نسخه متنی | ۶۵۰

‭.‬

صفحه ششم

‭ ‬فرهنگ‭ ‬در‭ ‬منظومه‭ ‬فکری‭ ‬امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭) ‬در‭ ‬گفت‌وگوی‭ ‬اختصاصی‭ ‬صبح‌صادق‭ ‬با‭ ‬حجت‌الاسلام‭ ‬موسوی‭ ‬هوایی
دشمن‌شناسی‭ ‬امام‭(‬ره‭)‬‭ ‬مبتنی‭ ‬بر‭ ‬قرآن‭ ‬و‭ ‬عترت‭ ‬بود
در‭ ‬آستانه‭ ‬سالگرد‭ ‬رحلت‭ ‬پیرجماران،‭ ‬آن‭ ‬اسوه‭ ‬و‭ ‬الگوی‭ ‬آزادمردان‭ ‬و‭ ‬ابرمرد‭ ‬قرن‌های‭ ‬اخیر‭ ‬امام‭ ‬روح‌الله‭(‬ره‭)‬،‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬ابعاد‭ ‬مختلف‭ ‬شخصیت‭ ‬ایشان‭ ‬هر‭ ‬روز‭ ‬مهم‌تر‭ ‬از‭ ‬قبل‭ ‬جلوه‭ ‬می‌کند‭. ‬یکی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬ابعاد،‭ ‬نگاه‭ ‬ایشان‭ ‬به‭ ‬فرهنگ‭ ‬و‭ ‬کارهای‭ ‬فرهنگی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ابعاد‭ ‬عمیقی‭ ‬نیز‭ ‬دارد‭. ‬لذا‭ ‬برای‭ ‬تبیین‭ ‬بهتر‭ ‬این‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬ابعاد‭ ‬اندیشه‭ ‬امام‭ ‬راحل‭(‬ره‭) ‬به‭ ‬سراغ‭ ‬حجت‌الاسلام‭ ‬والمسلمین‭ ‬‮«‬سیدجواد‭ ‬موسوی‭ ‬هوایی‮»‬‭ ‬معاون‭ ‬پژوهشی‭ ‬و‭ ‬آموزشی‭ ‬سازمان‭ ‬تبلیغات‭ ‬اسلامی‭ ‬رفتیم‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬صاحب‌نظر‭ ‬هستند‭. ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬ماحصل‭ ‬گفت‌وگو‭ ‬را‭ ‬می‌خوانید‭.‬

‭* ‬با‭ ‬تشکر‭ ‬از‭ ‬فرصتی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬ما‭ ‬قرار‭ ‬دادید،‭ ‬برای‭ ‬سوال‭ ‬اول‭ ‬بفرمایید‭ ‬زاویه‭ ‬نگاه‭ ‬امام‭ ‬راحل‭(‬ره‭) ‬به‭ ‬مقوله‭ ‬فرهنگ‭ ‬چه‭ ‬بود؟
حضرت‭ ‬امام‭ ‬راحل‭ ‬عظیم‌الشان‭(‬ره‭) ‬چون‭ ‬از‭ ‬آموزه‌های‭ ‬دینی‭ ‬و‭ ‬قرآنی‭ ‬و‭ ‬معارف‭ ‬اهل‭ ‬بیت‭ ‬سرشار‭ ‬و‭ ‬سیراب‭ ‬بودند‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬اساس‭ ‬از‭ ‬مسئله‭ ‬فرهنگ‭ ‬به‌عنوان‭ ‬دانش،‭ ‬نگرش،‭ ‬ارزش،‭ ‬گرایش‭ ‬و‭ ‬کنش‭ ‬استفاده‭ ‬می‌کردند‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬موضوعاتی‭ ‬که‭ ‬عرض‭ ‬کردم‭ ‬همگی‭ ‬در‭ ‬تعاریف‭ ‬فرهنگ‭ ‬و‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬سخنان‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭ ‬راحل‭(‬ره‭) ‬به‭ ‬خوبی‭ ‬قابل‭ ‬برداشت‭ ‬است‭. ‬برداشت‭ ‬امام‭ ‬راحل‭(‬ره‭) ‬از‭ ‬فرهنگ‭ ‬که‭ ‬هم‭ ‬مقوله‌ای‭ ‬دانشی‭ ‬و‭ ‬علمی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬هم‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬بینش،‭ ‬اعتقاد‭ ‬و‭ ‬جهان‌بینی‭ ‬و‭ ‬هم‭ ‬مقوله‌ای‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ارزش‭ ‬ایجاد‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬اثر‭ ‬ایجاد‭ ‬ارزش‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬ارزش‌ها‭ ‬گرایش‭ ‬پیدا‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬هم‭ ‬کنش‌هایی‭ ‬از‭ ‬بیرون‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬به‌وجود‭ ‬می‌آید،‭ ‬در‭ ‬کل‭ ‬مفهومی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬امروز‭ ‬به‭ ‬تعبیری‭ ‬می‌گوییم‭ ‬سبک‭ ‬زندگی‭. ‬یعنی‭ ‬روشی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬انسان‌ها‭ ‬در‭ ‬ارتباطات‭ ‬و‭ ‬کارهای‌شان‭ ‬در‭ ‬تعامل‭ ‬با‭ ‬هم‭ ‬زندگی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬تنظیم‭ ‬می‌کنند‭. ‬ما‭ ‬هم‭ ‬باید‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬منشور‭ ‬از‭ ‬نگاه‭ ‬امام‭ ‬به‭ ‬مسئله‭ ‬فرهنگ‭ ‬نگاه‭ ‬کنیم‭. ‬در‭ ‬واقع‭ ‬این‭ ‬را‭ ‬هم‭ ‬می‌توان‭ ‬گفت‭ ‬که‭ ‬مقوله‭ ‬فرهنگ‭ ‬اصلی‌ترین‭ ‬دغدغه‭ ‬ایشان‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬که‭ ‬ایشان‭ ‬رهبری‭ ‬کردند‭ ‬خود‭ ‬یک‭ ‬انقلاب‭ ‬فرهنگی‭ ‬و‭ ‬فرهنگ‭ ‬محور‭ ‬بود‭. ‬شاید‭ ‬حرکت‌های‭ ‬مسلحانه‌ای‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬صورت‭ ‬گرفت‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬بحث‌هایی‭ ‬روی‭ ‬براندازی‭ ‬و‭ ‬کودتا‭ ‬علیه‭ ‬رژیم‭ ‬ستمشاهی‭ ‬هم‭ ‬مطرح‭ ‬می‌شد‭ ‬و‭ ‬همه‭ ‬این‌ها‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬طرح‌ها،‭ ‬نقشه‌ها‭ ‬و‭ ‬برنامه‌هایی‭ ‬به‭ ‬امام‭ ‬پیشنهاد‭ ‬می‌شد،‭ ‬اما‭ ‬امام‭ ‬راحل‭(‬ره‭) ‬هیچ‌گاه‭ ‬این‭ ‬را‭ ‬راه‌حل‭ ‬نهایی‭ ‬ندانستند‭ ‬و‭ ‬بیشتر‭ ‬روی‭ ‬مقولات‭ ‬فرهنگ‌سازی‭ ‬و‭ ‬حرکات‭ ‬فرهنگی‭ ‬تأکید‭ ‬می‌کردند‭. ‬

‭* ‬این‭ ‬مقوله‭ ‬فقط‭ ‬یک‭ ‬دیدگاه‭ ‬نظری‭ ‬از‭ ‬امام‭ ‬بود‭ ‬یا‭ ‬اینکه‭ ‬در‭ ‬صحنه‭ ‬عملی‭ ‬هم‭ ‬توسط‭ ‬ایشان‭ ‬تبلور‭ ‬داشت؟
