تعیین کابینه و تکلیف مجلس

نظام جمهوری اسلامی‌ نظامی‌ ریاستی نیست که در آن پارلمان نقشی در تعیین اعضای دولت نداشته باشد و رئیس‌جمهور خود به شخصه همه وزرا و اعضای کابینه خود را تعیین کند. از سوی دیگر، نظامی پارلمانی هم نیست که رئیس‌جمهور و همکارانش از درون مجلس تعیین شوند، بلکه این مردم هستند که با رأی مستقیم خود رئیس قوه مجریه را تعیین می‌کنند و از دیگر سو، وزرای دولت بعد از رأی اعتماد مجلس، مشروعیت فعالیت در وزارتخانه متبوع خود را خواهند داشت. به واقع، نظام جمهوری اسلامی را می‌توان ترکیبی از نظام ریاستی و پارلمانی دانست که در آن به جای استقلال قوا، به نوعی بر تعامل قوا تأکید دارد و از حقوق پارلمانی در قالب رأی‌اعتماد به کابینه سخن می‌گوید، بدون آنکه مجلس در تعیین رئیس‌جمهور نقشی داشته باشد.
تحقق عینی این تعامل ما نیازمند تعریف و تشریح دقیق «فرهنگ تعامل» است که این امر در آستانه شکل‌گیری دولت یازدهم با مفهوم اعتدال نیز عجین شده است. در فرایند تعیین کابینه، اصل و اساس کار بر اعتماد به رئیس‌ محترم جمهور در تعیین وزرا و همکاران وی شکل گرفته است. رئیس‌جمهور منتخب ملت هر که باشد با گزینش و رأی‌اعتماد ملت بر کرسی ریاست جمهوری تکیه زده است، از این رو، طبیعی است که نمایندگان محترم مردم در مجلس نیز به این انتخاب و سلیقه ملت احترام خواهند گذاشت. به واقع، در بررسی صلاحیت اعضای کابینه، اصل را باید بر صحت و شایستگی افراد گذاشت؛ اما از دیگر سو، وظایف قانونی مجلس ایجاب می‌کند که آنان نیز به پشتوانه رأی ملت و جایگاه وکالت و نمایندگی ایشان، با نظارت دقیق، به افرادی رأی دهند که ضمن کارآمدی و توانایی، از سلامت و صلاحیت لازم برای تصدی پست وزارت برخوردار باشند. به واقع، دقت نظر مجلس در بررسی سوابق و توانایی اعضای کابینه معرفی شده، نه تنها با انتخاب بزرگ ملت در ۲۲ خرداد ۹۲ مغایرتی ندارد، بلکه برعکس، مقوم رأی ملت در تشکیل دولت یازدهم و مکمل آن خواهد بود.
هم اینک مجلس در حال انجام وظیفه خود در مقابل کابینه یازدهم است و بررسی سوابق افراد معرفی شده را پیگیری می‌کند تا در روز دوشنبه، در صحن علنی مجلس به افراد معرفی شده برای وزارتخانه‌های مختلف رأی اعتماد یا عدم اعتماد خود را اعلام کند. در این میان، مجلس از دو جانب تحت فشار است؛ یکسو جریان‌های سیاسی هستند که خود را پیروز انتخابات انتخابات دانسته و تلاش دارند تا مجلس را مجبور کنند که بدون انجام صحیح وظایف قانونی خود، چشم بسته به افراد معرفی شده رأی دهد. در حالی که چنین فشار و مطالبه زیاده‌خواهانه‌ای، نه مطلوب رئیس‌جمهور منتخب بوده و نه با شعارهای ایشان که همواره بر تدبیر و اعتدال تأکید داشته‌اند، قابل جمع است. نمایندگان مجلس وظایفی قانونی دارند که عدول از آن، در مغایرت با وکالت ایشان و سوگندنامه‌ای است که در برابر قرآن کریم و ملت خوانده‌اند. از این رو انتظار آن است که مجلسیان با چشمانی باز، حماسه بزرگ ملت در ۲۲ خردادماه را با اعتماد به شایستگان تکمیل کنند.
از دیگر سو، برخی افراد و جریان‌های سیاسی قرار دارند که بدون درک پیام ملت در انتخابات و اعتماد به الگوی مورد نظر رئیس‌جمهور منتخب در اداره کشور و استقبال مردم از شعار اعتدال و میانه‌روی، با نگا‌ه‌هایی تنگ‌نظرانه خواهان برخورد سخت‌گیرانه مجلس با کابینه معرفی شده هستند.
به نظر می‌رسد این دو راه، راهی برخلاف اعتدال و میانه‌روی است که می‌تواند آرامش و تعامل میان قوا ایجاد کند. راه درست آن است که مجلس ضمن اعتماد عمومی به کابینه معرفی شده و اصل قرار دادن همراهی و همکاری و حمایت از دولت یازدهم، بر شاخصه شایستگی و کارآمدی و صلاحیت عمومی افراد معرفی شده تأکید ورزد، چراکه نباید فراموش کرد جمهوری اسلامی در دهه چهارم خود به‌اندازه‌ای صاحب تجربه شده است که دیگر فرصتی برای پیروی از الگوی آزمون و خطا نداشته باشد. به واقع، کابینه یازدهم دیگر جای ناصالحان و ناکارآمدان نیست و کار باید به‌دست صاحبان تجربه و تدبیر سپرده شود تا با همه توان، برای رفع مشکلات ملت کار را آغاز کنند.
کابینه معرفی شده نیز حکایت از رویکرد تعاملی رئیس‌جمهور منتخب با مجلس شورای اسلامی دارد و به‌جز دو سه مورد، شاید اختلاف چندانی میان دو قوا در مورد افراد معرفی شده وجود ندارد. از این رو انتظار می‌رود ان‌شاءالله کابینه دولت یازدهم با رأی اعتمادی شایسته کار دشوار خود را آغاز کند و نباید فراموش کرد که مرجع نهایی تصمیم در مورد صلاحیت و عدم صلاحیت وزرا، مجلس شورای اسلامی است که در صورت تأیید و اعلام رأی به برخی افراد و احیاناً عدم اعتماد به برخی دیگر، باید از آن تمکین و حمایت کرد.
وزرای منتخب نیز از فردای کسب رأی اعتماد مجلسیان، وزیر دولت جمهوری اسلامی خواهند بود که همگی باید ضمن فراموش کردن انتقادات احتمالی مطرح در روز رأی‌گیری در مجلس، با همه توان از ایشان برای موفقیت در امور محوله حمایت کنیم.

مهدی سعیدی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>