مقابله با سم مهلک نااميدي

0
315

مسئله اميد و اميدواري به آينده يکي از کليدواژه‌هاي محوري در گفتمان حکيم فرزانه انقلاب اسلامي بوده است. از نگاه معظم‌له هر اقدامي که به تضعيف اميد در جامعه اسلامي بينجامد، نگاه باطلي است که بايد با آن مقابله کرد. معظم‌له در ديدار با مدال‌آوران المپيادهاي علمي و اعضاي تيم ملي واليبال جوانان، با اشاره به صحبت‌هاي يکي از جوانان نخبه که از مشکلات موجود بر سر راه نخبگان و عملکرد دستگاه‌ها گلايه داشت، گفتند: «مشکلات نبايد جوان را متوقف و ناامید کند؛ زيرا نااميدي، سم است.
چگونگي مواجهه با حوادث و رخدادها، يکي از مسائل مهمي است که در منظومه ذهني افراد و مجموعه‌‌های انساني از اهميت خاصي برخوردار است. از يک منظر اين مواجهه را مي‌توان در قالب دوگانه نگاه اميدوارانه‌ـ نگاه مأيوسانه تقسيم‌بندي کرد. در اين میان افراد يا نگاه اميدوارانه به آينده دارند، يا نگاه مأيوسانه! نگاه اميدوارانه متهم است که واقعيات اجتماعي را ناديده انگاشته و متوهمانه از آينده سخن مي‌گويد!
از منظري ديگر اما از سه‌گانه نگاه متوهمانه، اميدوارانه و مأيوسانه مي‌توان سخن گفت. در اين منظر نگاه اميدوارانه تنها در برابر مأيوسانه قرار نمي‌گيرد، بلکه از ديگر سو نگاه متوهمانه را نيز مطرود مي‌داند. اميدبخشي مرادف با نديدن ضعف‌ها و ناکارآمدي‌ها نيست! اميدواري نیز به معناي توجيه وضع موجود و تزريق روحيه محافظه‌کاري نيست! چنين نگاه و رويکردي را بايد نگاهی متوهمانه دانست که از ديدن واقعيت‌ها ناتوان است يا ترجيح آن است که واقعيت‌ها را آن‌گونه که دوست دارد ببيند! بدون شک چنين رويکردي جز شکست و خسران چیزی براي صاحب نگاه ندارد و تنها با اتلاف وقت، فرصت براي جبران کمبودها و کاستي‌ها را از بين مي‌برد.
در رويکرد دوم اميدواري نوعي زاويه ديد و نحوه مواجهه با مسائل است که با نگاه نااميدانه تفاوت بنيادين دارد. در اين نگاه «اميد، بزرگ‌ترين قوه محرکه انسان است. اميد به پيروزي، اميد به پيشرفت و اميد به موفقيت، هر انساني را به حرکت وادار مي‌کند.» از منظر منطق اين نگاه «ما مي‌توانيم» شعاري است که ملت‌ها با توجه به استعدادها و داشته‌ها بايد محور فعاليت‌هاي خود قرار دهند. در اين ميان این مسئله موجب نااميدي است که آدمي تنها کاستي‌ها، ناکامي‌ها و ناتواني‌ها را ببيند و براي عبور از آن بضاعت و تواني در خود مشاهده نکند؛ اما در مقابل، نگاه اميدوارانه اتفاقاً بسيار دقيق و واقع بينانه به سراغ معضلات، ناکارآمدي‌ها و شکست‌ها مي‌رود! از تجربيات گذشته درس مي‌آموزد و عبرت مي‌گيرد! اما بر اين باور است که بن‌بست وجود ندارد و همواره راهکاري براي عبور از چالش‌ها موجود است. اين نگاه بر مبناي اعتماد به همت و اراده آدمي شکل گرفته و معتقد است «کار نشد ندارد»! و با تلاش و استقامت و تقويت روحيه انقلابي مي‌تواند بر مشکلات فائق آمد!
نگاه اميدوارانه آنگاه که صبغه الهي به خود مي‌گيرد، در مسير تحقق اهداف حق‌طلبانه ديگر هدفي را دست نیافتنی مشاهده نمي‌کند. در اين جهان‌بيني همه نيروهاي شيطاني مانع تحقق عدالت و حقيقت، ناتوان‌تر از آنند که در برابر اراده و نصرت الهي تاب مقاومت داشته باشند؛ هرچند تحقق نصرت الهي از طريق سنت‌هاي الهي ممکن خواهد بود و مؤمنان بايد به الزامات دستيابي به اهداف مقدس خود را ملزم بدانند.
امروز تقابل اين سه ديدگاه را مي‌توان در سياست داخله و خارجه مشاهده کرد. سياست‌هاي دشمنان ملت ايران بر یأس و نااميدي بنا نهاده شده است. به فرموده حکيم انقلاب اسلامي «امروز دشمنان ما از طرق گوناگون مي‌خواهند روي اين ملت اثر بگذارند؛ يعني سعي مي‌کنند افق را تيره و تار نشان‌ دهند؛ جوان را نااميد کنند.» و اين امر را با ابزارهاي جنگ نرم و به طور ويژه از طريق رسانه و در بستر فضاي مجاي دنبال مي‌کند! که بايد در مقابله با آن هوشيار بود.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید