در این زمینه مجوز گرفته و وارد بازار شده است.
علاوه بر انجام این طرح‌ها، از همان زمان دستورات غذایی و خودمراقبتی و کارهای پیشگیرانه به صورت تهیه بروشور و ساخت کلیپ آموزشی انجام شد. همچنین برخی از همکاران در صدا و سیما حضور داشتند و یکسری توصیه‌های مورد نیاز را از این طریق به مردم ارائه می‌دادند. همکاران متخصص ما به شکل غیررسمی در مطب‌های خود یا برخی سلامتکده‌ها خدماتی در زمینه بیماری کرونا ارائه می‌دادند و برخی از دانشگاه‌ها با بعضی از همکاران متخصص ما لینک شده و مشاوره‌هایی به بیماران می‌دادند، اما واقعیت این است که به شکل رسمی، جایی برای ورود طب سنتی ایران به منظور کمک به این بیماران نداشتیم. بعد از اینکه کارهای پژوهشی انجام شد و حدود 18 تا از طرح‌های تحقیقاتی به اتمام رسید و نتایج آن در قالب نامه‌ای به ستاد کرونا اعلام شد، با همکاری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دکتر زالی رئیس ستاد کرونای تهران و همکاری صمیمانه‌ای که همکاران به صورت شبانه‌روزی برای آماده شدن این مرکز داشتند، همگی کمک کردند تا «مرکز خدمات طب سنتی ویژه بیماران کرونایی» آماده بهره‌برداری و خدمت‌رسانی به مردم شود.
این مرکز، نیازی بود که در این دوره احساس می‌شد، چراکه طب سنتی ایران ظرفیتی در خودمراقبتی، پیشگیری و ‌درمان‌های اولیه بیماری کرونا دارد تا حداقل ورودی‌های بیمارستان کاهش پیدا کند و از خستگی کادر درمان کم شود و یکسری نیروهای تازه نفس به کمک آنها بیایند، لذا این مجوز به عنوان «اولین مرکز خدمات بیماران کرونایی مبتنی بر آموزه‌های طب سنتی ایران» داده شد.
با توجه به تحقیقاتی که هم در بخش پیشگیری و هم درمان بیماری کرونا داشته‌ایم و نتایج آن را به ستاد کرونا اعلام کرده‌ایم، مشخص شده که داروهای طب سنتی در مراحل اولیه در کاهش عوارض، افزایش سطح اکسیژن‌رسانی بیماران، کاهش عوارض تنفسی، کاهش عوارضی مثل تب، سردرد و بیحالی جواب داده است. به نظر می‌رسد حداقل کاری که می‌توان انجام داد، اصلاح سبک زندگی و کمک به مردم برای خودمراقبتی است که اگر این اتفاق بیفتد و از آموزه‌های طب سنتی استفاده شود، قطعاً سبب کاهش ابتلا به این بیماری می‌شود و این خودمراقبتی در افرادی که یک فرد خانواده بیمار شده، اثرگذار است و اینکه عوارض را در فرد مبتلا نیز کاهش می‌دهد. امیدواریم با انجام این طرح، ورودی‌های بیماران به بیمارستان و مرگ و میر کاهش پیدا کند. همچنین امیدوار هستم تقابل‌هایی که با هر مکتبی وجود دارد، کنار گذاشته شود و در زمانی که کشور ما به اتحاد نیاز دارد، همه متحد شوند؛ ما شکل‌های مختلف طب نداریم و طب روشی است برای کمک به مردم برای اینکه صحت و سلامتی خود را پیدا کنند و ان‌شاءالله طب سنتی و طب رایج همچون دو بال در کنار هم بتوانند به مردم کمک کنند و کشورمان از این بحران خارج شود.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید