بررسی طرح توزیع سبد کالا

دولت یازدهم از ابتدای شروع به کار، موضوع پرداخت‌های غیرنقدی و توزیع کالاهای اساسی را در کنار یارانه نقدی مطرح کرده است. این طرح اکنون به عنوان توزیع «سبد کالا» در بین اقشار آسیب‌پذیر و دهک‌های پایین جامعه، تا حدود زیادی قطعی شده است. برای سال ۹۲، دو سبد کالا در ماه‌های بهمن و اسفند پیش‌بینی شده است. همچنین برای سال ۹۳ دولت برنامه دارد که در هر فصل، یک سبد کالا و در مجموع چهار سبد کالا را بین قشرهای هدف توزیع کند. در ادامه پس از ذکر جزئیات این سبدهای کالا و نحوه توزیعش، ماهیت این نوع توزیع یارانه را بررسی می‌کنیم.
جزئیات سبد کالا و نحوه توزیع
ارائه دو سبد کالا تا پایان سال که از طرح‌های دولت برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر است، برای کارکنان دولت، مستمری‌بگیران دولت، مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی، بازنشستگان لشکری، بازنشستگان کشوری، سازمان بهزیستی، کارگران، کمیته امداد و دانشجویان متأهل در نظر گرفته شده است. همچنین برای بهمن‌ماه سبد کالاهایی با محتوای برنج، روغن، پنیر، تخم‌مرغ و مرغ پیش‌بینی شده‌اند. «حسن یونس‌سینکی» معاون بازرگانی داخلی وزیر صنعت، اعتبار این دو سبد کالا را حدود هزار میلیارد تومان برآورد و نحوه توزیع آن را نیز استفاده از نظام الکترونیک قانون هدفمند کردن یارانه‌ها اعلام کرده است. وی جامعه هدف دو سبد کالایی سال ۹۲ را بین ۱۴ تا ۱۵ میلیون نفر تخمین زده است. حال اگر ارزش هر سبد کالایی دولت محاسبه شود، ارزش هر سبد برای حدود ۱۵ میلیون خانوار ایرانی (تقسیم اعتبار هزار میلیارد تومانی بر دو سبد) ۵۰۰ میلیارد تومان می‌شود که سهم هر خانوار از آن (توزیع ۵۰۰ میلیارد تومان به ۱۵ میلیون خانوار به‌طور مساوی)، ۳۳ هزار و ۳۳۳ تومان است.
هدف دولت از توزیع سبد کالا
هدف دولت از توزیع کالا به این روش، تأمین بخشی از هزینه‌های زندگی اقشار آسیب‌پذیر بیان شده است. در این زمینه رئیس‌جمهور آماری ارائه کرده که بر اساس آن، سفره‌های مردم در سال ۹۱ حدود ۶ درصد خالی‌تر شده است که دولت تلاش دارد با برنامه‌ریزی، اقلام مورد نیاز اقشار آسیب‌پذیر را تأمین کند و در اختیار آنها قرار دهد. اقلام این سبدهای کالایی نیز از محل کالاهای ذخیره‌سازی شده دولت توزیع خواهد شد.
مزایای توزیع سبد کالا
ماهیت این نوع توزیع یارانه (غیرنقدی) به این دلیل که موجب افزایش حجم نقدینگی در جامعه نمی‌شود مفید ارزیابی می‌شود و در کنترل تورم و پایین آوردن نرخ آن و همچنین تعدیل قیمت برخی از کالاهای اساسی موثر است. از سوی دیگر، چون هدف این طرح، دهک‌های پایین جامعه هستند، موجب رشد رفاه عمومی و حرکت به سوی عدالت اجتماعی می‌شود.
ایرادات وارده به طرح
اما ایراداتی که به این نوع نحوه توزیع یارانه وارد است و دولت باید پیش از اجرا در حد توان، آنها را مرتفع سازد از این قبیلند؛ ۱ـ در بین اقشار آسیب‌پذیر به قشر بیکار، زنان سرپرست خانوار که مستمری دریافت نمی‌کنند، کشاورزان روستایی که بیمه ندارند و… اشاره نشده است. ۲ـ در کنار یارانه غیر نقدی به‌وجود آمدن بازار سیاه برای کالاهای توزیع شده اجتناب‌ناپذیر است. ۳ـ این طرح‌ها نقش دولت را در بازار و جامعه پررنگ‌تر می‌کنند، در حالی‌که که دولت باید وظیفه هدایت و کنترل را ایفا کند و از طریق کاهش تورم، نظارت دقیق بر قیمت‌ها و جلوگیری از گرانی، قدرت خرید مردم را بالا ببرد. ۴ـ برخی از کارشناسان این روش را بازگشت به عقب در مسیر هدفمندی یارانه‌ها و قدم نهادن در راه «اقتصاد کوپنی» می‌دانند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>