مقابله با سم مهلک ناامیدی

0
271
مهدی سعیدی - کارشناس سیاسی

مسئله امید و امیدواری به آینده یکی از کلیدواژه‌های محوری در گفتمان حکیم فرزانه انقلاب اسلامی بوده است. از نگاه معظم‌له هر اقدامی که به تضعیف امید در جامعه اسلامی بینجامد، نگاه باطلی است که باید با آن مقابله کرد. معظم‌له در دیدار با مدال‌آوران المپیادهای علمی و اعضای تیم ملی والیبال جوانان، با اشاره به صحبت‌های یکی از جوانان نخبه که از مشکلات موجود بر سر راه نخبگان و عملکرد دستگاه‌ها گلایه داشت، گفتند: «مشکلات نباید جوان را متوقف و ناامید کند؛ زیرا ناامیدی، سم است.
چگونگی مواجهه با حوادث و رخدادها، یکی از مسائل مهمی است که در منظومه ذهنی افراد و مجموعه‌‌های انسانی از اهمیت خاصی برخوردار است. از یک منظر این مواجهه را می‌توان در قالب دوگانه نگاه امیدوارانه‌ـ نگاه مأیوسانه تقسیم‌بندی کرد. در این میان افراد یا نگاه امیدوارانه به آینده دارند، یا نگاه مأیوسانه! نگاه امیدوارانه متهم است که واقعیات اجتماعی را نادیده انگاشته و متوهمانه از آینده سخن می‌گوید!
از منظری دیگر اما از سه‌گانه نگاه متوهمانه، امیدوارانه و مأیوسانه می‌توان سخن گفت. در این منظر نگاه امیدوارانه تنها در برابر مأیوسانه قرار نمی‌گیرد، بلکه از دیگر سو نگاه متوهمانه را نیز مطرود می‌داند. امیدبخشی مرادف با ندیدن ضعف‌ها و ناکارآمدی‌ها نیست! امیدواری نیز به معنای توجیه وضع موجود و تزریق روحیه محافظه‌کاری نیست! چنین نگاه و رویکردی را باید نگاهی متوهمانه دانست که از دیدن واقعیت‌ها ناتوان است یا ترجیح آن است که واقعیت‌ها را آن‌گونه که دوست دارد ببیند! بدون شک چنین رویکردی جز شکست و خسران چیزی برای صاحب نگاه ندارد و تنها با اتلاف وقت، فرصت برای جبران کمبودها و کاستی‌ها را از بین می‌برد.
در رویکرد دوم امیدواری نوعی زاویه دید و نحوه مواجهه با مسائل است که با نگاه ناامیدانه تفاوت بنیادین دارد. در این نگاه «امید، بزرگ‌ترین قوه محرکه انسان است. امید به پیروزی، امید به پیشرفت و امید به موفقیت، هر انسانی را به حرکت وادار می‌کند.» از منظر منطق این نگاه «ما می‌توانیم» شعاری است که ملت‌ها با توجه به استعدادها و داشته‌ها باید محور فعالیت‌های خود قرار دهند. در این میان این مسئله موجب ناامیدی است که آدمی تنها کاستی‌ها، ناکامی‌ها و ناتوانی‌ها را ببیند و برای عبور از آن بضاعت و توانی در خود مشاهده نکند؛ اما در مقابل، نگاه امیدوارانه اتفاقاً بسیار دقیق و واقع بینانه به سراغ معضلات، ناکارآمدی‌ها و شکست‌ها می‌رود! از تجربیات گذشته درس می‌آموزد و عبرت می‌گیرد! اما بر این باور است که بن‌بست وجود ندارد و همواره راهکاری برای عبور از چالش‌ها موجود است. این نگاه بر مبنای اعتماد به همت و اراده آدمی شکل گرفته و معتقد است «کار نشد ندارد»! و با تلاش و استقامت و تقویت روحیه انقلابی می‌تواند بر مشکلات فائق آمد!
نگاه امیدوارانه آنگاه که صبغه الهی به خود می‌گیرد، در مسیر تحقق اهداف حق‌طلبانه دیگر هدفی را دست نیافتنی مشاهده نمی‌کند. در این جهان‌بینی همه نیروهای شیطانی مانع تحقق عدالت و حقیقت، ناتوان‌تر از آنند که در برابر اراده و نصرت الهی تاب مقاومت داشته باشند؛ هرچند تحقق نصرت الهی از طریق سنت‌های الهی ممکن خواهد بود و مؤمنان باید به الزامات دستیابی به اهداف مقدس خود را ملزم بدانند.
امروز تقابل این سه دیدگاه را می‌توان در سیاست داخله و خارجه مشاهده کرد. سیاست‌های دشمنان ملت ایران بر یأس و ناامیدی بنا نهاده شده است. به فرموده حکیم انقلاب اسلامی «امروز دشمنان ما از طرق گوناگون می‌خواهند روی این ملت اثر بگذارند؛ یعنی سعی می‌کنند افق را تیره و تار نشان‌ دهند؛ جوان را ناامید کنند.» و این امر را با ابزارهای جنگ نرم و به طور ویژه از طریق رسانه و در بستر فضای مجای دنبال می‌کند! که باید در مقابله با آن هوشیار بود.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید