ضرورت گفتمان‌سازی

سال‌های متمادی است که حکیم فرزانه انقلاب اسلامی، راهبردهای کلان کشور را با رصد تهدیدات و فرصت‌ها و آسیب‌ها و قوت‌ها طرح‌ریزی کرده‌اند و برای اجرایی شدن در دستور کار مسئولان کشور قرار می‌دهند. همچنین با ایراد سخنرانی آن را به افکار عمومی عرضه می‌کنند تا با فراگیر شدن آن، فضا برای تحقق عملی آن فراهم آید. طرح مباحثی چون تهاجم فرهنگی یا شبیخون فرهنگی، جنبش نرم‌افزاری، مردم‌سالاری دینی، کرسی‌های آزاداندیشی و نظریه‌پردازی، تولید علم بومی، طراحی سبک زندگی اسلامی – ایرانی و اقتصاد مقاومتی،‌ فهرستی از دغدغه‌های رهبری است که باید به مطالبه عمومی بدل می‌شدند.
بخشی از این رویکرد در قالب نام‌گذاری سال‌ها دنبال شده است که مروری بر بیانات ایشان در این زمینه نیز به‌خوبی نشانگر دغدغه‌های رهبری و اولویت‌های کشور است. حماسه سیاسی و اقتصادی(۱۳۹۲)، تولید ملى و حمایت از کار و سرمایه‌ ایرانى(۱۳۹۱)، جهاد اقتصادی(۱۳۹۰)، همت مضاعف ـ کار مضاعف (۱۳۸۹)، حرکت به سمت اصلاح الگوی مصرف(۱۳۸۸)، نوآوری و شکوفایی(۱۳۸۷) و… نمونه‌هایی از این نامگذاری‌هاست که با هدف توجه همگانی و عملیاتی‌سازی مطرح شده‌اند.
آخرین مطالبه و ضرورتی که این روزها در فضای تقابلی تشدید شده جمهوری اسلامی و استکبار جهانی، مورد تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی قرار دارد، مسئله «اقتصاد مقاومتی» است.
حقیقت مطلب آن است که برای تحقق عینی و عملیاتی شدن این دغدغه‌ها و رهنمودها، باید «گفتمان‌سازی» کرد. این مهم در آخرین اظهارات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اعضای مجلس خبرگان نیز مورد تأکید قرار گرفت. معظم‌له در آن جمع فرمودند: «آخرین مطلب، مسئله گفتمان‌سازى است. این مطالبى که عرض کردیم، اینها فقط نصیحت و درد دلِ بین ما نیست که شما بگویید بنده بشنوم، بنده بگویم شما بشنوید، باید اینها به صورت گفتمان در بیاید. گفتمان یعنى باور عمومى؛ یعنى آن‌چیزى که به صورت یک سخنِ مورد قبول عموم تلقى بشود، مردم به آن توجه داشته باشند؛ این با گفتن حاصل می‌شود؛ با تبیینِ لازم ـ تبیین منطقى، تبیین عالمانه و دور از زیاده‌روى‌هاى گوناگون ـ حاصل می‌شود؛ با زبان صحیح، با زبان علمى و منطقى و با زبان خوش، بایستى این مطالب را منتقل کرد.»
برای گفتمان‌سازی، باید همه افراد و مجموعه‌هایی که در شکل دادن به نگرش جامعه سهیم هستند، دست به کار شوند که برای این کار باید اتاق فکری مرکزی، رسالت‌ها و مأموریت‌های اقشار مختلف را مشخص و آنان را برای تحقق امر بسیج کند.
در کنار وظایفی که بر عهده دستگاه‌های اجرایی و مدیریتی است، نخبگان علمی، فرهنگی و مذهبی اعم از حوزویان و دانشگاهیان، شاید مهم‌ترین اقشاری هستند که در زمینه گفتمان‌سازی نقش‌آفرینند. از دیگر گروه‌های مرجع اعم از هنرمندان و… نیز در این میان نقش موثری دارند.
بازیگر اصلی دیگری که در شکل‌گیری اذهان عمومی نقش‌آفرین است، رسانه‌ ملی است که باید سهم بیشتری نسبت به دیگر رسانه‌ها برعهده داشته باشد.
از مطبوعات و رسانه‌های مجازی نیز با توجه به نقش‌آفرینی که در فرهنگ‌سازی دارند، انتظار ویژه‌ای می‌رود. بالاخص آنکه، بیشترین مخاطب تأثیرپذیر آن نیز جوانان هستند.
منابر، مساجد، هیئات مذهبی که به عنوان نهادهای مردم‌نهاد سنتی ما در دل توده‌های ملت در سراسر کشور نفوذ دارند نیز در مسیر گفتمان‌سازی سهم بسزایی دارند.
در کنار همه مجموعه‌های فرهنگی، مجموعه‌های سیاسی، از جمله احزاب و گروه‌های سیاسی نیز نقش کلیدی در تحقق این مقوله ملی دارند. احزاب سیاسی نیز که یکی از کارکردهای ویژه آنها، جامعه‌پذیری سیاسی و آگاه‌سازی افکار عمومی است، با ترجیح دادن مصالح کشور و منافع ملی بر منافع جناحی، با شرح واقع‌بینانه شرایط کشور و سطح دشمنی‌های استکبار جهانی، اهمیت توجه همه‌جانبه به اقتصاد مقاومتی را گوشزد کنند و در فرایند گفتمان‌سازی سهیم باشند.
به هر حال، همانطور که رهبری معظم نیز تأکید داشتند، برای ماندگاری این سخنان و رفع دغدغه‌ها، باید آنها به گفتمان و مطالبه‌ای عمومی تبدیل شوند تا عملیاتی شده، به ثمر رسند و ماندگار گردند، وگرنه خیلی زود در لابه‌لای گفته‌ها و روزمر‌گی‌ها به فراموشی سپرده خواهند شد.

مهدی سعیدی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>