هوش مصنوعی

0
139

از همان زمانی که بشر ماشین‌ها را ساخت و رایانه‌ها را برای راحت‌تر کردن زندگی خود به وجود آورد، مشکل بزرگی وجود داشت و آن نبود دانایی و هوشمندی در تجهیزات رایانه‌ای و منطق صفر و یک. دانشمندان رایانه‌هایی را می‌ساختند که بر اساس الگوریتمی نوشته شده، پاسخ‌ها و انتخاب‌هایی از پیش تعیین شده را ارائه می‌دادند. چنین سیستم‌هایی اگر هزاران سال هم کار کنند، تنها در چارچوب تعیین شده رفتار می‌کنند؛ مانند دستگاه عابر بانک که چند عملیات گوناگون برای آن در نظر گرفته شده است و این دستگاه در جواب هر کلیدی که عابر فشار می‌دهد یک پاسخ از قبل نوشته شده دارد. نه تنها دستگاه ساده‌ای مانند عابر بانک، حتی بسیاری از رایانه‌ها و سامانه‌های امروزی که در اطراف خود مشاهده می‌کنیم از هوش مصنوعی بی‌بهره‌اند.
در بعضی زمان‌ها نیازمندیم که رایانه، سامانه یا کنش‌گری داشته‌ باشیم که بتواند از خودش استدلال کند و رفتاری خارج از چارچوب داشته باشد. این همان هوش مصنوعی است که به دنبال آن هستیم. ما سامانه‌ای را می‌خواهیم که نیاز نباشد تمام اتفاقات ممکن را برای آن تصویب کنیم، بلکه می‌خواهیم شرایط کار را توصیف کنیم و استدلال را بر عهده رایانه قرار دهیم و به قول معروف به جای ماهی دادن، ماهی‌گیری را یاد ‌دهیم!
یکی از کاربردهای هوش مصنوعی که در آینده بسیار فراگیرتر خواهد شد، خودروهای خودران است که راننده ندارند و مسافران با رایانه‌ای دارای هوش‌ مصنوعی مواجه هستند. برای درک مزیت هوش مصنوعی، خودروهای بدون‌ راننده را بدون هوش مصنوعی فرض کنید. در این صورت چنین خودرویی استدلال ندارد. برای مواقعی که شیئی مقابل خودرو ظاهر می‌شود، باید تمام شرایط مختلف را در نظر گرفت و برای آن تعیین کرد؛ برای نمونه باید تمام فاصله‌های ممکن جسم با خودرو را در نظر گرفت، به میزان سرعت در هر فاصله توجه کرده، در هر یک از این شرایط میزان فشار بر روی ترمز را تعیین کرد و در صورتی که با ترمز هنوز برخورد انجام می‌شود باید تعیین کرد که فرمان به چپ یا راست بچرخد و باز در هر کدام از چرخش به راست یا چپ باید تعیین کرد که چه میزان فرمان بچرخد و گاز چه مقدار باشد و… همه اینها تنها برای یک سناریو ممکن است، اما در یک صحنه ترمز گرفتن ممکن است حدود میلیون‌ها سناریو وجود داشته باشد. همین خودرو را با هوش‌مصنوعی در نظر می‌گیریم. این خودرو سنسورهایی دارد که فاصله‌ها تا اجسام اطراف را به طور دقیق مشخص می‌کند. موقعیت مکانی خودرو با استفاده از جی‌پی‌اس کاملاً معلوم است. تقریباً در همه‌ جای این خودرو سنسوری وجود دارد که اطلاعات مهم را به پردازشگر اصلی می‌فرستد. صحنه ظاهر شدن شیئی در مقابل خودرو را در حالت هوش مصنوعی تجسم کنید. در اینجا دیگر لازم نیست تمام شرایط را توصیف کرد، تنها کلیات را می‌گوییم و باقی بر عهده سنسورها و توابع ریاضی و داده‌های دریافتی است که استدلال را به این سامانه اضافه ‌کنند.
هوش مصنوعی این‌گونه بیان می‌شود: «سیستم‌هایی که می‌توانند واکنش‌هایی مشابه رفتارهای هوشمند انسانی از جمله درک شرایط پیچیده، شبیه‌سازی فرایندهای تفکری و شیوه‌های استدلالی انسانی و پاسخ موفق به آنها، یادگیری و توانایی کسب دانش و استدلال برای حل مسائل را داشته باشند.»
در سال ۱۹۵۰ آلن تورینگ، دانشمند بزرگ علوم رایانه و ریاضی نظری ارائه داد که بعدها به تست تورینگ معروف شد. او گفت زمانی می‌توان یک رایانه را هوشمند نامید که انسانی را در پشت یک دیوار گذاشت و در سوی دیگر آن رایانه قرار داد. انسان از اینکه با یک رایانه هم‌کلام خواهد شد خبر ندارد و شروع می‌کند به پرسش از آن رایانه. اگر رایانه بتواند مانند یک انسان هوشمند پاسخ‌های درست و قانع‌کننده‌ای بدهد که انسان آن سوی دیوار متوجه ماشین بودن آن نشود، چنین رایانه‌ای تست تورینگ را رد کرده و هوشمند است؛ البته هنوز رایانه‌ای نتوانسته است این تست را رد کند.
خوانندگان گرامی برای بیان نظرات خود درباره این مطلب می‌توانید به صورت مستقیم با نویسنده به شناسه msalehnaderi‌@ در پیام‌رسان سروش و ایتا در ارتباط باشید.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید