دیپلماسی قبیله

بازخوانی عوامل قدرت انصارالله یمن

0
123

گذشت پنج سال از جنگ یمن و مقایسه دستاوردهای طرفین درگیر در جنگ، این سؤال را بیش از گذشته به ذهن متبادر می‌کند که چرا تاکنون ائتلاف شکست‌خورده‌ عربی نتوانسته اهدافی را که در ابتدای هجوم به یمن ترسیم کرده بود، محقق کند، ولی در مقابل انصارالله روز به روز پیروزی‌های بیشتری به نام خود ثبت می‌کند؟ گذشته از مسائل معنوی همچون اراده‌ الهی بر پیروزی حق و شکست باطل، پاسخ به این پرسش را می‌توان در مطالعه‌ ساختار اجتماعی یمن و نقش مهم «قبیله» در آن جست‌وجو کرد. ساختار اجتماعی در یمن، ساختاری قبیله‌پایه است؛ به این معنی که آنچه سیاست شکل می‌دهد، ائتلاف یا هم‌پیمانی سران قبایل با گروه‌ها و صاحبان قدرت است و روستاها و اکثریت شهرها در اختیار سران قبایل قرار دارند. این نظام قبل از اسلام موجود بوده و پس از گذشت قرن‌ها همچنان جاری است. در طول تاریخ، رقابت‌های قبیله‌ای گاه موجب می‌شد چند قبیله با یکدیگر هم‌پیمان شوند و قبیله بزرگ‌تری تشکیل دهند و بزرگی و کوچکی قبایل آن‌قدر اهمیت داشته است. بخشی از پیروزی‌های بزرگ انصارالله در عملیات‌های سرنوشت‌ساز اخیر عربستان علیه یمن را نیز می‌توان محصول همین پیوند و دقت این جنبش در تعامل با قبایل و ایجاد ائتلاف با آنان دانست. هم‌پیمانی با قبایل می‌تواند دستاوردهای زیر را برای انصارالله به همراه داشته باشد:
تأمین نیروی ‌انسانی: با فرسایشی شدن جنگ در یمن، جایگزین کردن دوره‌ای رزمندگان جبهه‌ها و تجدید قوای نیروهای مردمی ضرورتی انکارناپذیر است که با ورود هر قبیله به دایره‌ هم‌پیمانان انصارالله، جوانان تازه‌نفس آن قبیله به صفوف رزمندگان اضافه و علیه متجاوزان سعودی و اماراتی وارد عمل می‌شوند.
سلاح: طبق آمارهای معتبر بین‌المللی، پس از ایالات متحده، یمن دومین کشوری است که در آن بیشترین تعداد سلاح در دست شهروندان قرار دارد. در برخی آمارها تعداد سلاح در دست مردم در یمن تا حدود 60 میلیون قبضه ذکر شده است و این یعنی برخی افراد بیش از دو سلاح در اختیار دارند. ائتلاف با قبایل سبب می‌شود سلاح قبایل نیز به نفع انصارالله به میدان بیاید و هم در طول درگیری‌ها و هم پس از فتح هر منطقه، امنیت هر شهر و روستا با جوانان بومی همان منطقه و اسلحه شخصی آنان تأمین شود.
غذا: نیاز دیگر و مهم هر کشوری در طول جنگ، تأمین اغذیه مردم و جبهه‌هاست که با توجه به محاصره همه‌جانبه‌، اوضاع در یمن به شدت وخیم و در حال تبدیل شدن به بحران گرسنگی است؛ اما قبایل که قطب تولید محصولات کشاورزی در یمن شمرده می‌شوند، ضمن تأمین نیازهای اولیه‌ خود، گاه با ارسال محموله‌های غذایی به جبهه‌ها، رزمندگان و نیروهای مستقر در میادین جنگ را نیز از امکانات غذایی بهره‌مند می‌کنند.
در مقابل، انصارالله نیز در طول جنگ توانسته است این مهم را به سران و اشراف قبایل اثبات کند که در تأمین امنیت و اداره‌ مناطق تحت سیطره‌ خود کارآمدتر از دولت مستعفی عمل کرده است و همین امر موجب شد در آزادسازی مناطق شرق صنعا و استان الجوف، سران قبایل با آغوش باز پیشنهاد ائتلاف با انصارالله را بپذیرند. برخی مشوق‌های انصار، همچون آزادسازی اسرای قبایل درگیر در جنگ و صدور عفو عمومی برای تعدادی از قبایل نیز به موفقیت بیشتر «دیپلماسی قبیله‌» در یمن افزوده است.
با توجه به اینکه کانون درگیری آینده در یمن استان مأرب، یعنی آخرین پایگاه حزب اصلاح و قطب اقتصادی یمن خواهد بود، باید منتظر بود و دید آیا انصارالله می‌تواند قبایل این استان را نیز مجاب به هم‌پیمانی با خود کند یا خیر؟

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید