دغدغه‌های عرصه علم و دانشگاه

رهبر معظم انقلاب اسلامی هفته گذشته در دیدار بیش از هزار نفر از استادان و اعضای هیئت‌های علمی دانشگاه‌های سراسر کشور، به مسائل مهمی در حوزه علم و فناوری و محیط دانشگاه اشاره داشتند که به نظر می‌رسد به‌طور ویژه باید به آن توجه کرد. در میان بیانات معظم‌له که همواره در رویارویی با عرصه علم، به‌ویژه دانشگاه اهتمامی خاص دارند، دو نکته اساسی وجود داشت که بالفور باید مورد توجه همه فعالان عرصه علم و دانشگاه قرار گیرد.
ملاحظه اول ایشان درباره شتاب پیشرفت علمی است که مطابق با نظر آگاهانه و کارشناسی ایشان هر چند «طبق آمارهای جهانی، شتاب پیشرفت علمی در کشور، سیزده برابر متوسط جهان بود»، اما در حال حاضر از این شتاب کاسته شده است. ایشان از مسئولان وزارتخانه‌های مرتبط درخواست کردند که «کاری کنید که شتاب رشد علمی فروکش نکند.»
این هشدار حکیم فرزانه انقلاب اسلامی بلافاصله باید مورد توجه دست‌اندرکاران قرار گیرد و برای آن چاره‌ای اندیشیده شود و موانع آن برطرف شود. اهمیت این مسئله از آنجایی نشئت می‌گیرد که در نگاه رهبری، موتور حرکت جامعه و تحقق آرمان‌های انقلاب و اهداف نظام اسلامی را باید در جنبش نرم‌افزاری و تولید علم دید. به‌واقع روح و جوهر استقلال‌طلبی، استکبارستیزی، آزادی‌خواهی و دیگر اهداف بلند مردمان این سرزمین با موتور تولید علمی است که محقق خواهد شد. در نگاه بلند ایشان، حتی مخالفت سرسخت دشمنان انقلاب اسلامی در داستان پرونده هسته‌ای نیز نه به دلیل نگرانی از ساخت بمب اتمی، بلکه محصول هراس و آشفتگی است که از رشد و توسعه علمی و دستیابی جوانان این مرز و بوم به فناوری‌های دست‌نیافتنی حاصل شده است. لذا با فهم دقیق اهمیت جایگاه پیشرفت علمی در منظومه فکری معظم‌له است که به‌خوبی می‌توان دغدغه ایشان درباره کند شدن شتاب پیشرفت علمی کشور را درک کرد.
دغدغه دیگری که رهبری بارها بر آن تأکید داشته و این‌بار نیز به‌طور ویژه به آن اشاره کردند و اتفاقاً در فرآیند شتاب‌بخشی به پیشرفت علمی کشور نیز بسیار مهم و حیاتی است، مسئله دور نگه داشتن محیط علمی کشور از حاشیه‌سازی‌هاست که اغلب از طریق سیاسی‌کاری دنبال می‌شود. ایشان باصراحت اعلام می‌دارند: «بنده معتقدم محیط دانشگاه، محیط فهم سیاسی، تحلیل سیاسی، دانش سیاسی، آگاهی سیاسی است؛ این را من مانع نیستم؛ نه، [بلکه می‌گویم‌] سیاست‌بازی نشود، سیاسی‌کاری نشود، حاشیه‌سازی نشود. این حاشیه‌سازی‌ها به کار اصلی که عبارت است از کار علم و پیشرفت علم با همه خصوصیاتی که این مسئله دارد، لطمه می‌زند.»