تمام‭ ‬مباحثی‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬مطرح‭ ‬کردیم‭ ‬چیزی‭ ‬نیست‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬نظر‭ ‬باقی‭ ‬بماند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬حتم‭ ‬به‭ ‬منصه‭ ‬عملی‭ ‬هم‭ ‬می‌کشد‭. ‬یعنی‭ ‬آخر‭ ‬آن‭ ‬کنش‭ ‬را‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬امام‭ ‬راحل‭(‬ره‭) ‬هم‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬همین‭ ‬کنش‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬مردم‭ ‬بود‭. ‬اصولاً‭ ‬تمام‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬و‭ ‬فرهنگ‌سازی‭ ‬برای‭ ‬ایجاد‭ ‬همین‭ ‬کنش‭ ‬است‭. ‬امام‭(‬ره‭) ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬این‭ ‬بودند‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬فرهنگ‭ ‬تغییر‭ ‬پیدا‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬فرهنگ‭ ‬اصیل‭ ‬اسلامی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬تعبیر‭ ‬خودشان‭ ‬اسلام‭ ‬ناب‭ ‬محمدی‭(‬ص‭) ‬است،‭ ‬مبدل‭ ‬شود‭. ‬ایشان‭ ‬در‭ ‬جلد‭ ‬۱۵‭ ‬صحیفه‭ ‬می‌فرمایند‭: ‬‮«‬بی‌شک‭ ‬بالاترین‭ ‬و‭ ‬والاترین‭ ‬عنصری‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬موجودیت‭ ‬هر‭ ‬جامعه‭ ‬دخالت‭ ‬اساسی‭ ‬دارد‭ ‬فرهنگ‭ ‬آن‭ ‬جامعه‭ ‬است‭. ‬اساساًً‭ ‬فرهنگ‭ ‬هر‭ ‬جامعه‭ ‬هویت‭ ‬و‭ ‬موجودیت‭ ‬آن‭ ‬جامعه‭ ‬را‭ ‬تشکیل‭ ‬می‌دهد‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬انحراف‭ ‬فرهنگ،‭ ‬هر‭ ‬چند‭ ‬جامعه‭ ‬در‭ ‬بُعدهای‭ ‬اقتصادی،‭ ‬سیاسی،‭ ‬صنعتی‭ ‬و‭ ‬نظامی‭ ‬قدرتمند‭ ‬و‭ ‬قوی‭ ‬باشد،‭ ‬ولی‭ ‬پوچ‭ ‬و‭ ‬پوک‭ ‬و‭ ‬میان‭ ‬تهی‭ ‬است‭. ‬اگر‭ ‬فرهنگ‭ ‬جامعه‌ای‭ ‬وابسته‭ ‬و‭ ‬مرتزق‭ ‬از‭ ‬فرهنگ‭ ‬مخالف‭ ‬باشد،‭ ‬ناچار‭ ‬دیگر‭ ‬ابعاد‭ ‬آن‭ ‬جامعه‭ ‬به‭ ‬جانب‭ ‬مخالف‭ ‬گرایش‭ ‬پیدا‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬بالاخره‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬مستهلک‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬موجودیت‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬تمام‭ ‬ابعاد‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬می‌دهد‭. ‬استقلال‭ ‬و‭ ‬موجودیت‭ ‬هر‭ ‬جامعه‭ ‬از‭ ‬استقلال‭ ‬فرهنگ‭ ‬آن‭ ‬نشئت‭ ‬می‌گیرد‭ ‬و‭ ‬ساده‌اندیشی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬گمان‭ ‬شود‭ ‬با‭ ‬وابستگی‭ ‬فرهنگی،‭ ‬استقلال‭ ‬در‭ ‬ابعاد‭ ‬دیگر‭ ‬یا‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬امکان‌پذیر‭ ‬است‭.‬‮»‬
ببینید‭ ‬ایشان‭ ‬چگونه‭ ‬به‭ ‬مقوله‭ ‬فرهنگ‭ ‬نگاه‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬زیربنا‭ ‬دانسته‭ ‬و‭ ‬مابقی‭ ‬مسائل‭ ‬مثل‭ ‬نظام‭ ‬اجتماعی،‭ ‬خانواده،‭ ‬فرد‭ ‬و‭… ‬را‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬این‭ ‬زیر‭ ‬بنا‭ ‬می‌بینند‭. ‬این‭ ‬نگاه‭ ‬طوری‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬انحراف‭ ‬فرهنگی‭ ‬هم‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬موجب‭ ‬انحراف‭ ‬در‭ ‬سایر‭ ‬حوزه‌ها‭ ‬می‌دانند‭. ‬نگاه‭ ‬ایشان‭ ‬یک‭ ‬نگاه‭ ‬زیربنایی‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬بر‭ ‬همین‭ ‬اساس‭ ‬هم‭ ‬ایشان‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬همین‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬کردند‭ ‬و‭ ‬آمدند‭ ‬با‭ ‬تغییر‭ ‬فرهنگی‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬تغییر‭ ‬ارزش‌ها،‭ ‬کنش‌ها‭ ‬و‭ ‬واکنش‌ها،‭ ‬علیه‭ ‬رژیم‭ ‬ستمشاهی‭ ‬چندصد‭ ‬ساله‭ ‬و‭ ‬نظام‭ ‬دیکتاتوری‭ ‬قیام‭ ‬کردند‭ ‬و‭ ‬مردم‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬دعوت‭ ‬به‭ ‬قیام‭ ‬کردند‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬آگاهی‌بخشی‭ ‬ایشان،‭ ‬مردم‭ ‬به‭ ‬خیابان‌ها‭ ‬ریختند‭ ‬و‭ ‬آمدند‭ ‬آن‭ ‬تظاهرات‭ ‬عظیم‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬دادند‭ ‬و‭ ‬شهید‭ ‬و‭ ‬زخمی‭ ‬دادند‭. ‬این‭ ‬دقیقاً‭ ‬همانی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬عرض‭ ‬کردم‭ ‬و‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬خود‭ ‬انقلاب‭ ‬هم‭ ‬همین‭ ‬روش‭ ‬را‭ ‬عملیاتی‭ ‬کردند‭. ‬یعنی‭ ‬الگو‭ ‬و‭ ‬مدل‭ ‬فرهنگی‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬برای‭ ‬مبارزه‭ ‬و‭ ‬پیروزی‭ ‬انقلاب‭ ‬اینگونه‭ ‬که‭ ‬عرض‭ ‬شد‭  ‬به‭ ‬اجرا‭ ‬در‭ ‬آمد‭. ‬مردم‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬جهت‭ ‬اعتقادات‭ ‬و‭ ‬فطرت‭ ‬الهی‭ ‬که‭ ‬داشتند‭ ‬این‭ ‬مسیر‭ ‬را‭ ‬طی‭ ‬کردند‭. ‬خود‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬در‭ ‬کارها‭ ‬و‭ ‬دستورهایی‭ ‬که‭ ‬می‌فرمودند‭ ‬جنبه‭ ‬فرهنگی‭ ‬موضوعات‭ ‬را‭ ‬بسیار‭ ‬دقت‭ ‬داشتند‭. ‬مثلاً‭ ‬یادمان‭ ‬است‭ ‬ایشان‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬نشان‭ ‬شیر‭ ‬و‭ ‬خورشید‭ ‬در‭ ‬اوایل‭ ‬انقلاب‭ ‬در‭ ‬حدود‭ ‬سال‭ ‬۵۹‭ ‬که‭ ‬هنوز‭ ‬در‭ ‬سربرگ‌های‭ ‬اداری‭ ‬وجود‭ ‬داشت‭ ‬چه‭ ‬برخوردی‭ ‬کردند‭. ‬متأسفانه‭ ‬برخی‭ ‬شاید‭ ‬این‭ ‬رفتار‭ ‬امام‭ ‬راحل‭(‬ره‭) ‬را‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬شیر‭ ‬و‭ ‬خورشید‭ ‬فراموش‭ ‬کرده‌اند‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬اینکه‭ ‬گمان‭ ‬کردند‭ ‬که‭ ‬مردم‭ ‬این‭ ‬رفتار‭ ‬امام‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬یاد‭ ‬برده‌اند‭. ‬به‭ ‬امام‭ ‬عرض‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬هنوز‭ ‬در‭ ‬برخی‭ ‬ادارات‭ ‬نشان‭ ‬شیروخورشید‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬سربرگ‌ها‭ ‬و‭ ‬جاهای‭ ‬دیگر‭ ‬استفاده‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬ایشان‭ ‬به‭ ‬صراحت‭ ‬دستور‭ ‬دادند‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬نشان‌ها‭ ‬باید‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬برود‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬سربرگ‌ها‭ ‬باید‭ ‬امحا‭ ‬شوند‭. ‬ایشان‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬دقت‭ ‬فوق‌العاده‭ ‬در‭ ‬بیت‌المال‭ ‬دستور‭ ‬امحای‭ ‬حجم‭ ‬عظیمی‭ ‬از‭ ‬کاغذ‌ها‭ ‬را‭ ‬دادند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬پاسخ‭ ‬به‭ ‬فردی‭ ‬که‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬یعنی‭ ‬هدر‭ ‬رفتن‭ ‬بیت‌المال‭ ‬و‭ ‬ضرر‭ ‬مالی‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬پرسیده‭ ‬بود،‭ ‬فرمودند‭: ‬ضرر‭ ‬چیست؟‭ ‬این‌ها‭ ‬یادآور‭ ‬نظام‭ ‬شاهنشاهی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬ذهنیت‌ها‭ ‬تثبیت‭ ‬می‌کند‭. ‬ببینید‭ ‬نگاه‭ ‬فرهنگی‭ ‬امام‭ ‬چقدر‭ ‬دقیق‭ ‬و‭ ‬متقن‭ ‬است‭. ‬نگاه‭ ‬ایشان‭ ‬به‭ ‬مقولاتی‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬فرهنگ‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬نمادها‭ ‬و‭ ‬کالاهای‭ ‬فرهنگی‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬تأثیرگذاری‭ ‬هنر‭ ‬و‭ ‬گرافیک‭ ‬چگونه‭ ‬است‭. ‬ایشان‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬هم‭ ‬یقه‭ ‬طاغوت‭ ‬را‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬می‌گویند‭ ‬اجازه‭ ‬نمی‌دهیم‭ ‬تا‭ ‬آن‌ها‭ ‬نمادشان‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬نماد‌های‭ ‬اسلامی‭ ‬و‭ ‬دینی‭ ‬جایگزین‭ ‬کنند‭. ‬نمونه‭ ‬دیگر‭ ‬همین‭ ‬مسئله‭ ‬پرچم‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬ایشان‭ ‬در‭ ‬خصوص‭ ‬نشان‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬تغییرات‭ ‬آن‭ ‬دستورهایی‭ ‬دادند‭. ‬موضوع‭ ‬دیگر‭ ‬هم‭ ‬این‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬ایشان‭ ‬در‭ ‬بازنگری‭ ‬قانون‭ ‬اساسی‭ ‬فرمودند‭ ‬که‭ ‬نام‭ ‬مجلس‭ ‬به‭ ‬مجلس‭ ‬شورای‭ ‬اسلامی‭ ‬تغییر‭ ‬یابد‭. ‬یعنی‭ ‬درست‭ ‬در‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬دفاع‭ ‬مقدس‭ ‬تمام‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬ساختار‌های‭ ‬نظام‭ ‬تثبیت‭ ‬شده‌اند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬رشد‭ ‬هستند‭ ‬با‭ ‬یک‭ ‬نگاه‭ ‬فرهنگی‭ ‬لفظ‭ ‬اسلامی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬قانون‭ ‬اساسی‭ ‬به‭ ‬مجلس‭ ‬می‌افزایند‭.‬
ایشان‭ ‬در‭ ‬کل‭ ‬در‭ ‬دیدار‌ها‭ ‬با‭ ‬نخبگان‭ ‬و‭ ‬اقشار‭ ‬مختلف‭ ‬مردم‭ ‬هم‭ ‬تأکید‭ ‬روی‭ ‬فرهنگ‭ ‬و‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬داشتند‭ ‬که‭ ‬همواره‭ ‬می‌توان‭ ‬با‭ ‬مراجعه‭ ‬به‭ ‬سخنان‭ ‬ایشان‭ ‬با‭ ‬اقشار‭ ‬مختلف‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مهم‭ ‬دست‭ ‬یافت‭.‬
‭* ‬راهکارهایی‭ ‬که‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭ ‬راحل‭(‬ره‭) ‬برای‭ ‬مواجهه‭ ‬با‭ ‬فرهنگ‭ ‬غرب‭ ‬و‭ ‬مقابله‭ ‬با‭ ‬هجمه‌های‭ ‬آن‭ ‬داشتند‭ ‬چه‭ ‬بود؟
در‭ ‬کل‭ ‬در‭ ‬پاسخ‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬پرسش‭ ‬شما‭ ‬باید‭ ‬بگویم‭ ‬که‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬بزرگ‌ترین‭ ‬و‭ ‬اصلی‌ترین‭ ‬روش‌های‭ ‬امام‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬مسئله‭ ‬آگاهی‌بخشی‭ ‬و‭ ‬دشمن‌شناسی‭ ‬بود‭. ‬ایشان‭ ‬روی‭ ‬دشمن‌شناسی‭ ‬و‭ ‬آگاهی‌بخشی‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬دشمن‭ ‬تأکید‭ ‬داشتند،‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬زمینه‭ ‬هم‭ ‬مثلاً‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬دشمنان‭ ‬داخلی‭ ‬مثل‭ ‬ملی‌مذهبی‌ها،‭ ‬لیبرال‌ها،‭ ‬منافقین‭ ‬و‭ ‬گروهک‌های‭ ‬ضد‭ ‬انقلاب،‭ ‬متحجرین،‭ ‬استکبار‭ ‬جهانی‭ ‬و‭ ‬ابرقدرت‌های‭ ‬شرق‭ ‬و‭ ‬غرب‭ ‬و‭ ‬به‌ویژه‭ ‬صهیونیسم‭ ‬جهانی‭ ‬همواره‭ ‬روی‭ ‬معرفی‭ ‬آن‌ها‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬جنایات‭ ‬و‭ ‬کارهای‌شان‭ ‬تأکید‭ ‬داشتند،‭ ‬به‭ ‬مردم‭ ‬آگاهی‭ ‬می‌دادند‭ ‬که‭ ‬این‌ها‭ ‬چه‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬نگاه‭ ‬مردم‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دشمن‭ ‬اصلاح‭ ‬می‌کردند‭ ‬و‭ ‬به‌عنوان‭ ‬شر‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬دشمنان‭ ‬یاد‭ ‬می‌فرمودند‭ ‬که‭ ‬خیر‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬نمی‌خواهند،‭ ‬اینکه‭ ‬این‌ها‭ ‬ثروت‌ها‭ ‬و‭ ‬قدرت‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬خود‭ ‬تجمیع‭ ‬کرده‌اند‭ ‬و‭ ‬اینکه‭ ‬انتظار‭ ‬دارند‭ ‬دیگران‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬آنها‭ ‬کرنش‭ ‬کنند،‭ ‬اما‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬این‭ ‬ارزش‌ها‭ ‬را‭ ‬تغییر‭ ‬دادند‭ ‬و‭ ‬افکار‭ ‬عمومی‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬مقابله‭ ‬با‭ ‬آنها‭ ‬و‭ ‬ارزش‌گذاری‭ ‬جدید‭ ‬مهیا‭ ‬کردند‭. ‬فرهنگ‭ ‬دشمن‌شناسی‭ ‬که‭ ‬توسط‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬مطرح‭ ‬می‌شد‭ ‬با‭ ‬مبنا‭ ‬و‭ ‬اصول‭ ‬قرآن‭ ‬و‭ ‬عترت‭ ‬بود‭. ‬مثلاً‭ ‬اینکه‭ ‬چون‭ ‬آمریکا‭ ‬مخالف‭ ‬دین‭ ‬ماست‭ ‬و‭ ‬علیه‭ ‬ما‭ ‬توطئه‭ ‬می‌کند‭ ‬شر‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬جنایتکار‭ ‬لذا‭ ‬ضد‭ ‬ارزش‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬گرایش‭ ‬به‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬تقویت‭ ‬می‌کردند‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬در‭ ‬رفتارهای‭ ‬مردمی‭ ‬تبلور‭ ‬پیدا‭ ‬کرد‭.‬

‭* ‬موانع‭ ‬اصلی‭ ‬نیل‭ ‬به‭ ‬فرهنگی‭ ‬که‭ ‬مد‭ ‬نظر‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭ ‬راحل‭ ‬بود،‭ ‬چیست؟‭ ‬
فرهنگ‭ ‬مدنظر‭ ‬امام‭ ‬راحل‭(‬ره‭) ‬اسلام‭ ‬ناب‭ ‬محمدی‭ ‬بود‭. ‬یعنی‭ ‬اسلام‭ ‬در‭ ‬تمام‭ ‬شئون‭ ‬وارد‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬سویی‭ ‬موضوع‭ ‬انتظار‭ ‬منجی‭ ‬هم‭ ‬مطرح‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬جهان‭ ‬باید‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬قسط‭ ‬و‭ ‬عدل‭ ‬برود‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬در‭ ‬اسلام‭ ‬کاملاً‭ ‬تعریف‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬مشخص‭ ‬است‭. ‬اولین‭ ‬مانع‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬من‭ ‬جهل‭ ‬مردم‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بیرون‭ ‬راندن‭ ‬خرد‭ ‬از‭ ‬سامانه‭ ‬و‭ ‬ساختار‭ ‬فکری‭ ‬مردم‭. ‬باید‭ ‬در‭ ‬مقوله‭ ‬دشمن‌شناسی‭ ‬درست‭ ‬و‭ ‬پررنگ‭ ‬عمل‭ ‬کرد،‭ ‬چراکه‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬موانع‭ ‬کم‌رنگ‭ ‬شدن‭ ‬موضوع‭ ‬دشمن‭ ‬و‭ ‬شناخت‭ ‬آن‭ ‬است‭. ‬اگر‭ ‬دشمن‌شناسی‭ ‬نباشد‭ ‬راه‌های‭ ‬نفوذ‭ ‬دشمن‭ ‬باز‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬مانند‭ ‬یک‭ ‬سد‭ ‬که‭ ‬تا‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬منفذی‭ ‬روی‭ ‬آن‭ ‬نباشد‭ ‬میلیون‌ها‭ ‬مترمکعب‭ ‬آب‭ ‬را‭ ‬نگاه‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬منفذی‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬ایجاد‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬تعمیر‭ ‬نشد‭ ‬از‭ ‬همان‭ ‬منفذ‭ ‬می‌شکند‭. ‬سد‭ ‬ملت‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬دشمنان‭ ‬با‭ ‬همین‭ ‬منافذ‭ ‬می‌شکند‭ ‬در‭ ‬پایان‭ ‬هم‭ ‬باید‭ ‬بگویم‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬اینکه‭ ‬بتوانیم‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬نقطه‭ ‬مطلوب‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬و‭ ‬اسلام‭ ‬برسیم‭ ‬باید‭ ‬دغدغه‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬حضرت‭ ‬آقا‭ ‬را‭ ‬خوب‭ ‬بشناسیم‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مسیررفع‭ ‬دغدغه‌مندی‌های‭ ‬ایشان‭ ‬گام‭ ‬برداریم،‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬منطق‭ ‬اسلامی‭ ‬شیعه‭ ‬تفاوتی‭ ‬در‭ ‬رهبری‭ ‬امام‭ ‬راحل‭ ‬عظیم‌الشأن‭(‬رحمه‌الله‭ ‬علیه‭) ‬و‭ ‬امام‭ ‬خامنه‌ای‭(‬مدظله‌العالی‭) ‬وجود‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬توجه‭ ‬و‭ ‬رفع‭ ‬دغدغه‌های‭ ‬ایشان‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬فرهنگ‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬راه‌های‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬بردن‭ ‬این‭ ‬موانع‭ ‬است‭. ‬

شاخصه‌های‭ ‬فرهنگ‭ ‬پوچ‭ ‬و‭ ‬سالم‭ ‬
فرهاد‭ ‬مهدوی
فرهنگ‭ ‬نقش‭ ‬ویژه‌ای‭ ‬در‭ ‬سیاست‭ ‬و‭ ‬اداره‭ ‬حکومت‭ ‬از‭ ‬دیدگاه‭ ‬امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭) ‬دارد،‭ ‬از‭ ‬دیدگاه‭ ‬ایشان‭ ‬نه‭ ‬تنها‭ ‬فرهنگ‭ ‬مبدأ‭ ‬تحول‭ ‬و‭ ‬پیشرفت‭ ‬هر‭ ‬ملتی‭ ‬است،‭ ‬بلکه‭ ‬مسخ‭ ‬فرهنگی‭ ‬نیز‭ ‬سبب‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬رفتن‭ ‬موجودیت‭ ‬و‭ ‬عزت‭ ‬یک‭ ‬ملت‭ ‬می‌شود‭. ‬وجود‭ ‬شاخصه‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬عزتمندانه‭ ‬در‭ ‬فرهنگ‭ ‬یک‭ ‬کشور‭ ‬می‌تواند‭ ‬آن‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬استقلال‭ ‬برساند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مقابل،‭ ‬عدم‭ ‬وجود‭ ‬این‭ ‬شاخصه‌ها‭ ‬باعث‭ ‬پوچی‭ ‬و‭ ‬پوکی‭ ‬یک‭ ‬ملت‭ ‬از‭ ‬ماهیت‭ ‬و‭ ‬هویت‭ ‬اصیل‭ ‬خود‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬صرفاً‭ ‬ابزاری‭ ‬برای‭ ‬تأمین‭ ‬اهداف‭ ‬استعمارگران‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭. ‬جامعه‌ای‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬مبانی‭ ‬ارزشی‭ ‬و‭ ‬هنجاری‭ ‬خود‭ ‬رشد‭ ‬کرده‭ ‬است‭ ‬خواهد‭ ‬توانست‭ ‬به‭ ‬استقلال‭ ‬در‭ ‬حوزه‌های‭ ‬سیاسی،‭ ‬اقتصادی‭ ‬و‭ ‬اجتماعی‭ ‬دست‭ ‬یابد‭. ‬حضرت‭ ‬امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭) ‬تسلط‭ ‬فرهنگی‭ ‬را‭ ‬سبب‌ساز‭  ‬انواع‭ ‬پیچیده‌ای‭ ‬از‭ ‬استعمار‭ ‬می‌داند‭ ‬که‭ ‬نه‭ ‬تنها‭ ‬سبب‭ ‬عقب‌ماندگی‭ ‬و‭ ‬تحجر‭ ‬می‌شود،‭ ‬بلکه‭ ‬سبب‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬رشد‭ ‬انسانی‭ ‬جامعه‭ ‬متوقف‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬تمام‭ ‬سرمایه‌های‭ ‬غنی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬بدهد‭. ‬از‭ ‬این‭ ‬لحاظ،‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭ ‬فرهنگ‭ ‬را‭ ‬مبدأ‭ ‬همه‭ ‬خوشبختی‌ها‭ ‬و‭ ‬بدبختی‌های‭ ‬یک‭ ‬ملت‭ ‬می‌داند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬راستا،‭ ‬شاخصه‌هایی‭ ‬برای‭ ‬فرهنگ‭ ‬پوچ‭ ‬و‭ ‬پوک‭ ‬و‭ ‬فرهنگ‭ ‬غنی‭ ‬ذکر‭ ‬می‌کنند‭:‬
شاخصه‌های‭ ‬فرهنگ‭ ‬پوچ‭ ‬
۱ـ‭ ‬هجوم‭ ‬فرهنگی‭ ‬حربه‭ ‬جدید‭ ‬جهانخواران‭ ‬برای‭ ‬تحت‭ ‬ستم‭ ‬کشیدن‭ ‬مستضعفان‭ ‬است‭ ‬۲‭ ‬ـ‭ ‬فرهنگ‭ ‬فاسد‭ ‬جامعه‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬جامعه‭ ‬انگلی‭ ‬تبدیل‭ ‬می‌کند‭.‬۳‭ ‬ـ‭ ‬ترویج‭ ‬فرهنگ‭ ‬غربی‭ ‬باعث‭ ‬هدر‭ ‬دادن‭ ‬نیروی‭ ‬انسانی‭ ‬در‭ ‬دانشگاه‌ها‭ ‬و‭ ‬تربیت‭ ‬افراد‭ ‬خیانتکار‭ ‬می‌شود‭. ‬۴‭ ‬ـ‭ ‬فرهنگ‭ ‬ناسالم،‭ ‬تحجر‭ ‬و‭ ‬واپس‌گرایی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬دارد‭. ‬۵‭ ‬ـ‭ ‬فرهنگ‭ ‬پوچ،‭ ‬باعث‭ ‬ترویج‭ ‬مظاهر‭ ‬فساد‭ ‬برای‭ ‬رخوت‭ ‬و‭ ‬رکود‭ ‬فرهنگی‭ ‬می‌شود‭. ‬۶‭ ‬ـ‭ ‬فرهنگ‭ ‬مسموم‭ ‬استعمار‭ ‬باعث‭ ‬خدمت‭ ‬بیشتر‭ ‬به‭ ‬بیگانگان‭ ‬می‌شود‭. ‬۷‭ ‬ـ‭ ‬وابستگی‭ ‬فکری‭ ‬و‭ ‬فرهنگی،‭ ‬بزرگ‌ترین‭ ‬وابستگی‭ ‬است‭.‬
حضرت‭ ‬امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭)‬‭ ‬راه‭ ‬مقابله‭ ‬با‭ ‬فرهنگ‭ ‬پوچ‭ ‬را‭ ‬آسیب‌زدایی‭ ‬و‭ ‬گسترش‭ ‬فرهنگ‭ ‬غنی‭ ‬می‌دانند‭. ‬ایشان‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬با‭ ‬تأکید‭ ‬بر‭ ‬آسیب‌زدایی‭ ‬فرهنگی‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬شاخصه‌های‭ ‬قدرت‌محور‭ ‬فرهنگی‭ ‬برای‭ ‬عبور‭ ‬از‭ ‬حربه‌های‭ ‬دشمنان،‭ ‬راهکارهایی‭ ‬را‭ ‬مطرح‭ ‬می‌فرمایند‭.‬
بایسته‌های‭ ‬ترویج‭  ‬شاخص‌های‭ ‬فرهنگ‭ ‬اسلامی
۱‭ ‬ـ‭ ‬تبدیل‭ ‬فرهنگ‭ ‬استعماری‭ ‬به‭ ‬فرهنگ‭ ‬استقلالی‭. ‬۲‭ ‬ـ‭ ‬روزآمد‭ ‬و‭ ‬پیشرو‭ ‬نگه‌داشتن‭ ‬فرهنگ‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬فرهنگی‭. ‬۳‭ ‬ـ‭ ‬گسترش‭ ‬روحیه‭ ‬خودباوری‭ ‬فرهنگی‭. ‬۴‭ ‬ـ‭ ‬گسترش‭ ‬فرهنگ‭ ‬سالم‭ ‬و‭ ‬مستقل‭ ‬و‭ ‬انسانی‭. ‬۵‭ ‬ـ‭ ‬سوزاندن‭ ‬ریشه‌های‭ ‬فرهنگ‭ ‬غربی‭. ‬۶‭ ‬ـ‭ ‬احیای‭ ‬صدور‭ ‬فرهنگ‭ ‬اسلامی‭ ‬به‭ ‬جهان‭. ‬۷‭ ‬ـ‭ ‬برتری‭ ‬و‭ ‬اهمیت‭ ‬یافتن‭ ‬فرهنگ‭ ‬بر‭ ‬اقتصاد‭. ‬۸‭ ‬ـ‭ ‬تأکید‭ ‬بر‭ ‬استقلال‭ ‬فکری؛‭ ‬زیرا‭ ‬این‭ ‬مقدمه‭ ‬سایر‭ ‬استقلال‌هاست‭.‬
نگاهی‭ ‬به‭ ‬وابستگی‭ ‬و‭ ‬پویا‭ ‬نبودن‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬ملت‌های‭ ‬جهان‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬اخیر‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭ ‬که‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭) ‬از‭ ‬همان‭ ‬ابتدا‭ ‬بینش‭ ‬عمیقی‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬مسائل‭ ‬فرهنگی‭ ‬داشتند‭. ‬حتی‭ ‬در‭ ‬وصیت‌نامه‭ ‬سیاسی‭ ‬الهی‭ ‬خود،‭ ‬بر‭ ‬استقلال‭ ‬فرهنگی‭ ‬تأکید‭ ‬داشته‌اند‭. ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬گذشته‭ ‬به‭ ‬خاطر‭ ‬عمل‭ ‬حداقلی‭ ‬مسئولان‭ ‬به‭ ‬راهکارهای‭ ‬حضرت‭ ‬امام،‭ ‬به‭ ‬پیشرفت‌هایی‭ ‬نائل‭ ‬شده‌ایم‭ ‬که‭ ‬رهبر‭ ‬معظم‭ ‬انقلاب‭ ‬در‭ ‬بیان‭ ‬آن‭ ‬فرموده‌اند‭: ‬‮«‬همین‭ ‬گسترش‭ ‬کار‭ ‬فرهنگی‭ ‬در‭ ‬بین‭ ‬جوان‌های‭ ‬مؤمن‭ ‬و‭ ‬انقلابی،‭ ‬نقش‭ ‬بسیار‭ ‬زیادی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬پیشرفت‭ ‬این‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬ایستادگی‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬مقابل‭ ‬دشمنان‭ ‬این‭ ‬ملّت،‭ ‬ایفا‭ ‬کرده‭ ‬است‭.‬‮»‬‭(‬۱/۱/۹۳‭) ‬ان‌شاء‌الله‭ ‬در‭ ‬سایه‭ ‬عمل‭ ‬به‭ ‬دستورات‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭ ‬و‭ ‬رهبری‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬ترویج‭ ‬فرهنگ‭ ‬اسلامی،‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬به‭ ‬اهداف‭ ‬خود‭ ‬دست‭ ‬خواهد‭ ‬یافت‭.‬

انقلاب‭ ‬امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭)‬،‭ ‬انقلابی‭ ‬فرهنگی
مهدی‭ ‬بهشتی‌نژاد
امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭) ‬با‭ ‬رسالتی‭ ‬فرهنگی‭ ‬به‭ ‬مصداق‭ ‬‮«‬یخرجهم‭ ‬من‭ ‬الظلمات‭ ‬الی‌‭ ‬النور‮»‬‭ ‬مشعل‭ ‬هدایت‌گری‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬عصر‭ ‬ظلمت‭ ‬و‭ ‬جهالت‭ ‬بر‭ ‬افروخت‭ ‬و‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬ماهیتی‭ ‬کاملاًً‭ ‬فرهنگی‭ ‬به‌عنوان‭ ‬الگویی‭ ‬رهایی‌بخش‭ ‬پیش‭ ‬روی‭ ‬بشریت‭ ‬قرار‭ ‬داد؛‭ ‬انقلابی‭ ‬که‭ ‬‮«‬میشل‭ ‬فوکو‮»‬‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬انقلابی‭ ‬با‭ ‬نام‭ ‬خدا‭ ‬می‌نامد‭. ‬امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭) ‬برای‭ ‬استحکام‌بخشی‭ ‬به‭ ‬ساخت‭ ‬این‭ ‬انقلاب‭ ‬فرهنگی،‭ ‬اقداماتی‭ ‬اساسی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سرلوحه‭ ‬برنامه‌های‭ ‬خویش‭ ‬قرار‭ ‬داد‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬اجمال‭ ‬به‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬اشاره‭ ‬می‌شود‭:‬
۱ـ‭ ‬ترسیم‭ ‬چشم‌انداز؛‭ ‬ساخت‭ ‬انسان‌هایی‭ ‬در‭ ‬تراز‭ ‬اولیای‭ ‬الهی‭ ‬و‭ ‬خلیفه‭ ‬الهی‭ ‬با‭ ‬مختصات‭ ‬انسان‌هایی‭: ‬خداباور،‭ ‬شریعت‌محور،‭ ‬جهادگر،‭ ‬عدالتخواه،‭ ‬مستقل،‭ ‬آزادیخواه،‭ ‬ظلم‌ستیز،‭ ‬مردم‌باور‭ ‬و‭…‬
۲ـ‭ ‬نشان‭ ‬دادن‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬دین‭ ‬اسلام؛‭ ‬ایشان‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬می‌فرمایند‭: ‬‮«‬اسلام‭ ‬دارای‭ ‬فرهنگ‭ ‬غنی‭ ‬انسان‌ساز‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ملت‌ها‭ ‬را‭ ‬بی‌گرایش‭ ‬به‭ ‬راست‭ ‬و‭ ‬چپ‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفتن‭ ‬رنگ‭ ‬و‭ ‬زبان‭ ‬و‭ ‬منطقه،‭ ‬به‭ ‬پیش‭ ‬می‌برد‭ ‬و‭ ‬انسان‌ها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بعد‭ ‬اعتقادی‭ ‬و‭ ‬اخلاقی‭ ‬و‭ ‬عملی‭ ‬هدایت‭ ‬می‌کند‭…‬‮»‬‭(‬۲۵/۵/۶۴‭) ‬و‭ ‬‮«‬مذهب‭ ‬اسلام‭ ‬از‭ ‬هنگام‭ ‬ظهورش‭ ‬متعرض‭ ‬نظام‌های‭ ‬حاکم‭ ‬در‭ ‬جامعه‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬خود‭ ‬دارای‭ ‬سیستم‭ ‬و‭ ‬نظام‭ ‬خاص‭ ‬اجتماعی‭ ‬و‭ ‬اقتصادی‭ ‬و‭ ‬فرهنگی‭ ‬بوده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬تمامی‭ ‬ابعاد‭ ‬و‭ ‬شئون‭ ‬زندگی‭ ‬فردی‭ ‬و‭ ‬اجتماعی‭ ‬قوانین‭ ‬خاصی‭ ‬وضع‭ ‬کرده‭ ‬است‭.‬‮»‬‭(‬۱۸/۱۰/۵۷‭)‬
۳ـ‭ ‬اصلاح‭ ‬ساختارهای‭ ‬موجود‭ ‬فرهنگی؛‭ ‬امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭) ‬با‭ ‬اعلام‭ ‬مخالفت‭ ‬نکردن‭ ‬با‭ ‬ساختارهای‭ ‬موجود‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬دستور‭ ‬به‭ ‬اصلاح‭ ‬و‭ ‬بازسازی‭ ‬آنها‭ ‬تلاش‭ ‬کرد‭ ‬با‭ ‬نگرشی‭ ‬محتوایی‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬هویت‭ ‬اسلامی‭ ‬از‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬موجود‭ ‬بهره‭ ‬گیرد‭. ‬این‭ ‬تصمیم‭ ‬با‭ ‬علم‭ ‬و‭ ‬اشراف‭ ‬کامل‭ ‬به‭ ‬کارکردهای‭ ‬نادرست‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬بود‭. ‬برای‭ ‬نمونه‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬نظام‭ ‬آموزش‭ ‬عالی،‭ ‬وابسته‭ ‬و‭ ‬تقلیدی‭ ‬بودن‭ ‬نظام‭ ‬دانشگاهی،‭ ‬تحصیلاتی‭ ‬صرفاًً‭ ‬آکادمیک‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬دور‭ ‬از‭ ‬نیازهای‭ ‬اساسی‭ ‬جامعه،‭ ‬غلبه‭ ‬آموزش‭ ‬بر‭ ‬پژوهش،‭ ‬محفوظات‌محوری،‭ ‬وجود‭ ‬دانشجویان‭ ‬و‭ ‬استادانی‭ ‬تقلیدگر‭ ‬و‭ ‬منفعل‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬تفکر‭ ‬و‭ ‬ابتکار‭ ‬لازم،‭ ‬غرب‌زدگی‭ ‬و‭ ‬نفوذ‭ ‬فرهنگ‭ ‬غربی‭ ‬و‭ ‬پوچ‌گرایی‭ ‬و‭ ‬بی‌آرمانی‭ ‬و‭… ‬همه‭ ‬اشکالات‭ ‬اساسی‭ ‬این‭ ‬ساختار‭ ‬فرهنگی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬مکرر‭ ‬به‭ ‬آنها‭ ‬اشاره‭ ‬داشتند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬زمینه‭ ‬می‌فرمودند‭: ‬‮«‬دولت‌ها‭ ‬از‭ ‬دانشگاه‌ها‭ ‬تشکیل‭ ‬می‌شود‭. ‬مجلس‭ ‬ما‭ ‬از‭ ‬دانشگاه‭ ‬تشکیل‭ ‬می‌شود‭… ‬فرهنگ‭ ‬در‭ ‬کوچه‭ ‬و‭ ‬بازار‭ ‬و‭ ‬مردم‭ ‬تأثیر‭ ‬دارد‭… ‬در‭ ‬هر‭ ‬صورت‭ ‬آن‭ ‬چیزی‭ ‬که‭ ‬ملت‭ ‬را‭ ‬می‌سازد،‭ ‬فرهنگ‭ ‬صحیح‭ ‬است‭.‬‮»‬‭(‬۲۸/۹/۶۱‭) ‬انتظار‭ ‬ایشان‭ ‬از‭ ‬همه‭ ‬دستگاه‌ها‭ ‬این‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬جای‭ ‬تولید‭ ‬فساد‭ ‬و‭ ‬فحشا‭ ‬و‭ ‬عقب‭ ‬نگه‭ ‬داشتن‭ ‬کشور،‭ ‬به‭ ‬سعادت‭ ‬و‭ ‬تعالی‭ ‬و‭ ‬تربیت‭ ‬یک‭ ‬ملت‭ ‬پیشرو‭ ‬و‭ ‬تحول‌خواه‭ ‬بیندیشند‭.‬
۴ـ‭ ‬ایجاد‭ ‬ساختارهای‭ ‬انقلابی‭ ‬با‭ ‬کارکردهای‭ ‬فرهنگ‭ ‬دینی؛‭ ‬ایجاد‭ ‬شورای‭ ‬انقلاب‭ ‬فرهنگی،‭ ‬سازمان‭ ‬تبلیغات‭ ‬اسلامی،‭ ‬فرهنگ‭ ‬و‭ ‬ارتباطات‭ ‬اسلامی،‭ ‬سپاه‭ ‬پاسداران‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی،‭ ‬کمیته‭ ‬امداد‭ ‬امام‭ ‬خمینی،‭ ‬جهاد‭ ‬سازندگی‭ ‬و‭… ‬که‭ ‬بنا‭ ‬بر‭ ‬نیازهای‭ ‬اساسی‭ ‬مادی‭ ‬و‭ ‬معنوی‭ ‬جامعه‭ ‬و‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬فرهنگ‭ ‬غنی‭ ‬اسلام‭ ‬تأسیس‭ ‬شدند‭. ‬بنابراین‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭) ‬را‭ ‬انقلابی‭ ‬فرهنگی‭ ‬نامیده‌اند،‭ ‬زیراکه‭ ‬به‭ ‬باور‭ ‬قلبی‭ ‬ایشان‭ ‬فرهنگ‭ ‬جهت‌دهنده‭ ‬به‭ ‬ذهنیت‭ ‬و‭ ‬افکار‭ ‬و‭ ‬ترسیم‌کننده‭ ‬مسیر‭ ‬سعادت‭ ‬یک‭ ‬ملت‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬آن‭ ‬هرگونه‭ ‬سیاستگذاری‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬حوزه‌ای‭ ‬بی‌اساس‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬نتیجه‭ ‬و‭ ‬موجب‭ ‬هرزروی‭ ‬توان‭ ‬و‭ ‬ظرفیت‭ ‬کشور‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭.‬

آخرین‭ ‬توصیه‌ها‭ ‬و‭ ‬دغدغه‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭(‬ره‭)‬
پیام‭ ‬صادقی
کلام‭ ‬و‭ ‬بیان‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬مملو‭ ‬از‭ ‬نشانه‌ها‭ ‬و‭ ‬رهنمون‌هایی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬بسط‭ ‬فرهنگ‭ ‬و‭ ‬ارزش‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬اولویت‭ ‬در‭ ‬نظام‭ ‬اسلامی‭ ‬تأکید‭ ‬دارد‭. ‬
در‭ ‬این‭ ‬میان‭ ‬آخرین‭ ‬توصیه‌ها‭ ‬و‭ ‬دغدغه‌های‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬را‭ ‬می‌توان‭ ‬در‭ ‬وصیت‌نامه‭ ‬سیاسی‭ ‬ـ‭ ‬الهی‭ ‬ایشان‭ ‬مورد‭ ‬مطالعه‭ ‬قرار‭ ‬داد‭. ‬متنی‭ ‬ماندگار‭ ‬که‭ ‬مانیفیست‭ ‬انقلابیون‭ ‬برای‭ ‬افق‌های‭ ‬پیش‭ ‬روی‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬است‭. ‬حضرت‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬در‭ ‬وصیت‌نامه‭ ‬به‭ ‬توطئه‌ها‭ ‬و‭ ‬ترفندهای‭ ‬دشمنان‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬فرهنگ‭ ‬اشاره‭ ‬داشتند‭ ‬و‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬برشمردند‭ ‬و‭ ‬دغدغه‌ها‭ ‬و‭ ‬نگرانی‌های‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬اثرگذاری‭ ‬این‭ ‬توطئه‌ها‭ ‬درصورت‭ ‬غفلت‭ ‬و‭ ‬بی‌توجهی‭ ‬ملت‭ ‬و‭ ‬مسئولان‭ ‬ابراز‭ ‬داشتند‭. ‬مهم‌ترین‭ ‬این‭ ‬دغدغه‌ها‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬نحوی‭ ‬می‌توان‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬فرهنگ‭ ‬نیز‭ ‬تقسیم‌بندی‭ ‬کرد‭ ‬عبارتند‭ ‬از‭:‬۱‭ ‬ـ‭ ‬تفرقه‌افکنی‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬اختلاف‭ ‬بین‭ ‬ملت،‭ ‬۲‭ ‬ـ‭ ‬تلاش‭ ‬دشمن‭ ‬در‭ ‬رواج‭ ‬سکولاریسم‭ (‬‌جدایی‭ ‬دین‭ ‬از‭ ‬سیاست‭)‬،‭ ‬۳‭ ‬ـ‭ ‬القای‭ ‬ناکارآمدی‭ ‬نظام‭ ‬اسلامی،‭ ‬۴‭ ‬ـ‭ ‬به‭ ‬انزوا‭ ‬کشاندن‭ ‬روحانیت،‭ ‬۵‭ ‬ـ‭ ‬ازخودبیگانگی‭ ‬و‭ ‬غربزده‭ ‬کردن‭ ‬ملت‭ ‬و‭ ‬میدان‭ ‬‌دادن‭ ‬به‭ ‬روشنفکران‭ ‬غربزده،‭ ‬۶‭ ‬ـ‭ ‬تلاش‭ ‬دشمن‭ ‬برای‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬گرفتن‭ ‬مراکز‭ ‬تعلیم‭ ‬و‭ ‬تربیت‭ ‬خصوصاً‭ ‬دانشگاه‌ها،‭ ‬۷‭ ‬ـ‭ ‬نفوذ‭ ‬منحرفان‭ ‬در‭ ‬حوزه‌های‭ ‬علمیه،‭ ‬۸‭ ‬ـ‭ ‬نفوذ‭ ‬منحرفان‭ ‬در‭ ‬دانشگاه‌ها،‭ ‬۹‭ ‬ـ‭ ‬منحرف‌ساختن‭ ‬جوانان‭ ‬با‭ ‬میدان‌داری‭ ‬رسانه‌ها‭ ‬و‭ ‬مطبوعات‭ ‬فاسد‭ ‬و‭ ‬رواج‭ ‬آزادی‭ ‬غربی‭.‬
حضرت‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬با‭ ‬برشمردن‭ ‬محورهای‭ ‬فوق‭ ‬از‭ ‬ملت‭ ‬و‭ ‬دولتمردان‭ ‬انتظار‭ ‬دارند‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬آنان‭ ‬حساس‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬ترفندهای‭ ‬دشمنان‭ ‬تدبیر‭ ‬نمایند‭. ‬نمونه‌ای‭ ‬از‭ ‬کلام‭ ‬ایشان‭ ‬خطاب‭ ‬به‭ ‬مسئولان‭ ‬امر‭ ‬فرهنگ‭ ‬چنین‭ ‬است‭: ‬‮«‬اکنون‭ ‬وصیت‭ ‬من‭ ‬به‭ ‬مجلس‭ ‬شورای‭ ‬اسلامی‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬و‭ ‬آینده‭ ‬و‭ ‬رئیس‌جمهور‭ ‬و‭ ‬رؤسای‭ ‬جمهور‭ ‬مابعد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬شورای‭ ‬نگهبان‭ ‬و‭ ‬شورای‭ ‬قضایی‭ ‬و‭ ‬دولت‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬زمان،‭ ‬آن‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬نگذارند‭ ‬این‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬خبری‭ ‬و‭ ‬مطبوعات‭ ‬و‭ ‬مجله‏ها‭ ‬از‭ ‬اسلام‭ ‬و‭ ‬مصالح‭ ‬کشور‭ ‬منحرف‭ ‬شوند‭ ‬و‭ ‬باید‭ ‬همه‭ ‬بدانیم‭ ‬که‭ ‬آزادی‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬غربی‭ ‬آن،‭ ‬که‭ ‬موجب‭ ‬تباهی‭ ‬جوانان‭ ‬و‭ ‬دختران‭ ‬و‭ ‬پسران‭ ‬می‏شود،‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬اسلام‭ ‬و‭ ‬عقل‏‭ ‬محکوم‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬تبلیغات‭ ‬و‭ ‬مقالات‭ ‬و‭ ‬سخنرانی‌ها‭ ‬و‭ ‬کتب‭ ‬و‭ ‬مجلات‭ ‬برخلاف‭ ‬اسلام‭ ‬و‭ ‬عفت‭ ‬عمومی‭ ‬و‭ ‬مصالح‭ ‬کشور‭ ‬حرام‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بر‭ ‬همه‭ ‬ما‭ ‬و‭ ‬همه‭ ‬مسلمانان‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬واجب‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آزادی‌های‭ ‬مخرب‭ ‬باید‭ ‬جلوگیری‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آنچه‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬شرع‭ ‬حرام‭ ‬و‭ ‬آنچه‭ ‬برخلاف‭ ‬مسیر‭ ‬ملت‭ ‬و‭ ‬کشور‭ ‬اسلامی‭ ‬و‭ ‬مخالف‭ ‬با‭ ‬حیثیت‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‭ ‬است‭ ‬به‏طور‭ ‬قاطع‭ ‬اگر‭ ‬جلوگیری‭ ‬نشود،‭ ‬همه‭ ‬مسئول‭ ‬می‏باشند‭ ‬و‭ ‬مردم‭ ‬و‭ ‬جوانان‭ ‬حزب‌اللهی‭ ‬اگر‭ ‬برخورد‭ ‬به‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬امور‭ ‬مذکور‭ ‬نمودند‭ ‬به‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬مربوطه‭ ‬رجوع‭ ‬کنند‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬آنان‭ ‬کوتاهی‭ ‬نمودند،‭ ‬خودشان‭ ‬مکلف‭ ‬به‭ ‬جلوگیری‭ ‬هستند‭. ‬خداوند‭ ‬تعالی‭ ‬مددکار‭ ‬همه‭ ‬باشد‭.‬‮»‬
دغدغه‌ها‭ ‬و‭ ‬نگرانی‌های‭ ‬برشمرده،‭ ‬نگرانی‌هایی‭ ‬نیست‭ ‬که‭ ‬منحصر‭ ‬به‭ ‬سال‌های‭ ‬پایانی‭ ‬دهه‭ ‬۶۰‭ ‬باشد‭. ‬چشمان‭ ‬بصیر‭ ‬و‭ ‬تیزبین،‭ ‬امروز‭ ‬نیز‭ ‬شاهد‭ ‬این‭ ‬تهدیدات‭ ‬و‭ ‬آسیب‌ها‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬فرهنگ‭ ‬جامعه‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬جا‭ ‬دارد‭ ‬تا‭ ‬در‭ ‬سالی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬نام‭ ‬فرهنگ‭ ‬نام‭ ‬نهاده‭ ‬شده‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬دغدغه‌ها‭ ‬توجه‭ ‬ویژه‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬توصیه‌ها‭ ‬و‭ ‬راهکارهای‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬برای‭ ‬عبور‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬توطئه‌ها‭ ‬نیز‭ ‬مورد‭ ‬بازخوانی‭ ‬و‭ ‬مداقه‭ ‬قرار‭ ‬گیرد‭.‬

بی‌فرهنگی
احسان‭ ‬آیتی