متأسفانه این معضل در طول بیش از سه دهه گذشته در دانشگاه‌های کشور همواره به‌عنوان مهم‌ترین آفت، مانع تلاش و جهد علمی بوده و انرژی و فرصت‌های فراوانی را از دانشجویان و استادان و مدیران دانشگاه‌ها گرفته است. سرآغاز این معضل آنجایی است که احزاب و گروه‌های سیاسی همواره به جنبش دانشجویی و محیط دانشگاه به‌مثابه فرصتی برای بهره‌برداری و عضوگیری و بسط و گسترش نگرش خود می‌نگریسته‌اند. میدانی که با ملاحظات اقتصادی نیز ارزش سرمایه‌گذاری را دارد، چرا که جذب نیرو در این محیط از میان سرمایه‌هایی صورت می‌گیرد که هریک از آنها در فرداهایی نزدیک، کارشناسان و مدیرانی برای اداره کشور خواهند بود.
در این میان حتی جریان‌های برانداز و ضدنظام نیز به نیروی جوانی دانشگاه چشم طمع داشته و تلاش کرده‌اند تا با سیاسی‌کاری و گل‌آلود کردن فضای دانشگاه به ماهی‌گیری پرداخته و روحیه آزادی‌خواهی و عدالت‌ورزی جوانان جنبش دانشجویی را به فرصتی برای تضعیف نظام موجود بدل سازند. این کار در طول سال‌های اخیر از طریق ایادی نفوذی آنان دنبال شده است که متأسفانه گاه این ترفندها نیز به ثمر رسیده است که اوج آن را می‌توان در غائله ۱۸ تیرماه ۱۳۷۸ کوی دانشگاه تهران مشاهده کرد.
متأسفانه با روی کار آمدن دولت جدید نیز نشانه‌هایی از فعال شدن مجدد جریان‌های افراطی در دانشگاه‌ها مشاهده می‌شود. بخشی از جریان فتنه‌گر که پس از فتنه ۸۸ و رو در رو قرار گرفتن با ملت و نظام اسلامی به محاق رفته و پایگاه‌های خود را از دست داده بودند، بار دیگر در تلاش برای ساماندهی و بازسازی اردوگاهی قرار دارند و برای این اقدام باز هم دانشگاه را به‌عنوان سنگر اول خود برگزیده‌اند. راه‌اندازی مجدد برخی تشکل‌های دانشجویی که به دلیل عملکرد افراطی و اپورتونیستی به چهره‌ای منفور و بدنام در دانشگاه بدل شده بودند، یکی از اقداماتی است که در طول ماه‌های اخیر کلید خورده است.
جنجال‌سازی ناصواب و ورود نادرست به مسئله بورسیه‌ها نیز یکی از دیگر اقداماتی است که با هدف حاشیه‌سازی برای محیط علمی در طول ماه‌های اخیر دنبال شد که متأسفانه توان زیادی از دانشگاه گرفت، بدون آنکه ثمری داشته باشد! این مسئله تا به آنجا تلخ و غم‌انگیز بود که در همین دیدار، مورد عتاب رهبری معظم انقلاب قرار گرفت و ایشان اعلام داشتند: «این سمّ را متأسفانه افرادی براساس همان پایه‌های بینش فکری مبنی‌بر سیاسی‌کاری و سیاست‌بازی به کام دانشگاه کشور ریختند. چرا؟ علاوه‌بر اینکه ظلم هم شد ـ به خیلی‌ها ظلم شد-ـ هم خلاف قانون بود این کار، هم خلاف تدبیر بود این کار، هم خلاف اخلاق بود؛ آن‌وقت مدام دم از اخلاق هم می‌زنند.»
با نزدیک شدن به انتخاباتی که در اسفند ماه امسال آغاز خواهد شد، باید انتظار داشت که تلاش‌ها برای سیاسی‌کاری در دانشگاه افزایش یابد، لذا مسئولان ذی‌ربط و دانشجویان و جامعه دانشگاهی در این زمینه باید هوشیاری‌های لازم را داشته باشند تا بار دیگر، دانشگاه به باشگاه سیاسی احزاب افراطی بدل نشود!

مهدی سعیدی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>