آیا‭ ‬امروز‭ ‬که‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬۳۵‭ ‬سال‭ ‬از‭ ‬بزرگ‌ترین‭ ‬انقلاب‭ ‬دینی‭ ‬تاریخ‭ ‬معاصر‭ ‬می‌گذرد،‭ ‬این‭ ‬انقلاب‭ ‬در‭ ‬عرصه‭ ‬فرهنگی‭ ‬موفق‭ ‬بوده‭ ‬است؟‭ ‬برای‭ ‬پاسخ،‭ ‬یک‭ ‬بار‭ ‬می‌توان‭ ‬نگاه‭ ‬آرمانی‭ ‬را‭ ‬مد‭ ‬نظر‭ ‬قرار‭ ‬داد‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬مبنا‭ ‬یقیناً‭ ‬پاسخ‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬پرسش‭ ‬منفی‭ ‬خواهد‭ ‬بود؛‭ ‬چراکه‭ ‬هنوز‭ ‬با‭ ‬جامعه‭ ‬ایمانی‭ ‬و‭ ‬تمدن‭ ‬اسلامی‭ ‬مورد‭ ‬نظر‭ ‬امام‭ ‬خمینی‭(‬ره‭) ‬و‭ ‬امام‭ ‬خامنه‌ای‭(‬مدظله‌العالی‭) ‬فاصله‭ ‬بسیاری‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭.‬
اما‭ ‬اگر‭ ‬واقع‌بینانه‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬تناسب‭ ‬گذشته‭ ‬نگاه‭ ‬شود،‭ ‬پیشرفت‌های‭ ‬بسیار‭ ‬فرهنگی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬سال‌ها‭ ‬رقم‭ ‬خورده‭ ‬است‭. ‬
بر‭ ‬این‭ ‬مبنا‭ ‬باید‭ ‬توجه‭ ‬داشت‭ ‬که‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬بارها‭ ‬در‭ ‬ایام‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬رژیم‭ ‬طاغوت‭ ‬تأکید‭ ‬می‌کردند‭ ‬که‭ ‬رژیم‭ ‬شاهنشاهی‭ ‬به‭ ‬خصوص‭ ‬پهلوی،‭ ‬فرهنگ‭ ‬این‭ ‬مرز‭ ‬و‭ ‬بوم‭ ‬را‭ ‬تا‭ ‬مرز‭ ‬انحطاط‭ ‬پیش‭ ‬برد‭: ‬‮«‬خرابی‌هایى‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬کردند‭ ‬آنها؛‭ ‬و‭ ‬ایران‭ ‬را‭ ‬تقریباًً‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬یک‭ ‬خرابه‭ ‬درآوردند‭. ‬از‭ ‬حیث‭ ‬اقتصاد‭ ‬همچو‭ ‬عقبند‭ ‬که‭ ‬مدت‌ها‭ ‬باید‭ ‬طول‭ ‬بکشد‭ ‬تا‭ ‬بتوانند‭ ‬اینها‭ ‬یک‭ ‬اقتصاد‭ ‬صحیحى‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭. ‬فرهنگ‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬آن‭ ‬طور‭ ‬کردند‭ ‬که‭ ‬نگذاشتند‭ ‬انسان‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬پیدا‭ ‬بشود‭.‬‮»‬‭ (‬صحیفه‭ ‬امام،‭ ‬‏۶‭: ‬۵۱۶‭)‬
وابستگی،‭ ‬ابتذال،‭ ‬استبداد،‭ ‬تحقیر‭ ‬ملت،‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬نمادهای‭ ‬اسلامی‭ ‬و‭ ‬دینی‭ ‬و‭… ‬تنها‭ ‬نمونه‌ای‭ ‬از‭ ‬اقدامات‭ ‬ضد‭ ‬فرهنگی،‭ ‬دوران‭ ‬طاغوت‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬خسارت‌های‭ ‬بزرگی‭ ‬بر‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬ملت‭ ‬وارد‭ ‬کرد‭.‬
حضرت‭ ‬امام‭ (‬ره‭) ‬که‭ ‬با‭ ‬نگاه‭ ‬توحیدی‭ ‬خود،‭ ‬اساس‭ ‬انقلاب‭ ‬را‭ ‬دین‭ ‬می‌دانست‭ ‬در‭ ‬ترمیم‭ ‬ویرانی‌های‭ ‬رژیم‭ ‬گذشته،‭ ‬فرهنگ‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬همه‭ ‬امور‭ ‬مقدم‭ ‬می‌شمرد‭: ‬‮«‬نقیصه‏ها‭ ‬را‭ ‬همه‭ ‬با‭ ‬هم‭ ‬باید‭ ‬رفع‭ ‬بکنیم،‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬رأس‭ ‬آنها‭ ‬فرهنگ‭ ‬است‭. ‬فرهنگ‭ ‬اساس‭ ‬ملت‭ ‬است،‭ ‬اساس‭ ‬ملیت‭ ‬یک‭ ‬ملت‭ ‬است‭.‬‮»‬‭ (‬همان،‭ ‬‏۷‭: ‬۵۷‭) ‬
ایشان‭ ‬به‭ ‬خوبی‭ ‬با‭ ‬راهنمایی‭ ‬خود‭ ‬توانست‭ ‬نهال‭ ‬اسلام‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬شوره‌زار‭ ‬بی‌فرهنگی‭ ‬طاغوت‭ ‬غرس‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬استقلال‌طلبی،‭ ‬شهادت‌طلبی،‭ ‬معنویت،‭ ‬عدالت‌خواهی‭ ‬و‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬ظالم‭ ‬و‭… ‬را‭ ‬در‭ ‬وجود‭ ‬ملت‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬خصوص‭ ‬جوانان‭ ‬شکوفا‭ ‬کند؛‭ ‬جوانانی‭ ‬که‭ ‬تا‭ ‬دیروز‭ ‬تحقیر‭ ‬می‌شدند،‭ ‬امروز‭ ‬داعیه‌دار‭ ‬مدیریت‭ ‬بر‭ ‬جهان‭ ‬و‭ ‬پیروزی‭ ‬بر‭ ‬ابرقدرت‌ها‭ ‬بودند‭.‬
پس‭ ‬از‭ ‬رحلت‭ ‬حضرت‭ ‬امام‭(‬ره‭) ‬و‭ ‬آغاز‭ ‬رهبری‭ ‬امام‭ ‬خامنه‌ای‭(‬مدظله‌العالی‭)‬،‭ ‬شیب‭ ‬پیشرفت‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬انقلاب‭ ‬با‭ ‬تندی‭ ‬و‭ ‬شدت‭ ‬بیشتری‭ ‬ادامه‭ ‬یافت‭ ‬و‭ ‬نهالی‭ ‬که‭ ‬امام‭ (‬ره‭) ‬کاشته‭ ‬بود‭ ‬کم‌کم‭ ‬به‭ ‬شجره‭ ‬طیبه‌‭ ‬تنومندی‭ ‬تبدیل‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬رویش‌های‭ ‬فراوانی‭ ‬به‭ ‬ارمغان‭ ‬آورد‭ ‬که‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬در‭ ‬تاریخ‭ ‬کشور‭ ‬بی‌سابقه‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬
حضور‭ ‬خیل‭ ‬عظیم‭ ‬ملت‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬جوانان‭ ‬در‭ ‬مراسم‌های‭ ‬معنوی‭ ‬مانند‭ ‬اعتکاف،‭ ‬شب‌های‭ ‬قدر،‭ ‬دعای‭ ‬عرفه،‭ ‬دعای‭ ‬ندبه؛‭ ‬افزایش‭ ‬چشمگیر‭ ‬حضور‭ ‬در‭ ‬زیارتگاه‌ها‭ ‬و‭ ‬اماکن‭ ‬مقدس‭ ‬مانند‭ ‬اردوهای‭ ‬راهیان‭ ‬نور؛‭ ‬اقبال‭ ‬بانوان‭ ‬به‭ ‬حجاب‭ ‬اسلامی‭ ‬و‭ ‬چادر‭ ‬مشکی‭ ‬باوجود‭ ‬اینکه‭ ‬کار‭ ‬تبلیغاتی‭ ‬مناسبی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬انجام‭ ‬نشده‭ ‬و‭ ‬برعکس‭ ‬دشمنان‭ ‬همواره‭ ‬علیه‭ ‬آن‭ ‬برنامه‭ ‬داشته‌اند؛‭ ‬پیشرفت‭ ‬هنرهایی‭ ‬مانند‭ ‬شعر‭ ‬و‭ ‬رمان‌نویسی‭ ‬و‭ ‬سینما‭ ‬و‭ ‬هنرهای‭ ‬تجسمی‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬کاریکاتور‭ ‬و‭… ‬همه‭ ‬رویش‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬روزبه‌روز‭ ‬به‭ ‬کمیت‭ ‬و‭ ‬کیفیت‭ ‬آن‭ ‬افزوده‭ ‬می‌شود‭. ‬البته‭ ‬این‭ ‬به‭ ‬معنای‭ ‬نادیده‭ ‬گرفتن‭ ‬ناهنجاری‌ها‭ ‬نیست،‭ ‬بلکه‭ ‬سخن‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬باوجود‭ ‬تمام‭ ‬تهاجمات‭ ‬فرهنگی‭ ‬دشمن‭ ‬علیه‭ ‬ملت‭ ‬و‭ ‬کم‌کاری‭ ‬مسئولان‭ ‬فرهنگی،‭ ‬پیشرفت‌های‭ ‬قابل‭ ‬توجهی‭ ‬در‭ ‬عرصه‭ ‬فرهنگ‭ ‬ثبت‭ ‬شده‭ ‬است

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>